محمد سیدعلی:
انیمیشن از باسابقه‌ترین و محبوب‌ترین گونه‌های سینمایی به‌شمار می‌آید و هر روز بر اهمیت آن افزوده می‌شود. در طول چندین دهه، انیمیشن موفق شد با ارائه آثار کلاسیک ماندگار، شخصیت‌ها و ستاره‌های کارتونی محبوبی همچون میکی ماوس، باگز بانی و دانلد داک و انیمیشن‌های کامپیوتری تاریخ‌ساز، نه‌تنها در میان کودکان بلکه در میان بزرگسالان نیز مخاطبان بی‌شماری را در برابر خود ببیند. حتی انستیتوی فیلم آمریکا فهرستی مجزا را برای بهترین فیلم‌های کارتونی تاریخ ارائه کرده است که در آن سفیدبرفی و هفت کوتوله، پینوکیو، بمبی، شیر شاه، فانتازیا، داستان اسباب‌بازی، دیو و دلبر، شرک، سیندرلا و در جست‌وجوی نیمو رتبه‌های برتر را در اختیار دارند.
پویانمایی در دهه‌ای که گذشت
در طول چند سال گذشته، پیوسته شاهد بودیم که فیلم‌های انیمیشن و بویژه پویانمایی‌های کامپیوتری با ارائه آثاری زیبا همچون وال ئی، داستان اسباب‌بازی و راتاتویی توانسته‌اند انتظارات علاقه‌مندان را بخوبی برآورده کنند و شاید این یکی از دلایلی باشد که این هنر را در دید بسیاری از مخاطبان، مطبوعات و رویدادهای سینمایی پراهمیت جلوه می‌دهد تا آنجا که در سال 2001 شاهد بودیم که مراسم اهدای اسکار، گروه‌بندی سالانه ویژه‌ای را برای معرفی بهترین انیمیشن سال ترتیب داد.
این امر از سوی برخی کارشناسان اینگونه ارزیابی شد که اعتبار این جایزه و در نتیجه بهبود عملکرد فیلم‌های پویانمایی در جدول فلیم‌های پرفروش، موجب خواهد شد تولیدات این ژانر سینمایی افزایش یابد، همچنین اسکار یک گروه‌بندی ویژه را نیز برای بهترین فیلم کوتاه انیمیشنی در نظر گرفت. اما در مراسم اسکار امسال نیز دیدیم که برای دومین‌بار و پس از پویانمایی «دیو و دلبر» (1991)، یک انیمیشن با نام «بالا» نامزد دریافت عنوان بهترین فیلم سال شد.
این اثر زیبا نخستین کارتون کامپیوتری بود که توانست چنین موفقیتی را به‌دست آورد. از دیگر سو نمایش این پویانمایی به عنوان فیلم افتتاحیه جشنواره فیلم کن نیز در نوع خود رویدادی تاریخی و شایان توجه بود اما همانطور که پیش‌تر به آن اشاره شد، انیمیشن در میان بزرگسالان نیز جایگاهی قابل توجه را از آن خود کرده است. البته شاید بتوان علت محبوبیت انیمیشن در میان این گروه را در ارتباط تنگاتنگی که کارتون با خاطرات کودکی افراد دارد جست‌وجو کرد اما بی‌تردید هنر، خلاقیت و پیشرفت‌های تکنولوژیک وسیعی که در ساخت انیمیشن‌ها به کار گرفته می‌شود نیز در این استقبال بی‌تاثیر نبوده است. در واقع به لطف همین ویژگی‌ها، بسیاری از کارتون‌ها به محض آغاز نمایش عمومی خود، رتبه‌بندی جدول پرفروش‌ترین فیلم‌های هفته را دچار تغییر می‌کنند و در بسیاری از مواقع نیز با اقتدار به صدر آن تکیه می‌زنند. آخرین نمونه اینگونه فیلم‌ها پویانمایی «چطور اژدهای خود را تعلیم دهیم» بود که هفته پیش موفق شد در ایالات متحده به صدر جدول فیلم‌های پرفروش راه یابد.
