ناآرامیها در جمهوری 5 میلیون نفری قرقیزستان در 2 روز گذشته به اوج خود رسیده است. مخالفان رئیسجمهور که خواستار استعفای او از قدرت هستند در خیابانهای بیشکک و تالاس؛ 2 شهر اصلی این جمهوری پسا شوروی تجمع کرده و در مقابل خشونت نیروهای امنیتی ایستادگی میکنند. تاکنون 21 تن در بیشکک کشته و بیش از 85 تن نیز در تالاس دستگیر شدهاند.دولت غربگرای قربانبیک باکیاف سال 2005 در راستای برنامه انقلابهای رنگی ایالات متحده در آسیای مرکزی و جمهوریهای قفقاز روی کار آمد. این دولت روزهای سختی را پشت سر گذاشته است و فساد مالی و اداری دستگاه باکیاف تاکنون صدمات گستردهای را به اقتصاد و مردم قرقیزستان وارد کرده که این تنها نمونهای از اقدامات دولت باکیاف است. اختصاص پایگاه هوایی ماناس به ایالات متحده برای پیشبرد راهبرد جنگ افغانستان نیز از جمله دیگر مواردی است که باعث اعتراض مردمی در این کشور شده است. معترضان در حالی خواستار کنارهگیری باکیاف از قدرت هستند که حضور اولیگارشی وابسته به رئیسجمهور در تمام عرصههای اقتصاد و سیاست عملا فضای فعالیت را برای تمام گروههای مخالف دولت بسته است. پلیس ضدشورش بیشکک روی تظاهرکنندگان در حالی آتش گشود که گاز اشکآور و استفاده از ماشینهای آبپاش «کاماز» از دیگر اقدامات دولت برای سرکوب اعتراضات بود. روسیه از دولت قرقیزستان خواسته است تا از اعمال خشونت برای خاموش کردن شعله اعتراضات پرهیز کند اما اظهارنظرهای مقامات دولتی قرقیز کاملا خلاف این توصیه را نشان میدهد. معترضان در مقابل ساختمانهای دولتی در بیشکک تجمع کردهاند و تلاشهای آنان در جهت اشغال وزارتخانهها و دفتر ریاستجمهوری کماکان بینتیجه باقی مانده است. از فضای باز سیاسی خبری نیست و تمام رهبران اپوزیسیون حتی کاندیدای مخالف (عمربيك تكيبايف) در انتخابات سال جاری میلادی نیز اکنون در زندان است. او به همراه 2 رهبر سیاسی دیگر روز گذشته در خانهاش دستگیر شد و توسط نیروهای امنیتی به مکان نامعلومی فرستاده شده است. تظاهرکنندگان در بیشکک فریاد میزنند: «ما دیگر این قدرت پوسیده را نمیخواهیم». برخی تظاهرکنندگان پرچمهایی را در دست دارند که روی آنها نوشته شده است: «با کیاف برو». قرقیزستان از جمله جمهوریهای استراتژیک آسیای مرکزی است که تحولات آن از سوی آمریکا و روسیه با دقت دنبال میشود. اپوزیسیون خواستار خروج پایگاه آمریکا از این کشور است و در صورتی که مخالفان باکیاف بتوانند به اهداف خود دست یابند احتمال چالش موقعیت ایالات متحده در فضای آسیای مرکزی قوت بیشتری مییابد. منابع خبری گزارش دادهاند: سهشنبهشب گذشته 10 رهبر اپوزیسیون در منازل مسکونی خود دستگیر شدهاند و دولت تلاش میکند با امنیتی کردن فضای کشور بر اوضاع کنترل یابد. نیروهای امنیتی در مقابل کاخ ریاستجمهوری قرقیزستان گرد هم آمدهاند و بشدت از این ساختمان که به کاخ سفید شهرت دارد، حفاظت میکنند. تیراندازی هوایی از جمله اقدامات نیروهای امنیتی برای ترساندن معترضان است. همچنین مقامات وزارت بهداشت قرقیزستان روز گذشته اعلام کردند: در پی تظاهرات روز چهارشنبه در این کشور تنها در بیشکک (پایتخت) 90 تن زخمی شدهاند. همچنین رسانههای داخلی قرقیز گزارش دادند: تظاهرکنندگان وزیر کشور
و معاون نخستوزير را گروگان گرفتهاند. این در حالی است که نخستوزیر قرقیزستان در این کشور حالت فوقالعاده اعلام کرده است. جنبش معترضان در قرقیزستان که از جوانان سیاهپوش تشکیل شده همچنین توانسته است کانتینرهای دولتی حامل اسلحه و نیروهای دولتی را خلع سلاح کند. جوانان سیاهپوش اکنون در مقابل گلولههای پلاستیکی و نارنجکهای بیهوشکننده ایستادگی میکنند و آنطور که به نظر میرسد دولت باکیاف توانایی کافی برای مقابله با این اعتراضات را ندارد و عمر دولت رنگی او نیز رو به پایان است. شواهد نشان میدهد اوضاع موجود در قرقیزستان شباهت زیادی به تحولات سال 2005 میلادی دارد؛ زمانی که مخالفان دولتی خیابانهای پایتخت را اشغال کرده بودند. نیروهای زرهپوش ارتش قرقیزستان اکنون اطراف «کاخ سفید» تجمع کردهاند و احتمال درگیریهای بیشتر در این کشور وجود دارد.
بحران قرقیزستان وارد خط قرمز شد
اوضاع قرقیزستان در حالی که بان کیمون، دبیرکل سازمان ملل متحد هفته گذشته را در آسیای مرکزی سپری کرد وارد خط قرمز شد. تظاهرکنندگان مخالف دولت در حالی که در خیابانهای تالاس حضور دارند با برخورد سخت از سوی نیروهای امنیتی روبهرو هستند. روسیه از قرقیزستان خواسته است تا از برخورد خشونتآمیز با تظاهرکنندگان خودداری کند اما خبرها حاکی از تیراندازی به سوی معترضان است. اوضاع در تالاس در حالی بحرانی گزارش میشود که معترضان، فرماندار شهر را چند ساعت گروگان گرفتهاند. تظاهرکنندگان2 شب گذشته را در خیابانهای تالاس سپری کردهاند و خواهان استعفای رئیسجمهور هستند. بسیاری از مخالفان دولت اکنون دستگیر شدهاند اما وزیرکشور قرقیزستان میگوید، اوضاع در این کشور عادی است. وی همچنین اعلام کرد: اگر اوضاع وخیمتر شود نیروهای تقویتی به منطقه اعزام میکنیم.