هوای مهآلود شمال روسیه منجر به برخورد هواپیمای توپولف 154 رئیسجمهور لهستان با درختهای اطراف فرودگاه اسمولنک شد. شبکه خبری روسیه 24 در حالی این خبر را منتشر کرد که براساس اطلاعات وزارت سوانح روسیه تمام 132 سرنشین این هواپیما کشته شدهاند. لخ کاچینسکی، رئیسجمهور لهستان به همراه همسرش، معاون نخست وزير، رئيس ستاد كل ارتش، معاون وزير خارجه فرماندهان ارتش، رئیس بانک مرکزی لهستان، نمايندگان مجلس ، عدهاي از استادان دانشگاه، چند مقام ديگر دولتي و تنی چند از مقامات سیاسی و نظامی این کشور سرنشینان توپولف 154 را تشکیل میدادند. فرماندار شهر اسمولنک روسیه به خبرنگاران گفت: این حادثه ساعت 11 به وقت محلی رخ داده است. سرگئی آنوفریف فرماندار اسمولنک به شبکه روسیه 24 گفت: به علت مه شدید توپولف 154 در فاصله 400 متری فرودگاه زمانی که ارتفاعش کم شده بود با نوک درختان برخورد کرد و بخشهایی از بدنه آن نیز متلاشی شد. هواپیمای حامل رئیسجمهور لهستان فاقد رادار ضد مه بوده و احتمال هرگونه خرابکاری از سوی سرویسهای امنیتی رد شده است. وزارت خارجه لهستان در اعلامیهای عنوان کرد: کاچینسکی، همسرش، فرانسیزک گاگور فرمانده ارتش، اسلاوویمراسکرزیک رئیس بانک مرکزی، نمایندگان پارلمان و چندین تن از تاریخنویسان در این هواپیما حضور داشتهاند. دولت لهستان ساعتی بعد از سقوط هواپیما تشکیل جلسه داد و کومورووسکی رئیس پارلمان را به عنوان رئیسجمهور موقت برگزید. سخنگوی وزارت خارجه لهستان به خبرنگاران در ورشو گفت: این یک حادثه غمانگیز برای ملت لهستان است. اکنون ما نمیدانیم چه اتفاقی در لهستان خواهد افتاد؛ مسالهای که اکنون برای ما سؤال است اینکه چگونه ممکن است در سقوط یک هواپیما تمام سرنشینان آن کشته شوند.
لخ کاچینسکی و هیات همراهش قرار بود در مراسم یادبود لهستانیهایی که به وسیله سرویس امنیتی شوروی دستگیر شده و مورد شکنجه قرار میگرفتند، شرکت کند. دونالد توسک، نخستوزیر لهستان ضمن ابراز تاسف از این حادثه اعزام هیاتی ویژه از سوی ورشو را برای بررسی موضوع سقوط هواپیمای رئیسجمهور خواستار شد. لهستان و روسیه طی سالهای بعد از فروپاشی شوروی روابط پرتنشی را داشتهاند. مقامات لهستانی با سیاستهای نزدیک به غرب و ایالات متحده با طرح پذیرایی از سپر دفاع موشکی آمریکا در خاک خود موافقت کردهاند که این مساله اعتراض شدید مسکو را نیز به همراه داشت. ایالات متحده تلاشهای جدیای را برای نزدیکی و همراهی با ورشو صورت داده بود، بر این اساس ماهجاری میلادی موشکهای پاتریوت آمریکا در لهستان نصب میشوند. لهستان 26 هزار سرباز در افغانستان دارد و این کشور از جمله دولتهای همسو با آمریکا در جریان جنگ عراق نیز بوده است. دولت کاچینسکی افتخار ورود کشور را به اتحادیه اروپا از آن خود کرده بود و لهستان تنها دولت اتحادیه اروپاییاست که سال 2009 میلادی رشد اقتصادی بیش از یکدرصد داشته است. هواپیمای توپولف 154 رئیسجمهور لهستان 20 سال فعالیت میکرده و این درحالی است که توپولف تاکنون 66 بار سقوط کرده است. 6 سقوط طی 5 سال گذشته آمار مناسبی برای یک هواپیما نیست. خطوط هوایی روسیه مدتهاست که توپولف 154 را از رده خارج کردهاند. رئیسجمهور روسیه از هواپیمای ایل ـ 96 ـ 300 برای مسافرتها استفاده میکند. کاچینسکی برای شرکت در مراسم کشتار 22 هزار افسر لهستانی در جریان جنگ جهانی دوم توسط ارتش سرخ به اسمولنک سفر کرده بود. روسیه این کشتار را به رسمیت شناخته و به این جهت از لهستان عذرخواهی کرده است. کشتار کاتین توسط آندره وایدا کارگردان لهستانی در سال2007 میلادی روی پرده سینما رفت. اولین اكران کاتین با حضور آنگلامرکل صدراعظم آلمان انجام شد و وی از این فیلم بسیار استقبال کرد. پوتین، نخستوزیر روسیه هیات ویژهای را برای بررسی سقوط توپولف 154 به اسمولنک در
400 کیلومتری مسکو اعزام کرده است. گوئدو وستروله، وزیر خارجه آلمان نیز با تکاندهنده خواندن این سانحه، آن را وحشتناک توصیف کرد.