به نظر میرسد مربی بدون فلسفه در فوتبال، مثل کوهنوردی است که جهتیاب ندارد؛ کوهنوردی که در کوهها حتما گم خواهد شد. به همین دلیل فکر میکنم مربیان موفق کسانی هستند که روی حرفها و اندیشههایشان ایستادگی میکنند. مثل دنیای فلسفه در فوتبال نیز فلاسفه پوزیتیویست (اثباتگرا) وجود دارند؛ کسانی که همه امور را عینی میدانند. پوزیتیویستهای فوتبال هم کسانی هستند که فوتبال را فقط در صورت زیبا بازی کردنش میپذیرند و آن را فوتبال میدانند. بعضی از باشگاهها ساختار و چارچوب فکری تیمشان را بر این مبنا استوار ساختهاند. این گروه معمولاً به ارائه فوتبال تهاجمی و خلق صحنههای جذاب در سراسر بازی شناخته میشوند. سر الکس فرگوسن از همین گروه فیلسوفهای فوتبال است که اعتقاد دارد: «من شیوه تهاجمی و بازی زیبا را میپسندم».
به احترام فرگوسن
چه کسی میتواند بگوید که فرگوسن اندیشههایش قابل پیشبینی است؟
حتی پيروزي 2 بر یک در آلیانس آرنا نیز نمیتواند باواریاییها را به صعود امیدوار کند. در اینباره لوئیس ونگال نیز بخوبی میداند که عبور از پسران فرگی در اولدترافورد کار سادهای نیست که شاگردان او بتوانند براحتی از سد آن عبور کنند. آنهایی که چشم دیدن پیرمرد اسکاتلندی را ندارند میگویند این روزها، زمان به پایان رسیدن حکمفرمایی او در منیو است ولی «محبوب طبقه کارگر» آنقدر زیرکانه عمل میکند که هیچ پیشگویی نمیتواند از گوی جادویی خود تقدیر فرگوسن را پیشبینی کند. شاید اگر به گفته کارشناسان تعویضهای عجولانه او در بازی رفت برابر بایرن صورت نمیگرفت حالا کار در اولدترافورد به اما و اگر کشیده نمیشد. حتی مصدومیت وین رونی ثابت کرد زمین و زمان دست به دست هم دادهاند تا پیرمرد اسکاتلندی روزهای اسفناکی را پشت سر بگذارد. این مساله را میتوان با شکست شنبهشب برابر چلسی و از دست دادن صدرنشینی مقابل حریف لندنیاش مشاهده کرد ولی فلسفه فوتبال فرگوسن چیزی نیست که خیلی راحت بتوانید از پس «مات» کردن آن برآیيد. او در هفتمین دهه زندگیاش بازهم میتواند فوتبال اروپا را به حیرت درآورد. پس! لطفا امشب به فلسفه فوتبال فرگی احترام بگذارید، چون ونگال و تمام دار و دستهاش نیز بخوبی میدانند که او قابل احترامترین دشمن آنهاست.
شب رستگاری مرد هلندی
بررسی عملکرد ونگال در بایرن به ما نشان میدهد که این مربی محافظهکار هلندی با آن ظاهر خونسردش كارنامه مثبتي را پشت سر گذاشته است. شاید خیلیها در اوایل کار در مونیخ فکر میکردند که او نیز مانند کلینزمن قربانی خواهد شد ولی بعد از گذشت نیم فصل اول به همگان ثابت کرد که میتواند شخصیت از دست رفته باواریاییها را دوباره به آنها بازگرداند. قطعا این مربی هلندی از نظر تکنیکی نمرده؛ کسی که افتخار فتح رقابتهای لیگ قهرمانان اروپا و جام یوفا و 3 عنوان قهرمانی در رقابتهای لیگ هلند را در کارنامهاش میبیند و با بارسلونا به روزهای اوج رسیده است. در دهه 1990 ونگال توانست در 2 سال پی در پی همراه با آژاکس به فینال رقابتهای لیگ قهرمانان اروپا برسد ولی او پس از دوران حضورش در رختکن بارسا تجربه ناموفقی روی نیمکت مربیگری تیم ملی هلند داشت و بازگشت مجددش به بارسلونا در سال 2002 به منزله یک فاجعه بود. بایرن که رقابتهای فصل 9-2008 بوندسلیگا را در رده دوم به پایان برده بود، رقابتهای فصل جدید را با هدایت ونگال بسیار بد شروع کرد و نتوانست در 3 دیدار ابتدایی خود در رقابتهای بوندسلیگا به پیروزی برسد. آنها پس از 4 دور از رقابتهای گروهی لیگ قهرمانان اروپا حتی در آستانه حذف قرار داشتند. فلیپ لام در آن برهه زمانی در صحبتهایی اعلام کرد که «بایرن به یک فلسفه نیاز دارد». لوکا تونی از ترکیب تیم کنار گذاشته شد و ریبری در صحبتهایی اعلام کرد که «فلسفه ونگال اصلا قابل درک نیست». اینگونه مسائل بود که سران بایرن را به فکر فرو برد و احتمال آن میرفت که این مربی هلندی از سمت خود برکنار شود، ولی باز هم این خود ونگال بود که توانست بار دیگر بایرن را مبدل به آن بایرن ترسناک همیشگی کند. پیروزی یک-4 مقابل یوونتوس در تورین، بار دیگر مجسمهای از بایرن ساخت. پس از آن بود که بایرن مونیخ توانست در رقابتهای بوندسلیگا به 9 پیروزی پی در پی دست یابد. ریبری از روزهای سخت مصدومیت فاصله گرفت و آرین روبن بار دیگر با پشت سرگذاشتن دوران مصدومیت به میادین ورزشی بازگشت. جذابترین ویژگی شخصیتی ونگال این است که او حتی زمانی که با جدیترین مسائل و مشکلات روبهرو میشود نیز همچنان جسورانه به فعالیتش ادامه میدهد. حتی پیش از دیدار بایرن مقابل یوونتوس در ایتالیا، زمانی که همگان درباره برکناری ونگال و مربی آتی بایرن صحبت میکردند، این مربی 58 ساله به نحوی رفتار میکرد که گویی هیچ فشاری روی دوشش احساس نمیکند. ونگال همیشه سعی میکند وجهه سفت و سختش دست نخورده و بیعیب و نقص باقی بماند و در آستانه دیدار سهشنبه شب این تیم مقابل منچستریونایتد، فروتنی در چهره این مربی هلندی به وضوح مشخص بود. حالا این بار نوبت به این رسیده که او در تئاتر رویاها، یعنی جایی که فرگوسن کمتر به مربیاي از جنس خودش باج داده و عبور از من یو در آن کار آسانی نیست که مرد هلندی پیش رو داشته باشد، عرض اندام كند. به هر حال باید منتظر بمانیم تا ببینیم امشب ونگال به رستگاری میرسد.