سمیه همایونروز:
باراک اوباما مرد «دوگانگیها»ست؛ دوگانگی و تضادی که به واسطه فراوانی آن در «حرف و عمل» وی بویژه در قبال ایران، میزان اعتبار یک فرد در جایگاه رئیسجمهور را در افکار عمومی بشدت زیر سوال برده است. از آخرین نمودهای این تضاد و دوگانگی میتوان به استراتژی جدید هستهای آمریکا اشاره کرد که واشنگتن با استناد به آن خود را مجاز به انجام «حمله اتمی» علیه ایران و کرهشمالی میداند. به نوشته نشریه نیویورک تایمز، باراک اوباما سهشنبه استراتژی جدید هستهای آمریکا، تحت عنوان «بازنگری موضع هستهای» را در 50 صفحه به کنگره ارائه کرد؛ استراتژیای که در آن واشنگتن به همه جهان و کشورهای غیراتمی تضمین میدهد هیچگاه هدف تسلیحات هستهای آمریکا قرار نمیگیرند. اما نکته جالب توجه و قابل تامل در راهبرد پیشنهادی وی مستثنا کردن ایران و کرهشمالی از دایره کشورهایی است که به آنها در قبال تهاجم اتمی تضمین امنیتی داده است. زمانی که این تهدید علنی در کنار داعیه مبارزه با تروریسم اوباما قرار داده میشود به وضوح میتوان علت تعجب و شگفتی افکار عمومی و نهادهای مدنی بینالمللی و حتی مردم آمریکا را از اعطای جایزه صلح نوبل به رئیسجمهور آمریکا درک کرد زیرا وی از سلف جنگطلب خود، جورج بوش نیز گوی سبقت را ربوده و حتی یک گام جلوتر نهاده و ایران را تهدید به حمله هستهای کرده است آنهم در شرایطی که سالهاست سران این کشور بهرغم گزارشهای آژانس بینالمللی انرژی اتمی درباره صلح آمیز بودن برنامه هستهای کشورمان، ایران را متهم به تلاش برای دستیابی به تسلیحات هستهای میکنند. در واقع ماجرا از این قرار است که در استراتژی جدید آمریکا که در آستانه امضای معاهده کاهش زرادخانه هستهای بین آمریکا و روسیه و نیز در آستانه تشکیل اجلاس بینالمللی امنیت هستهای در 12 و 13 آوریل در واشنگتن منتشر شد، سیاستمداران این کشور تغییراتی را در استراتژی پیشین هستهای آمریکا اعمال کردهاند. بر اساس استراتژی هستهای پیشین آمریکا که یادگار دوران جنگ سرد است، تهدید به کارگیری سلاحهای هستهای هم به عنوان ضربه نخست و هم به عنوان عامل بازدارنده مورد توجه بود. به عبارت دیگر در استراتژی هستهای جنگسرد آمریکا، تهدید اصلی هستهای از جانب کشورهای رقیبی چون روسیه و چین محسوب شده و تلاش برای ارتقای توان بازدارندگی هستهای و «توازن وحشت» به عنوان سنگ بنای راهبرد هستهای ایالاتمتحده مورد توجه بود. اما در بازنگری جدید در استراتژی هستهای آمریکا، تهدید گروهها و سازمانهای تروریستی و کشورهای حامی تروریسم مورد توجه قرار گرفته است و ضمن اینکه به کشورهای غیراتمی ملتزم و عضو ان پی تی تضمین داده شده است که آمریکا به هیچ وجه علیه آنها از سلاحهای هستهای استفاده نخواهد کرد اما در این زمینه 2 استثنا مورد توجه قرار گرفته است. بر اساس این راهبرد، ایران و کره شمالی از نظر استراتژی جدید هستهای دولت اوباما به عنوان 2 کشور استثنا در این زمینه یاد شدهاند که واشنگتن در قبال این 2 کشور هیچ تضمینی درباره عدم بهکارگیری سلاحهای هستهای قائل نیست. به عبارت دیگر در استراتژی جدید هستهای آمریکا، واشنگتن به همه جهان و کشورهای غیراتمی تضمین میدهد که هیچگاه علیه آنها از سلاحهای هستهای خود استفاده نمیکند و تنها ایران و کره شمالی از دایره این تضمین مستثنا شدهاند. این در حالی است که باراک اوباما در بیانیهها و پیامهای متعدد بارها از تمایل خود برای برقراری ارتباط مبتنی بر «صداقت» و «احترام متقابل» با ایران سخن گفته است. به اعتقاد برخی کارشناسان، مستثنا کردن ایران و کره شمالی از تضمین عدم بهکارگیری سلاحهای هستهای و به عبارت بهتر تهدید تلویحی این 2 کشور به استفاده از سلاحهای هستهای علیه آنها، خود میتواند دلیلی محکم و منطقی برای این 2 کشور برای اتمی شدن باشد چراکه قدرت اتمی بزرگی چون آمریکا در راهبرد هستهای خود به طور علنی این 2 کشور را تهدید به حمله هستهای میکند. همزمان با انتشار بخشهایی از استراتژی جدید هستهای آمریکا، رابرت گیبس، سخنگوی کاخ سفید ایران را به نقض تعهدات پیمان منع گسترش سلاحهای هستهای متهم کرد. از سوی دیگر، رابرت گیتس، وزیر دفاع آمریکا نیز استراتژی جدید آمریکا تحت عنوان «بازنگری موضع هستهای» را پیام محکمی برای ایران و کره شمالی عنوان کرد و تصریح کرد: «آمریکا در قبال چنین کشورهایی حق توسل به تمام گزینهها را برای خود محفوظ میداند.» به گفته تحلیلگران سیاسی، این سخنان گیتس از نظر عرف دیپلماتیک، نوعی تهدید ایران محسوب میشود. هر چند از این دست سخنان خارج از عرف دیپلماتیک و تهدیدها، در چند ماه اخیر از سوی آمریکاییها بسیار بیان شده و مساله تازهای نیست اما اینکه آمریکا حق استفاده از سلاح اتمی را برای خود علیه کشورهای دیگر، آن هم با چنین ادعای صریحی، محفوظ بداند از زمان روی کار آمدن اوباما بیسابقه بوده است.