مجموعه تلویزیونی «چاردیواری» به کارگردانی سیروس مقدم که درایام نوروز هر شب از شبکه یک پخش می‌شد توانست به واسطه درونمایه‌ای جذاب با استقبال گسترده مخاطبان مواجه شود. بررسی این سریال بعد از اتمام تنها به نظرات کارشناسی منتقدان تلویزیون محدود نماند و برخی کارشناسان و پژوهشگران نیز به بررسی موسیقی این سریال پرداخته‌اند.
موفق در گره زدن موسیقی محلی با فرهنگ مردمی
خدایار قاقانی یکی از کارشناسان موسیقی گفت: موسیقی متن «چاردیواری» تجربه‌ای موفق در گره‌زدن موسیقی محلی با شاخصه‌های فرهنگ مردمی (مردم‌پسند) بود و به عنوان یک تجربه موسیقایی درخشان در تاریخ موسیقی متن سریال‌های تلویزیونی به ثبت رسید. این منتقد و کارشناس موسیقی در گفت‌وگو با فارس، اظهار داشت: آنچه در موسیقی متن و ترانه تیتراژ سریال «چاردیواری» مشخص است «آگاهی» از اتفاقی است که به عنوان یک تجربه موسیقایی درخشان در تاریخ موسیقی متن سریال‌های تلویزیونی به ثبت رسید. وی افزود: در نگاه اول موسیقی متن سریالی با شاخصه‌های مردمی (مردم‌پسند) در فرهنگ شنیداری و بصری ایرانی، می‌باید همان سنت‌های رایج یا به قولی کلیشه‌ها را رعایت کند و هرگاه تجربه‌ای- به معنای واقعی کلمه - در این‌باره صورت بگیرد، مخاطب در نخستین برخورد و مواجهه یا تعجب می‌کند یا آن را بی‌ارزش ارزیابی می‌کند. وی تصریح کرد: درصورتی که بعدها و در گذر زمان همان تجربه به‌عنوان مبنایی جدی در حوزه شنیداری‌اش و در ترکیب با حوزه بصری (سینما و تلویزیون) معنای متفاوت و گاه مهمی می‌یابد. وی گفت: پیش‌تر در تلویزیون تجربه‌های موفقی مثل موسیقی متن سریال «روزی روزگاری» (اثر فرهاد فخرالدینی) یا «مدار صفر درجه» (اثر فردین خلعتبری) که با «اقتباس» از موسیقی بومی و تصنیف‌های زمانه تعریف قصه، شکل گرفته و مخاطب هم نسبت علاقه خود با این آثار را تعریف و بروز داده بود. قاقانی گفت: استفاده از ساز «سرنا» کمک شایانی در تعریف شخصیت‌های «نادر» و «خیری» دارد، به گونه‌ای که «ساده لوحی» و «صداقت» آنان را در فضاهای مناسب به شکلی درست تعریف می‌کند.در واقع نقش سازبندی در موسیقی فیلم به دلیل معناها و مفهوم‌های رایج در روایت فیلم؛ بویژه در بخش‌هایی که مخاطب بناست تنها از طریق تصویر و بدون دیالوگ قصه را دنبال کند، نقشی «راوی‌گونه» است از تعریف احساسات و رفتارهای شخصیت‌ها. قاقانی در ادامه گفت: یکی از شاخص‌ترین ویژگی موسیقی مجموعه «چاردیواری» ترانه تیتراژ است؛ استفاده از سازها و ترکیب‌بندی‌ها در شکل‌گیری ترانه با کلامی از یک شاعر ایلامی
(عبدالجبار کاکایی) که نسبت نزدیکی با قالب موسیقی آن دارد در واقع نقشی جذاب برای از بین بردن بیگانگی مورد اشاره مخاطب در برخورد با موسیقی متن داشت و این اتفاق برای آهنگسازی که پیش‌تر با صدای سه‌تارش موسیقی‌های او شکل می‌گرفت اتفاقی مثبت است. وی تصریح کرد: ضمن اینکه آریا عظیمی‌نژاد قبل‌تر در «میم مثل مادر» با استفاده و بازخوانی ترانه شهیر «بگذر زمن‌ای آشنا» و در حال حاضر مجموعه «چاردیواری»، نشان داد برخلاف دیگر آهنگسازانی که ضمن فعالیت در حوزه موسیقی ایرانی، در حوزه تصویر نیز فعال هستند، تا چه اندازه به مخاطب و جنبه‌های مردمی توجه نشان می‌دهد.
کاش شخصیتی براساس این تم می‌داشتیم
تورج زاهدی، موزیسین و کارشناس موسیقی نیز در این باره گفت: سریال‌ها معمولا در تهران می‌گذرد و از آنجایی که تهران هویت آنچنانی ندارد؛ غیر از موسیقی‌های محلی، موسیقی سنتی، پاپ و سمفونیک به آن می‌خورد. وی ادامه داد: اگر سریالی دارای هویت منطقه‌ای و فولکلوریک باشد آن وقت این موسیقی معنا پیدا می‌کند اما اگر همه قصه در تهران بگذرد و شخصیت‌ها هم غیرفولکلوریک باشند در آن صورت معنا پیدا نمی‌کند. البته می‌توان تمی را قرض گرفت و آن را برای ساختن تم‌های دیگر مبنا قرار داد اما اگر بخواهیم همین تم محور ما باشد ما یا باید یک شخصیت براساس آن تم داشته باشیم یا فیلم به نوعی به آن منطقه ربط پیدا کند. این آهنگساز بیان داشت: من تنها چند قسمت از سریال «چاردیواری» را دیدم اما در همان قسمت‌ها این هویت را ندیدم حالا شاید در قسمت‌های بعدی تم موسیقی به منطقه‌ای وصل می‌شد. زاهدی در ادامه با بیان اینکه ممکن است نوع موسیقی به درخواست کارگردان ساخته شده باشد، اظهار داشت: یک زمان کارگردان نوع موسیقی را مشخص می‌کند و می‌گوید می‌خواهم تم اصلی براساس ترومپت باشد یا اصلا هیچ ساز فرنگی در آن نباشد در این مواقع آهنگساز گزیری ندارد اما با شناختی که من از عظیمی‌نژاد دارم، قطعا باید دلیلی برای این کار داشته باشد. این منتقد ادامه داد: فیلمی به نام «ببر غران اژدهای پنهان» که برنده جایزه اسکار موسیقی فیلم شد توسط یک آهنگساز چینی به نام «تان دان» ساخته شد که این آهنگساز از موسیقی افغانی، آذربایجان ایران و دیگر موسیقی مناطق استفاده کرده بود و من در نقدی که نوشتم اشاره کردم که این موسیقی هویت ندارد و صرفا زیباست چرا که فیلم تنها در چین می‌گذرد و دلیلی نداشت از دیگر موسیقی‌ها بهره می‌گرفت اما گاهی وقت‌ها آهنگساز برای زیبایی این کار را انجام می‌دهد. وی افزود: به عقیده من امروزه به اسم پست مدرنیزم این نوع بی‌هویتی اشاعه می‌شود که خیلی هم موردپسند واقع شده. از آنجایی که هر کاری بی‌دلیل نیست من فکر می‌کنم یک نوع مبارزه با بنیادگرایی و تلاش برای احراز هویت است.