كاظم برآبادی:
هنوز شادابی روزهای نخستین سال 89 در گوشه و کنار کشور در حال جلوه گری است که از خوزستان خبر می‌رسد باز هم ذرات گرد و غبار آسمان این استان غربی کشور را تیره و تار کرده است. بازگشت مجدد پدیده
گرد و خاک غلیظ در خوزستان و نواحی مختلف کشور بار دیگر زندگی مردم این نواحی را مختل کرده و این علامت سوال را در ذهن مردم پدید می‌آورد که از زمان بروز این پدیده - که تقریبا نزدیک به 3 سال از آن می‌گذرد- چه کارها و اقدامات عملی و اجرایی برای مقابله با آن و یا جلوگیری از تکرار آن انجام شده است؟ این مساله آنجا به یکی از اصلی‌ترین مشکلات محیط زیستی کشور بدل شده که شدت غلظت این پدیده و میزان عوارض منفی بر سلامت شهروندان نیز توسط چندین موسسه پژوهشی به اثبات رسیده است. بر اساس گزارش‌ها، ظاهرا مشکل گرد و خاک روزبه‌روز در حال گسترش به نواحی بیشتری از شهرهای کشور بوده و ممکن است بشدت بخش وسیعی از اقلیم جغرافیایی کشورمان را در سال‌های آتی تغییر دهد و همین‌جاست که چراغ قرمز بحران خود به خود روشن شده و نیاز به اقدامات عملیاتی سریع بیش از پیش روشن می‌شود. با این همه تاثیر منفی این دانه‌های معلق در آسمان بر روی تحصیل دانش‌آموزان و وضع کشاورزی و شرایط اجتماعی زندگی در استان‌های جنوب غربی کشور مساله‌ای است که تاکنون با بی‌توجهی مواجه شده و اهمیت حل این بحران را
دو چندان می‌کند.
گرد و غبار و زندگی مردم
گرد و غبار به وجود آمده در ایران بعد تازه از تاثیر مشکلات محیط زیستی بر زندگی مردم که در رابطه تنگاتنگ با صنعت و اقتصاد است را هم مطرح کرد
به گونه‌ای که معاون وزیر راه و ترابری و رئیس سازمان هواشناسی کشور در اسفند ماه گذشته با هشدار نسبت به این پدیده آن را به عنوان یکی از موانع رشد اقتصادی استان‌های جنوبی غربی کشور و بویژه خوزستان مطرح کرد. این در حالی است که بر اساس برآوردهای صورت گرفته در سازمان جنگل‌ها، مراتع و آبخیزداری کشور، این پدیده به حدود 40 تا 50 درصد محصولات کشاورزی آسیب وارد می‌کند. اما آیا امضای تفاهمنامه‌های مکرر، تشکیل کارگروه‌های مختلف و انجام دیگر امور اداری می‌تواند راهگشای وضع مردمی باشد که در 100 روز از سال با آسمانی غبارگرفته و هوایی آلوده سر و کار دارند؟
گرد و خاک و افت تحصیلی
پدیده گرد و غبار که در 3 سال اخیر مردم استان خوزستان را بشدت آزار داده در کنار تمام زیان‌ها و معایب، باعث افت تحصیلی دانش‌آموزان به واسطه تعطیلی مدارس خواهد شد. در روزهای گرم سال و در زمان تغییر فصل‌ها شدت گرد و غبار در این استان و استان‌های همجوار به اندازه‌ای زیاد می‌شود که فرمانداری‌ها و آموزش و پرورش ناگزیر برای حفاظت از سلامتی دانش‌آموزان، کلاس‌های درس را تعطیل کنند تا دانش‌آموزان کمتر در معرض آلودگی این پدیده مخرب زیست محیطی قرار بگیرند. غلامحسین الهایی، رئیس آموزش و پرورش ناحیه یک اهواز در این باره معقتد است: روزهای مفید تحصیل در استان خوزستان بشدت کاهش یافته و پدیده گرد و غبار بشدت این تعطیلات را افزایش داده و در صورت تداوم این پدیده و تعطیلات ناشی از آن، دانش‌آموزان خوزستان به طرز خطرناکی با افت تحصیل مواجه خواهند شد.
راه‌حل‌های نجات
اگر چه که در واپسین روزهای سال 88 هیات وزیران 8 استان را به عنوان استان‌های مشمول آیین‌نامه مقابله با پدیده گرد و غبار معرفی کرده و کارگروهی از مسؤولان عالیرتبه نظام برای حل این بحران محیط زیستی فراهم کرده اما با بالا گرفتن موج تازه‌ای از ریزگردهای آسمانی در فروردین ماه امسال اهمیت این موضوع و لزوم پیگیری سریع آن بیشتر جلب نظر می‌کند. به نظر می‌رسد که مالش پاشی سریع در بخش خارجی مرزهای ایران در محدوده استان خوزستان تنها راهکار سریع و موقتی مقابله با این بحران باشد. برگزاری نشست‌هایی شبیه آنچه که قرار است در خردادماه در تهران برگزار شود اگر چه می‌تواند ما را به راهکارهای علمی و دقیق و درازمدت رهنمون شود اما طولانی شدن پروسه مقابله با این بحران، زیان مردم خوزستان و گسترش این پدیده به همه شهرهای ایران را در پی خواهد داشت که در آن صورت دیگر مقابله با آن بسیار سخت و پرهزینه خواهد بود. از سوی دیگر با توجه به اینکه پدیده گرد وغبار منشأ خارجی داشته و تاکنون
6 کانون اصلی آن در کشورهای عراق، سوریه و عربستان شناسایی شده حل بحران ریزگردها در ایران بدون همکاری‌های بین‌المللی با کشورهای همسایه امکان‌پذیر نخواهد بود. در این میان نقش وزارت خارجه برای ایجاد بستر تعامل با کشورهای همسایه بسیار پررنگ است، نقشی که این وزارتخانه به دلایل گوناگون تا به حال چندان در آن موفق نبوده است.