بهناز شيرباني:
حدودا چند سالی است که تلویزیون در کنار پخش مجموعههایی که اکثر آنها از تولیدات خود سیماست، اقدام به خرید فیلمهای روز جهان و پخش آنها از رسانه ملی کرده است؛ فیلمهایی که بعضا بهرغم دسترسی به نسخه با کیفیت زبان اصلی آنها، باز هم وسوسه دیدنشان با دوبله ایرانی ما را پای رسانه ملی میکشاند. شاید زمانی مثل تعطیلات نوروز برای پخش اینگونه فیلمها با مخاطب گستردهترش نسبت به دیگر زمانها در طول سال بهترین فرصت برای رصد کردن آنهاست. اما همه چیز صرفا به کمیت پخش اینگونه آثار در تلویزیون خلاصه نمیشود و اینجاست که کیفیت پخش فیلمهای سینمایی که اغلب به صورت نامطلوب عرضه میشود، مهمترین بحث در پخش این فیلمها بوده و لازم است تا کمی بیشتر به این مقوله پرداخته شود.
مورد عجیب تلویزیون
در طول ایام نوروز تعداد فیلمهایی که بیشتر آنها تولیدات به نسبت تازه سینمای جهان بودند کم نبود مثل فیلم مورد عجیب بنجامین باتن که باوجود دوبله خوب آن ترجمه این فیلم که تصور میشود بسیار سادهانگارانه از آن عبور کردهاند یا سانسور بخشهایی که با دیدن نسخه اصلی این فیلم باید ارتباطهای شخصیتها و داستان را به نوعی حدس میزدیم کمی جای تامل داشت. پخش اینگونه آثار که به گفته غلامرضایی (مدیرکل اداره تامین برنامه آثار خارجی سیما) جزو فیلمهای مشهور یا درجه الف سیما به شمار میروند، نیاز به تغییرات بیشتری دارد اما در ادامه این صحبت آمده است که این تغییرات نباید بیشتر از 5-4 دقیقه باشد. اما تصور میشود همین نکته اساسی در پخش آثار مشهور سینمایی در نظر گرفته نمیشود. این در حالی است که در کنار سانسورهایی که در ساختار و مدت زمان فیلم اعمال میشود اصلاحاتی مثل لباس و برخی صحنهها نیز در فیلم به چشم میخورد، اصلاحاتی که باز به گفته مدیرکل اداره تامین برنامه آثار خارجی سیما «گاه فیلمی 4-3 میلیون خریداری میشود و اصلاحات آن 6-5 میلیون هزینه بر میدارد». این فیلم فقط نمونهای از تعداد زیاد فیلمهایی است که با همین جرح و تعدیلها راهی آنتن تلویزیون شدند و تا حدودی مخاطب را از دیدن فیلمهای به اصطلاح روز جهان نا امید کرد.
فیلمهای ایرانی زیر تیغ سانسور
اما نکته جالب توجه، پخش فیلمهای سینمایی ایرانی است که پخش آنونسهای این فیلمها در کنار دیگر آثار کمی امیدوارمان کرد که تلویزیون قصد دارد در کنار تولیدات سینمایی خود در قالب تله فیلم، اقدام به خرید و پخش آثار سینمایی کند، اما متاسفانه پخش فیلمهایی مثل سوپراستار و دعوت که تا پیش از این به اکران عمومی سینماها رسیده بودند یا سیدی آنها در بیشتر فروشگاههای شهر به چشم میخورد و مهمتر از همه با نگاه یک کارگردان ایرانی ساخته شدهاند آنچنان دچار جرح و تعدیلهای جاری در تلویزیون شدند که به نوعی به ماهیت اصلی فیلم ضربه زد. این در حالی است که بسیاری معتقدند مدیوم سینما و تلویزیون با یکدیگر تفاوت دارد و ممیزیهایی در تلویزیون رعایت میشود که در سینما به چشم نمیخورد. با این مقایسه، این سوال به وجود میآید که اگر قرار است یک فیلم سینمایی با چنین نابسامانی و جرح و تعدیلهایی به پخش تلویزیونی برسد، چه اصراری برای خریداری آنها برای تلویزیون و صرف هزینه برای پخش این فیلمها وجود دارد؟