صداپیشگان تراز اول هالیوود
اما بی‌تردید یکی دیگر از دلایل محبوبیت و موفقیت یک پویانمایی، هنرپیشه‌هایی هستند که در فیلم‌ها به صداپیشگی می‌پردازند. در این میان هستند بازیگران نامدار بسیاری که از فعالیت در این ژانر استقبال می‌کنند. صداپیشه‌ها نیازی به تغییر لباس برای ایفای نقش خود ندارند. آنها از گریم هم بی‌نیاز هستند. در واقع زمانی‌که بحث پویانمایی به میان می‌آید، تنها صدا و احساساتی که همراه آن به مخاطب منتقل می‌شود اهمیت دارد و شاید مجموع این عوامل، فعالیت در این عرصه را برای هنرپیشه‌ها تبدیل به کاری سخت و در عین حال جذاب کرده است. چندی پیش نشریه معتبر فوربز فهرستی از هنرپیشه‌های تراز اول هالیوود در زمینه پویانمایی را منتشر کرد. در تهیه این فهرست، هنرپیشه‌هایی که در 30 سال گذشته به صداپیشگی در فیلم‌ها پرداختند مورد بررسی قرار گرفتند. در این راستا 2 عامل مورد توجه بود که نخست میزان درآمدهای حاصل توسط این هنرپیشه‌ها در فهرست فیلم‌های پرفروش (که توسط Box Office Mojo ارائه شده‌است) را شامل می‌شد و عامل دوم نیز میزان اشاره و توجه مطبوعات به این هنرپیشه‌ها در بازه زمانی 6 ماه قبل و بعد از اکران فیلم بود. در زیر به نام 10 فرد اول این فهرست اشاره‌ای خواهیم داشت.
مایک مه‌یرز : وی در رتبه نخست این فهرست جای دارد. مه‌یرز بیشتر به‌عنوان یک هنرپیشه در نقش‌های کمدی شناخته می‌شود.
او در سال 2008 در فیلم «اسوه عشق» به ایفای نقش پرداخت که در نوع خود فیلمی ناامیدکننده محسوب می‌شد و یکی از بدترین آثار در کارنامه وی به شمار می‌آید. این فیلم برای مه‌یرز یک جایزه تمشک طلایی را هم به ارمغان آورد اما در دنیای انیمیشن، وی برای صداپیشگی کاراکتر غولی به نام شرک در سه‌گانه‌ای به همین نام و نیز فیلم «گربه کلاه‌دار» تبدیل به نامی بسیار مطرح شده‌است. سه‌گانه شرک موفق شد فروش 2/2 میلیارد دلاری را در سراسر جهان از آن خود کند. قسمت چهارم و البته آخر این پویانمایی نیز در تابستان امسال به نمایش درخواهد آمد.
کامرون دیاز :
دیاز هم در سه‌گانه شرک نقش پرنسس فیونا را صداپیشگی کرد. بنا به برخی گزارش‌ها او برای بازی در فیلم چهارم شرک حدود 10 میلیون دلار دریافت کرد. این در حالی است که معمولا دستمزد 5 میلیون دلاری برای صداپیشگی یک هنرپیشه مطرح در یک فیلم، مبلغی چشمگیر محسوب می‌شود.
جک بلک : بلک نیز بیشتر در قالب فیلم‌های کمدی همچون توفان گرمسیری و مدرسه راک شناخته می‌شود اما هنرنمایی او در فیلم «پانداي کنگ‌فوکار» موجب شد مخاطبان استقبالی بی‌سابقه را از آن به نمایش بگذارند و فروشی 632 میلیون دلاری را به آن هدیه کنند، بنابراین جای تعجب نیست که کمپانی انیمیشن دریم‌ورکز برای تابستان 2011 در پی ساخت دنباله‌ای برای این فیلم برآید. در این فیلم، دیگر هنرپیشه‌های فیلم قبلی از جمله داستین هافمن و آنجلینا جولی هم حضور خواهند داشت.
