۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۱۶:۵۱

واکاوی دلایل لغو سفرنتانیاهو به واشنگتن

 

همزمان با افزایش تنش در مناسبات و روابط آمریکا و رژیم صهیونیستی، بنیامین نتانیاهو، نخست‌وزیر رژیم صهیونیستی از شرکت در نشست بین‌المللی امنیت هسته‌ای که روز گذشته در واشنگتن برگزار شد، خودداری کرد. آمریکا و رژیم صهیونیستی درباره مسائل مختلفی از جمله شهرک‌سازی در بیت‌المقدس و کرانه باختری رود اردن و چند مساله دیگر اختلاف دارند. واشنگتن درباره این مسائل از تل‌آویو جواب می‌خواهد اما اسرائیلی‌ها تاکنون با کلک و دغل، پاسخگویی به این مسائل را به تاخیر انداخته‌اند. قرار بود حتی به این مسائل تا قبل از سفر جورج میچل که هفته گذشته انجام شد پاسخ داده شود اما پس از آنکه میچل سفر خود را انجام داد، اعلام کردند که دوشنبه به این موارد پاسخ می‌دهند. امر مسلم اینکه نتانیاهو دیگر شرایط و خواسته‌های آمریکا را نخواهد پذیرفت. وی در سال 1996 هم خواسته‌های آمریکا را نپذیرفت و اتفاقا جلوی مقامات آمریکایی، بيل‌کلینتون و حزب دموکرات ایستاد و بعد هم توافق واي پلنتيشن يا واي ريور
( Y river or Yplant ation)را بهم زد و مسائل را به شکلی که مطلوب خودشان بود، جلو بردند. لذا در شرایط فعلی می‌توان گفت فشاری که اوباما به نتانیاهو وارد می‌آورد بی‌اثر خواهد بود زیرا وی نمی‌تواند از موضع خودش کوتاه بیاید. یعنی اگر به این مساله از دیدگاه صرف سیاسی غیرایدئولوژیک نگاه کنیم، اگر نتانیاهو بخواهد خواسته‌های آمریکا را بپذیرد بدان معناست که جواب گروه‌های افراطی‌تر از خودش در ائتلاف حکومتی اسرائیل را نمی‌تواند بدهد، در نتیجه ائتلاف حکومتی از بین رفته و منحل می‌شود و باید انتخابات زودهنگام انجام پذیرد و همه چیز بهم می‌ریزد و تا 6 ماه پس از آن هم سنگ روی سنگ نمی‌ماند. در عرصه بین‌الملل هم با این شرایط اوباما نمی‌تواند به اعراب و فلسطینی‌ها هیچ وعده‌ای بدهد و در کل تمام برنامه‌های سیاسی رژیم صهیونیستی و آمریکا در خاورمیانه تعطیل می‌شود. این وضع برای آمریکایی‌ها هم به هیچ عنوان ایده‌آل نیست. اگر نتانیاهو مخالفت کند، با آمریکا مخالفت کرده است اما اگر موافقت کند‌ همه چیز را بهم ریخته است. بنابراین بهانه سفر و مشارکت در بحث خلع سلاح هسته‌ای این بود که نتانیاهو بتواند در خلال این سفر اوباما را متقاعد کند که دست از فشارهای خود بردارد یا اینکه موافقت خود را اعلام کند اما چون این اتفاق نمی‌توانست بیفتد، سفر لغو شد. نتانیاهو نمی‌توانست به واشنگتن برود و اعلام کند که با نظرات آمریکا موافق است زیرا پس از آن باید 4 ماه شهرک‌سازی را متوقف می‌کرد، تمام برنامه‌ها در قدس متوقف می‌شد، مذاکرات را آغاز می‌کرد و چندین منطقه را نیز به طرف‌های فلسطینی تحویل می‌داد. به عبارت بهتر، باید 13 شرط را می‌پذیرفت.

 

بخشی از این شروط مربوط به این بود که اراضی «ج» و «ب» مانند اراضی «الف» شود و آنها را مانند دیگر شهرهای فلسطینی که در کرانه باختری هستند، به فلسطینی‌ها تحویل دهند. یک بخش مربوط به شهرک‌سازی است، یک بخش مربوط به شروع مذاکره و... .

