دانش پورشفیعی:
بازار لوازم آرایشی بازار پر رنگ و بویی است و کسی را نمیتوان پیدا کرد که در طول دوران زندگی خویش سری به آن نزده باشد. حتی چنانچه با تولیدات این صنعت بیگانه هم باشد حداقل در زمان ازدواج برای خرید عروسی دست به جیب شده و از انواع تولیدات ایرانی و خارجی ملزومات آرایشی خرید کرده است. آمار اینکه ایرانیها سالانه چه میزان از درآمد خود را برای خرید انواع تولیدات آرایشی هزینه میکنند به طور مستند در داخل کشور قابل دستیابی نیست اما این گمانهزنی از دیرباز وجود داشت که ایرانیها در خرید و مصرف لوازم آرایشی گوی سبقت را از دیگر همسایگان خود در منطقه خاورمیانه ربودهاند. جالب توجه است که هر ساله نوجوانان دختر با نرخ نزدیک به 6 درصد در سال به سن جوانی رسیده و وارد بازار مصرف لوازم آرایش کشور با 2 میلیارد دلار هزینه سالانه میشوند. در حال حاضر جمعیت 14 میلیون نفری زنان ایرانی 29 درصد و به عبارتی 2/1 میلیارد دلار از بازار 7/2 میلیارد دلاری خاورمیانه را به خود اختصاص دادهاند. در این باره سعید صمدی، مدیر دپارتمان شرکت توسعه مهندسی بازار آتی تحقیق جامعی انجام داده که نتایج آن قابل توجه است. صمدی در گفتوگو با «وطن امروز» به تشریح جزئیات بررسیهای خود میپردازد.صمدی با اشاره به ارقام بالا به این واقعیت تلخ اشاره میکند که در 30 سال اخیر درباره مقدار بازار لوازم آرایشی در ایران هیچ اطلاعاتی در بانک مرکزی و دیگر منابع آماری رسمی در زمینه نقش لوازم آرایشی در سبد هزینه خانوار ایرانی موجود نبوده و
بنا براین او با مراجعه به آمارهای بینالمللی که البته در این زمینه اتفاق نظر هم ندارند سعی کرده به بررسی بازار لوازم آرایشی در ایران بپردازد. او در ادامه با استناد به آمارها و اطلاعات چند مرکز بینالمللی خاطرنشان میکند: «موسسه تحقیقات بینالملل وابسته به مرکز صادرات کانادا در گزارش سال 2007 خود مقدار بازار لوازم آرایشی را در ایران برابر
1/2 میلیارد دلار، مرکز تحقیقات بهارات که یک مرکز تحقیقات معتبر مستقر در لندن است، این اندازه را برابر با 2 میلیارد دلار و مرکز تحقیقات بازارهای بینالملل وابسته به اتحادیه اروپا اندازه این بازار را برابر 2/1 میلیارد دلار تخمین زدهاند». مدیر دپارتمان شرکت توسعه مهندسی بازار آتی همچنین اشارهای به گزارش یورومونیتور میکند که کل مصرف لوازم آرایشی در خاورمیانه در سال 2008 را حدود 7/2 میلیارد دلار عنوان کرده که با میانگین رشد حدود 8 درصد در سال بعد از کشورهای اروپای شرقی بالاترین رشد را دارد و این بدان علت است که تقریبا نیمی از جمعیت منطقه زیر 30 سال هستند. جمعیت خاورمیانه در سال 2006 برابر با 311 میلیون و 111هزار و 26 نفر بوده و کشورهای مصر و ایران هریک با 75 و 70 میلیون نفر جمعیت در صدر جدول جمعیتی منطقه قرار دارند. با این همه 14 میلیون خانم ایرانی از نظر مصرف لوازم آرایشی گوی سبقت را تقریبا از کل کشورهای منطقه ربودهاند به طوری که نزدیک به 29درصد یعنی یکسوم کل مصرفکنندگان منطقه خاورمیانه را تشکیل میدهند. به عبارت دیگر اگر جمعیت زنان خاورمیانه 155 میلیون نفر باشد، 9 درصد این زنان یعنی 14 میلیون نفر زنان ایرانی حدود یکسوم یعنی 2/1 میلیارد دلار هزینه لوازم آرایشی