
وقوع جمعه سیاه و کشتار بیرحمانه مردم در میدان ژاله تهران (1357 ش)
در اولین ساعات جمعه، 17 شهریور سال 1357، ارتشبد غلامعلی اویسی، فرماندار نظامی تهران، از رادیوی تهران و حومه، حکومت نظامی را اعلام کرد. مردم که از حکومت نظامی اطلاع نداشتند، پیش از ساعت شش صبح برای چهارمین روز متوالی، از خانهها بیرون آمده و سیلآسا، روی به خیابانها آوردند. مرکز تجمع آنان، میدان ژاله (شهدای کنونی) بود. همین که مردم به خیابانها رسیدند، ناگهان با دیدن تانکها و زرهپوشهای نظامی و مأموران مسلسل به دست حکومت نظامی غافلگیر شدند. مأموران مسلح، پس از چند بار اخطار، از زمین و هوا، جمعیت را ناجوانمردانه هدف رگبار مسلسل قرار دادند. در اطراف میدان، جنازه شهیدانی بود که در صحنه نبرد نابرابر، همچنان باقی مانده بودند و خونهایی که هر گوشهای از میدان را گلگون کرده بود. در آن روز مزدوران رژیم شاه حتی کسانی را که به خانههای دیگران پناه میبردند تعقیب کرده و به شهادت میرساندند. رژیم پهلوی، تعداد کل شهدای این روز را 58 نفر و این تجمع را نقشه خارجی اعلام کرد. هر چند شمار دقیق قربانیان این حادثه، هیچگاه مشخص نشد ولی آنچه قطعی است، این رقم از 4 هزار نفر افزون بود. از آن روز 17 شهریور 1357 به جمعه خونین تهران معروف شد.
تولد فیلسوف کبیر و فقیه بزرگ آیتالله محمدتقی آملی (1304 ق)
شیخ محمدتقی فرزند ملامحمد آملی در تهران دیده به جهان گشود و در محضر عالمانی چون شیخ عبدالنبی نوری و میرزا حسن کرمانشاهی تلمذ کرد. مدتی در نجف اشرف از محضر درس میرزاینائینی، آقاضیاء عراقی و آقا سیدابوالحسن اصفهانی بهره گرفت. سپس به تهران بازگشت و به مدت بیش از 40 سال به تصنیف و تدریس اشتغال ورزید. او فقیه و فیلسوفی گوشهنشین بود و از پذیرفتن مسؤولیت ریاست خودداری میکرد. آیتالله محمدتقی آملی تا پایان عمر از نوشتن رساله عملیه خودداری کرد. حاشیه بر شرح اشارات، دُرَرُالفوائد، رساله فی قاعده لاضَرَر و... از جمله تالیفات این فقیه و عارف بزرگوار است. سرانجام این حکیم الهی در آخرین روز ماه شوال سال 1391 ق در 87 سالگی دار فانی را وداع گفت و در تهران به خاک سپرده شد.
وفات قطبالدین رازی، فیلسوف و عالم بزرگ مسلمان (776ق)
ابوجعفر محمد بن محمد رازی معروف به قطبالدین رازی یکی از دانشمندان قرن هشتم هجری است. او عالمی محقق و حکیمی دانشمند بود. قطبالدین در فقه اسلامی و ادبیات عرب مهارت داشت. او در حکمت و کلام و منطق اسلامی تبحر و مهارت بیشتری پیدا کرد. قطبالدین اصلاً از مردم ورامین و شهر ری بود و نسبش به این بابویه قمی منتهی میشود. وی پس از تحصیلات در ایران ضمن مسافرتهای متعدد، سرانجام گمشده خویش را در حله یافت. سپس به محضر علامه حلی شتافت و چند سالی از کرسی درس او استفاده کرد. قطبالدین مدتی در مدرسه نظامیه بغداد در طبقه پایین مدرسه دانشجو بود و گاه به او قطب تحتانی- در مقابل قطبالدین شیرازی فوقانی، متوفای ۷۱۰ق- نیز میگفتند. شیخ محمد مکی معروف به شهید اول، شریف جرجانی و سعدالدین تفتازانی از محضر قطب مدتها بهرهمند بودند. شیخ شهید در اربعین مینویسد: «اتفاق افتاد ملاقات من در دمشق با شیخ قطبالدین شعبان ۷۷۶ق او در تمام علوم معقول و منقول متبحر بود ضمن استفاده از محضر او پس از مذاکرات و مباحثاتی دانستم که او دریایی است که کناره ندارد.» قطبالدین غیر از تربیت و تدریس فضلا، آثاری در علوم عقلی و نقلی بهنام شرح اشارات، شرح شمسیه یا لوامعالاسرار در شرح انوار علامه محکمات (محاکمات) در شرح قواعد علامه، مفتاح، بحرالاصداف، و تحفهالاشراف را در فقه و حکمت به رشته تحریر برد (کتب یادشده هر یک در چند جلد است). ولادت این حکیم الهى و دانشمند گرانمایه را به سال ۶۴۷ق نوشتهاند. ابوجعفر محمد بن محمد رازی معروف به قطبالدین رازی بعد از عمرى تعلیم و تعلم و خدمت به فرهنگ غنى اسلام، سرانجام در تاریخ دوازدهم ذیقعده سال ۷۷۶ هجری قمری در دمشق از دنیا رفت و به دیدار حق شتافت. بسیارى از بزرگان شام در نماز وى شرکت کرده و او را در «صالحیه» دفن کردند.