بنابراین چون نتانیاهو نمی‌تواند به این خواسته‌ها تن دهد سفر را لغو می‌کند تا افتضاح و رسوایی مانند سفر قبلی و دیدار با اوباما پیش نیاید. در سفر نتانیاهو به آمریکا در سال 1996، وی به کنگره رفت و از آنجا با قلدری تمام اعلام کرد که اگر کسی بخواهد به اسرائیل و مسائل آن بی‌توجهی کند، کاخ سفید و نیویورک را به آتش می‌کشم. آنها در آن زمان جرأت نکردند به وی حرفی بزنند اما امروز اوضاع اینگونه است که اوباما با نتانیاهو در کاخ سفید ملاقات می‌کند اما نه با او عکس می‌گیرد، نه بیانیه صادر می‌کند؛ با او برخورد می‌کند و محتوای مذاکراتی که جسته -گریخته منتشر شد، نشان می‌دهد فضای متشنجی بر جلسه حاکم بوده است. حالا وی باید می‌رفت و یک دعوای دیگری می‌کرد؛ از سوی دیگر چون در موعد مقرر و پیش از سفر نیز میچل نمی‌توانست پاسخی به نماینده آمریکا بدهد، لذا ترجیح داد سفر خود را منتفی کند. میچل در این سفر چند ایستگاه را برای خود قرار داده بود که یکی از آنها اراضی اشغالی و دیدار با مقامات رژیم صهیونیستی بود. نتانیاهو پیش از اینکه میچل وارد اراضی اشغالی شود درباره طرح‌های شهرک‌سازی اظهارنظر کرد. این اظهارنظر درست مانند سفرهای پیشین ژوزف بایدن معاون رئیس‌جمهور آمریکا، معاون وزیر خارجه و چند مقام دیگر آمریکایی که به آنجا سفر کردند، یک پیام داشت و آن هم اینکه اسرائیل به طرح‌های خود ادامه خواهد داد که همین‌طور هم شد. میچل به سفر خود پایان داد اما در آخر هیچ نتیجه خاصی از آن حاصل نشد.

موضوع این است که اسرائیلی‌ها در درون خود در حال نتیجه‌گیری هستند مانند انگلیسی‌ها و نمایندگان پارلمان این کشور که به براون اعلام کرده‌اند باید از این پس یاد بگیریم به آمریکایی‌ها هم «نه» بگوییم. بنابراین در کنیست و در بین مسؤولان فعلی حکومتی این فضا بشدت فعال است. بعد از موضع‌گیری‌ای که انگلیسی‌ها درباره پاسپورت‌های اروپایی که صهیونیست‌ها برای ترور شهید المبحوح استفاده کرده بودند، انجام دادند، پرخاشگری در رفتار سیاسی مسؤولان اسرائیلی تندتر شد و این تفکر که از این پس باید به آمریکایی‌ها جواب منفی بدهند در کنیست (پارلمان) رژیم صهیونیستی فعال شد. این امر بدان معناست که زمینه‌های اشتراکات سیاسی که حداقل ویترین روابط 2 دولت را تزئین می‌کرده بشدت کاهش یافته است. ریشه روابط اسرائیل، آمریکا و غرب هیچ مشکلی نداشته و پایه‌های محکمی دارد اما ظاهری که همیشه به گونه‌ای در مناسبات دوجانبه تزئین می‌شده است و مسائل تاکتیکی در آن نقش داشته، بشدت واگرایی‌هایی را نشان می‌دهد، لذا اگر نتانیاهو بتواند فصل جاری را پشت سر بگذارد ایده‌ای در اسرائیل در حال شکل‌گیری است. آنها معتقدند از این پس دیگر لازم نیست تمام تخم‌مرغ‌های خود را فقط در سبد آمریکا بچینند؛ یعنی اینکه دست اسرائیل بسته است، سلاح‌مان را آمریکا باید بدهد و راجع به آن هم آمریکا باید تصمیم بگیرد، امنیت‌مان را آمریکا باید تضمین کند و قراردادهایش را هم او باید ببندد، لذا در مسائلی مانند خاورمیانه، فلسطین، ایران و... همه چیز اسرائیل به آمریکا گره می‌خورد. حال آنها که دست خود را در این موارد بسته می‌بینند به این رسیده‌اند که چرا همه مسائل ما باید به آمریکا گره بخورد؟ لذا اتفاقاتی که در روابط میان اسرائیل و آمریکا در حال رخ دادن است، صرفا اتفاقاتی تاکتیکی درباره موضوع مذاکره نیست؛ آغاز تحولی در رویکرد اسرائیل نیز هست که می‌خواهد تخم‌مرغ‌های خود را در سبد اروپا، چین و دیگر کشورها نیز بگذارد. در نگاه استراتژیک هم همین‌طور است یعنی اسرائیل با نگاهی به عرصه سیاسی می‌بیند که آمریکا اگر نگوییم در برابر چین دیگر یک ابرقدرت محسوب نمی‌شود، اما دیگر یال و کوپال خود را از دست داده است، لذا در نگاه استراتژیک هم این فضایی که درباره اسرائیل شکل گرفته، فضایی کاملا منطقی است. یعنی وقتی که به نظر می‌رسد آمریکا در سال 2020 یا 2025 به سمت ضعف و افت جایگاه بین‌المللی پیش می‌رود، اسرائیل به این نتیجه می‌رسد که چه ضرورتی دارد موقعیت و جایگاه خودش را همراه و همزمان با آمریکا کاهش دهد و تمام تخم‌مر‌غ‌هایش را در سبد بازنده بچیند.

ارسال نظر
captcha
پربیننده