اون ویلسن:
ویلسن نیز در ژانر فیلم‌های کمدی نامی پرآوازه به شمار می‌آید. او در فیلم‌هایی همچون «شب در موزه» به ایفای نقش پرداخت اما در دنیای انیمیشن بیشتر برای درخشش در نقش «لایتنینگ مک‌کویین» در فیلم «اتومبیل‌ها»(محصول 2006 پیکسار) شناخته می‌شود. دنباله‌ای از این فیلم نیز در حال سپری کردن مراحل تولید خود است.
الن دی جنرس:
دوستداران پویانمایی‌های کامپیوتری بخوبی با فیلم «در جست‌وجوی نیمو» و کاراکتر ماهی آبی فراموشکار آن یعنی «دوری» آشنا هستند. این انیمیشن حدود 865 میلیون دلار در گیشه را نصیب خود کرد تا به این ترتیب یکی از پرفروش‌ترین فیلم‌های تاریخ دیزنی لقب گیرد. با وجود این محبوبیت بسیار، البته دیزنی هرگز حرفی از دنباله‌ای برای نیمو به میان نیاورده است.
ادی مورفی:
مورفی نیز مانند مه‌یرز و دیاز در فیلم شرک خوش درخشید. او صداپیشگی نقش الاغ پرحرف را که از کاراکترهای بسیار محبوب این فیلم نیز به شمار می‌آید برعهده داشت و در خواندن چندین ترانه آن نیز مشارکت کرد.
بن استیلر :
2 قسمت انیمیشن «ماداگاسکار» 1/1 میلیارد دلار فروش کرد اما صداپیشگی بن استیلر در نقش الکس شیر در کنار کریس راک که صدای کاراکتر گورخر را برعهده داشت در این امر بی‌تاثیر نبود.
تام هنکس:
بیشتر بزرگسالان تام هنکس را برای ایفای نقش‌های درخور اسکار همچون فارست گامپ، مسیر سبز و نجات سرباز رایان می‌شناسند اما برای کودکان او «وودی کابوی» است. 2 فیلم «داستان اسباب‌بازی‌ها» فروشی 880 میلیون دلاری را به خود دید. قسمت سوم این فیلم نیز در تابستان به‌روی پرده‌ها خواهد رفت.
ری رومانو:
آخرین فیلم «عصر یخبندان» با نام ظهور دایناسورها، به صورتی غیرمنتظره در سطح جهانی موفق عمل کرد. این فیلم در خارج از آمریکا 668 و در داخل 196 میلیون دلار فروش کرد. ری رومانو در این 3 فیلم که روی هم 9/1 میلیارد دلار فروش کرد در نقش ماموت بزرگ، مانی به صداپیشگی پرداخت.
جیم کری :
آخرین ساخته رابرت زمه کیس که بر اساس رمانی از چارلز دیکنز ساخته شد، «سرود کریسمس»
نام داشت. به لطف جادوی تکنیک سینمایی
Motion Capture، جیم کری در 8 نقش متفاوت در این فیلم حضور یافت. او در سال 2008 هم در انیمیشن «هورتون» به صداپیشگی پرداخته بود.
نکته‌ای که در این فهرست قابل توجه به نظر می‌رسد، عدم حضور جورج کلونی است. در سال گذشته میلادی نام وی با ایفای نقش در فیلم کارتونی «آقای فاکس شگفت انگیز» در 2 هزار و580 گزارش عنوان شد که از این لحاظ بیشترین تعداد را داراست اما از آنجا که فروش فیلم تنها حدود 43 میلیون دلار بود، وی نتوانست در این فهرست قرار گیرد.