از 7/2 میلیارد دلار بازار لوازم آرایشی خاورمیانه را پرداخت میکنند». صمدی در ادامه با بیان اینکه در اینباره یک تحقیق میدانی در میان خانمهای شهرنشین در تهران و مراکز 6 استان بزرگ کشور (اصفهان، شیراز، تبریز، رشت، مشهد و اهواز) نیز انجام شده، خاطرنشان میکند: «نتایج این تحقیقات نشان میدهد گروه خانمهای شهرنشین بین 15 تا 45 سال که بر اساس تخمین مرکز آمار ایران جمعیت آنها در سال 1389 در حدود 14 میلیون نفر است، به طور میانگین ماهانه 12 هزار تومان برای لوازم آرایشی خود مصرف میکنند که در این صورت میتوان تخمین زد مقدار مصرف کل سالانه برابر با 2/1 میلیارد دلار خواهد بود». او معتقد است در میان کشورهای خاورمیانه، ایران با 2/1 میلیارد دلار در فاصله کمی بعد از عربستان با 2/2 میلیارد دلار و در رده هفتم مصرف در دنیا قرار دارد و اگرچه گزارش مرکز تحقیقات بهارات، رشد سالانه مصرف لوازم آرایشی در عربستان را 11 و در ایران 12 درصد تخمین میزند اما صمدی با اعلام اینکه فروش مواد آرایشی در ایران از مقدار اعلام شده بسیار بیشتر است، رشد سالانه مصرف لوازم آرایشی در کشور را بین 15 تا 20 درصد عنوان میکند.این محقق با تصریح اینکه میزان توزیع رشد در میان 3 گروه ارزانقیمت (چینی)، میانقیمت (کرهای و ترکیهای) و گرانقیمت (اروپایی و آمریکایی) در ایران یکنواخت نیست، رشد سالانه گروه اول را حدود
20 درصد، گروه دوم را بین 5 تا 10 درصد و گروه سوم را حدود 5 درصد اعلام میکند. او سهم تولیدات لوازم آرایشی ایرانی از بازار داخل را ناچیز و کمتر از 5 درصد میداند و از همگان بویژه سرمایهگذاران و دولت میخواهد به این غول خفته به عنوان یکی از ابزارهای مهم تجاری بیش از پیش بیندیشند. صمدی در این میان مقایسهای هم انجام داده و با طرح اینکه مقدار مصرف لوازم آرایشی در ایران 2 تا 3 برابر عربستان است، میگوید: «در مقایسه بین اندازه بازار مصرف ایران و عربستان باید توجه کرد که هر چند از نظر دلاری بازار عربستان تا حدی بزرگتر است ولی با توجه به اینکه لوازم آرایشی رایج در ایران ارزانقیمتتر از عربستان بوده، میتوان نتیجه گرفت که از لحاظ تعداد، مصرف لوازم آرایشی در ایران بین 2 تا 3 برابر مقدار آن
در عربستان است».
پروژههایی که انجام شد
توریستها بویژه اروپاییهايي که برای سفر، ایران را انتخاب میکنند از دیدن صورتهای بزک کرده به صورت افراطی برخي از زنان ایرانی تعجب میکنند. اگر به پروژههای اقتصادی
نیم نگاهی بیندازیم، مشاهده خواهیم کرد که تنها با بخشی از هزينه یکهزار و 200 میلیارد تومان لوازم آرایشی مصرفی در کشور میتوان بسیاری از طرحهای اقتصادی را به سرانجام رساند. اگر به اعداد و رقم مراجعه کنیم و بدانیم که برای برقی کردن قطار تهران - مشهد 90میلیارد، بزرگترین سد بتونی کشور کارون 4 حدود هزار میلیارد تومان، آزاد راه قزوین- رشت360 میلیارد تومان، اولین بزرگراه 2 طبقه کشور 72 میلیارد تومان، بزرگترین کارخانه گندلهسازی خاورمیانه در سیرجان 300 میلیارد تومان به اضافه 200میلیون یورو، بزرگترین کارخانه آلومینیوم کشور در بندرعباس 200 میلیارد تومان به اضافه 400 میلیون یورو هزینه شده میتوانیم بهتر موضوع را درک کنیم. راستی تعرفه واردات لوازم آرایشی چقدر است؟