دیدار رئال مادرید و بارسلونا را می‌توان تقابل 2 فرهنگ کاملا متضاد دانست. اینکه در متروی مادرید ته‌سیگار پیدا می‌شود و متروی بارسلونا تمیزتر و به نوعی اروپایی‌تر به نظر می‌رسد، علت اصلی تضاد فرهنگی میان این 2 منطقه نیست بلکه موضوع بشدت ریشه‌دارتر و تاریخی‌تر است.
فرهنگ کاتالونیا تا حدود زیادی به انگلیس (اشراف مهاجرت کرده در قرن نوزدهم میلادی) و به فرانسه (فقرای فراری از ناحیه فرانسه‌زبان سوییس، باسک و فرانسه پس از جنگ دوم جهانی) مربوط می‌شود.
فرهنگ مادرید بیش از هر چیزی تحت تاثیر قوم قدیمی و سلطنتی کاستیاناست که البته به خاطر پایتخت بودن این شهر در طول تاریخ دستخوش تغییرات فراوانی از جمله مواجهه با مهاجران آفریقایی و آمریکای جنوبی شده است؛ 2 فرهنگ جدا از هم که به بهانه مالکیت بر اراضی و معادن، پرچم متفاوت، تاریخ و زبان گوناگون و از این دست اختلافات غیرقابل انکار همیشه در تضاد با هم زندگی کرده و مسالمت خاصی در این بین دیده نمی‌شود. حداقل 2 بار در سال دیدار رئال مادرید و بارسلونا رخ می‌دهد و حداقل نیمی از جمعیت جهان آن را مستقیما تماشا می‌کنند. سال 1902 بود یا هفدهم فوریه 1922؛ در هر حال در یکی از شب‌های تاریخی فوتبال اسپانیا، این جدال تاریخی کلید خورد و اسپانیا با بهانه‌ای ورزشی به دنیا معرفی شد.
در طول زمان بسیاری کوشیدند پیکره این جدال بزرگ را به رنگ خود آلوده کنند اما ال کلاسیکو هنوز هم به رنگ فوتبال است. نه ژنرال فرانکو توانست رئال مادرید را تیم دیکتاتورها معرفی کند، نه کارلوس اول موفق شد آن را سلطنتی جلوه دهد و نه خرابکاران کاتالونیا موفق شدند بارسلونا را به یک دردسر برای جهان فوتبال بدل کنند. اینچنین شد که مردم روی دستنوشته‌های خود حک کردند: رهایمان کنید، می‌خواهیم فوتبال تماشا کنیم. بارسلونا آینه کاتالونیا و مادرید نماد مادرید، این 2 خیلی زود به 2 قطب فوتبال باشگاهی اسپانیا تبدیل شده و دیگر هرگز تخت سلطنت خود را به هیچ رقیبی واگذار نکردند.
در پاسخ به این سوال که کاتالان از کجا آمده و مردم کاتالونیا چه هویتی دارند، باید بدانید که از چه کسی می‌پرسید و در چه موقعیت جغرافیایی قرار دارید. اگر این سوال را در مادرید بویژه در شمال این شهر از یک پیرمرد عصا به دست بپرسید شک نکنید که به شما خواهد گفت: کاتالونیا؟ فکر کنم اسم یک شهر کوچک یا ده باشد، نمی‌دانم هر چه هست نباید هویتی داشته باشد، اسپانیا از این دهات کوچک زیاد دارد، خوردنی که نیست؟
اگر این سوال را در کاتالونیا از هر طبقه جامعه با هر سنی یا هر سلیقه‌ای بپرسید، به شما خواهند گفت: لطفا در هنگام گفتن کلمه کاتالونیا با وقار بیشتری صحبت کنید، سرتان را بالا بگیرید و حواستان باشد که از یک کشور بزرگ و قدیمی سخن می‌گویید نه یک ایالت معمولی. تصورش را بکنید در چنین شرایطی ناگهان صفحه تقویم به هفته سی و یکم لالیگا برسد و مردم 2 منطقه مادرید و کاتالونیا متوجه شوند که باید ضمن تعطیل کردن زندگی معمولی زندگی اصلی خود را برای حداقل یک هفته از سر بگیرند. در این یک هفته رستوران‌ها محل تقابل هواداران 2 تیم می‌شود؛ کافی‌شاپ‌ها هر لحظه احتمال انفجار جمعیت دارند، روزنامه‌ها صبح زود تمام می‌شوند، همه چیز در کلمه فوتبال خلاصه می‌شود، مردم مادرید سر مزار مردگان خود رفته و طبق مراسمی قدیمی روح آنها را برای حضور در ورزشگاه رسما دعوت می‌کنند و مردم کاتالونیا نیز با حضور در کلیسای نزدیک خانه خود برابر پرچم آنچه کشور کاتالونیا ادعا می‌کنند دعا خوانده و تمرکز می‌گیرند. این همان یورو داربی واقعی است که اگر منصفانه‌تر بنویسیم باید ال موندو داربی یا داربی
جهانی بخوانیمش.
چرا ال‌کلاسیکو؟
واژه ال‌کلاسیکو 10 سال پیش از سوی یک نویسنده انگلیسی در گاردین چاپ لندن به کلاسیک یا قدیمی بودن مسابقه رئال مادرید و بارسلونا تعبیر شده است اما حقیقت چیز دیگری است؛ فلسفه ال‌کلاسیکو ریشه در یک حادثه مبهم اما تاثیرگذار در فوتبال اسپانیا دارد. پس از پیروزی 11 بر یک رئال مادرید برابر بارسلونا، تماشاگران مادرید به تقلید از فوتبال آمریکای جنوبی واژه ال‌کلاسیکو را برای جدال تیمشان با بارسلونا انتخاب کردند. در فوتبال آمریکای جنوبی به بازی‌های بسیار بزرگ و حساس «ال‌کلاسیکو» می‌گفتند و آنها نیز این واژه را از جنگ‌های چریکی و حساس میان سربازان چه‌گوآرا و آزادیخواهان کوبا در جنگ با آمریکا و مکزیک انتخاب کرده بودند. به این ترتیب مشخص می‌شود که اساس ال‌کلاسیکو از جنگ و جدالی غیرفوتبالی، تاریخی و ریشه‌دار در فرهنگ آزادیخواهی نشأت می‌گیرد. با این وجود هنوز هم بسیاری بر این باورند که نتیجه 11 بر یک تنها یک افسانه است و هرگز حقیقت ندارد چرا که نمی‌شود پیش از لالیگا و تنها به صرف یک دستنویس امضا شده از سوی یک تاجر انگلیسی چنین قضاوتی داشت.