
حسام آبنوس: دفاع مقدس به عنوان بخش قابل توجهی از تاریخ معاصر تاثیرات بسیار زیادی را در جامعه پس از جنگ داشته و علاوه بر ویرانیهای عمرانی و خسارتهای اقتصادی به بار آمده بر اثر حملات رژیم متجاوز بعثی در طول 8 سال جنگ تحمیلی، آثار مخرب بسیاری بر جسم و جان هموطنان ایرانی داشته است. بمباران شیمیایی و استفاده از سلاحهای کشتارجمعی و همچنین شهادت جمعیت قابل توجهی از نسل جوان کشور در جریان دفاع از کیان و استقلال میهن اسلامی از اثرات منفی و جبرانناپذیر جنگ 8 ساله بوده است. از دیگر تاثیرات پنهانی که این جنگ 8 ساله بر جامعه ایران اسلامی تحمیل کرده، کاهش تعداد مردان جامعه در برابر زنان بوده که همین موضوع سبب شد موازنه جمعیتی میان دختران و پسران به هم بخورد و آمار ازدواج در برههای با کاهش و نقصان روبهرو شود. پرداختن به این مسائل و بیان آنها در لفاف ادبیات یکی از رسالتهای قلمهای متعهد است زیرا شاید یادآوری مستقیم روزهای سخت جنگ، برای عموم جامعه چندان خوشایند نباشد اما نسلهای بعد باید نسبت به اثرات و تبعات این جنگ تحمیلی آگاه باشند و شاید یکی از راههای انتقال رویدادهای آن دوران با استفاده از ابزار ادبیات و داستان میسر شود. «دخیل عشق» عنوان رمانی است که مریم بصیری آن را نگاشته و انتشارات عصر داستان این کتاب را به زیور طبع آراسته و در دسترس مخاطبان قرار داده است. نویسنده این کتاب به مضامینی که در بالا به آنها اشاره شده پرداخته و برای مخاطب یکی از تبعات جنگ تحمیلی و دفاع جانانه سربازان میهن را در پوشش داستانی عاطفی بیان کرده است. داستان «دخیل عشق» از آسایشگاهی در شهر مشهد آغاز میشود و خواننده را درگیر زندگی دختری (صبوره) میکند که تمام زندگیاش را وقف خدمت به جانبازان کرده است. سرنوشت این بهیار براساس نذرش که ازدواج با یک جانباز و خدمت به او است، رقم میخورد. وی که در دوران جنگ تحمیلی عراق علیه ایران به عنوان بهیار در جبههها خدمت میکرده، اکنون در راستای همان نذر و به خاطر علاقهای که به رزمندگان و خدمت به این قشر دارد در آسایشگاه جانبازان جنگی به عنوان پرستار در حال فعالیت است. وی به یکی از جانبازان به نام «رضا» که یک دست و دوپای خود را از دست داده، علاقه دارد ولی حجب و حیای وی مانع از این میشود که عشق و علاقه به این جانباز را آشکار کند. خواننده در طول سیر داستان با کش و قوسهای ذهن صبوره روبهرو است و مدام با این قضیه که چطور علاقه خود را به رضا اعلام کند درگیر است که در میانه راه اتفاقی میافتد که خواننده را غافلگیر میکند. درست در همین بخش میتوان گفت گره دوم به داستان اضافه میشود و مخاطب را برای ادامه داستان ترغیب میکند. «دخیل عشق» میخواهد نشان دهد انسانها اگر همراه باوری قوی به درگاه خداوند خواسته خود را ببرند، حتما نتیجه خواهند گرفت و بصیری با استفاده از تکنیکهای ادبی این موضوع را در ذهن مخاطب به صورت آرام و نرم نفوذ میدهد. ادبیات روان و صمیمی و بیتکلف و فارغ از هرگونه پرحرفی و درشتگویی موجب میشود، خواننده «دخیل عشق» ارتباطی عمیق با متن برقرار کند و خود را در کنار صبوره و دیگر شخصیتهای داستان احساس کند. شخصیتهای خلق شده در داستان نه به اندازهای زیاد است که خواننده را خسته کند و نه آنقدر محدود است که تکرار حضور یک شخصیت در مسیر روایت حوصله خواننده را سر ببرد. هرکدام از اسامی که تحت عنوان یک شخصیت در داستان حضور دارند بهخوبی در جایگاه خود تبیین شدهاند و نقشهای واگذار شده از سوی بصیری را بهخوبی در ذهن خواننده ایفا میکنند. توانایی بصیری در نگارش و خلق داستان زمانی روشن میشود که اجازه وراجی و رودهدرازی به شخصیتها نمیدهد و به صورت کنترل شده آنها را وارد فضای ذهنی مخاطب میکند تا هرکدام تاثیرشان در پیشبرد روند داستان را بر جای بگذارند. زمان استفاده شده در کتاب یک زمان خطی و مستقیم است و فقط در بخشهایی که شخصیتها خاطرهای را مرور میکنند روایت از حالت غیرخطی خارج شده که البته همین نیز در مسیر زمان رمان واقع میشود که لطمهای به خوانش متن وارد نمیکند. یکی از نکاتی که شاید کمتر مورد توجه قرار بگیرد اما تاثیر بسیار زیادی در انتخاب کتاب توسط برخی خوانندگان دارد طراحی جلد این کتاب است. طراحی متفاوت جلد «دخیل عشق» از عوامل مهم در جذب خوانندگان آن است. نکتهای که در برخی از مخاطبان کتاب، عامل خرید یا نخریدن کتاب قلمداد میشود، به این معنا که اگر طرح روی جلد کتابی جذاب نباشد اشتیاقی در تورق و نگاه کردن به کتاب در ایشان به وجود نمیآید. پایانبندی داستان و سیر منطقی آن در اتمام قصه، بسیار عقلانی و باورپذیر است و خواننده از زمانی که برای مطالعه «دخیل عشق» صرف کرده پشیمان نخواهد شد. به طور کلی استفاده از یک موضوع بکر و دستنخورده از سوی بصیری و ریختن آن در قالب یک داستان جذاب منجر به خلق رمانی شده تا مخاطب ساعاتی دلچسب در فضای آن تنفس کند. از بصیری تاکنون آثاری چون «بانوی نور»، «اکسیر عشق»، «بوی بهشت»، «زنی که سایه نداشت» و... به چاپ رسیده و «دخیل عشق» اثری است که انتشارات عصر داستان وابسته به بنیاد شعر و ادبیات داستانی آن را در 276 صفحه و با قیمت 8000 تومان روانه بازار کرده و در دسترس علاقهمندان به کتاب قرار داده است.