باراک اوباما، رئیسجمهور ایالات متحده روز گذشته نشست 2 روزه امنیت هستهای واشنگتن را افتتاح کرد. برگزاری چنین نشستی تاکنون در آمریکا سابقه نداشته است. رویکرد اصلی این کنفرانس هشدار درباره اشتیاق گروههای تروریستی مانند القاعده در دستیابی به بمبهای هستهای است که در اولویت تهدیدات برای امنیت ایالات متحده قرار دارند. در این کنفرانس سران 46کشور حضور دارند. اوباما در حاشیه این نشست به صورت جداگانه با هر یک از سران کشورهای شرکتکننده دیدار خواهد داشت. چین، قزاقستان، پاکستان، هند، آفریقای جنوبی، شیلی و... ازجمله کشورهای شرکتکننده در این اجلاس هستند. این در حالی است که بنیامین نتانیاهو و مقامات اسرائیلی در کنفرانس واشنگتن شرکت نکردند. تصمیم نتانیاهو مبنی بر عدم شرکت در نشست خلع سلاح هستهای آمریکا در واشنگتن درست زمانی صورت گرفت که مناسبات بین واشنگتن و تلآویو به دلیل رد درخواستهای آمریکا از سوی اسرائیل و همچنین عدم توقف شهرکسازیها در کرانه باختری و قدس،
تیره شد.
دلایل زیادی برای لغو سفر نتانیاهو مطرح شده اما مهمترین آنها این است که اسرائیل میترسد با شرکت در این کنفرانس که در آن بحث مربوط به قوانین عدم اشاعه تسلیحات هستهای مطرح است، مشکلاتی را برای خود و آمریکا ایجاد کند. کشورهای مختلفی در سازمانهای بینالمللی همواره تلاش کردهاند تا همیشه اسرائیل را تحت نظارت و در درون سازمانهای بینالمللی هستهای مانند آژانس انرژی اتمی قرار دهند اما اسرائیل هیچگاه زیر بار این امر نرفته و نظارت آژانس و دیگر نظارتهای بینالمللی را نپذیرفته است. قرار است برخی از کشورهای اسلامی مانند ترکیه و بعضی کشورهای عربی مثل مصر، فشار جدیای را در این کنفرانس بر آمریکا وارد کنند و ایالات متحده را مجبور سازند تا اسرائیل را تحت فشار بگذارد که نظم بینالمللی و قواعد و هدف بینالمللی را در مسائل هستهای رعایت کند، در صورتی که اسرائیل بر سیاست پنهانکاری هستهای تکیه دارد. بعضی هم میخواهند از امتیازات امنیتی سلاحهای هستهای برخوردار باشند تا هم برای خود بازدارندگی ایجاد کنند و هم هزینههای نظارت بینالمللی را نپردازند.
یک منبع آگاه به خبرنگار «وطنامروز» گفت: آمریکا در روزهای گذشته فشارهای جدیای را به کشورهای اسلامی و عربی که قصد داشتند در این کنفرانس این مساله را طرح کنند، وارد آورده است . ایالات متحده بااعزام افراد با نفوذ وزارت خارجه و دستگاههای اطلاعاتی و نظامی به این کشورها تلاش کرده تا آنها را تحت فشار قرار دهد که این درخواست در نشست واشنگتن مطرح نشود و در طرف مقابل رجبطیب اردوغان، نخستوزیر ترکیه و مقامات مصری و برخی از مقامات کشورهای عربی که نگران توان هستهای اسرائیل هستند، تاکید کردهاند که حتما در این نشست روی این موضوع بحث خواهند کرد. لذا باید دید فشارهایی که بر این کشورها وارد شده تا چه حدی میتواند کارساز باشد، این موضوع مهم جنجالهای بسیاری را در متن یا حاشیه نشست امنیت هستهای آمریکا بوجود خواهد آورد که باید منتظر این حوادث بود. مساله قابل توجه دیگر درباره این کنفرانس نامی است که برای آن انتخاب شده است، «امنیت هستهای در مقابله با تروریسم القاعده» عنوانی است که برای این اجلاس انتخاب شده است. این نامگذاری خود یک فریب بزرگ است که در ادامه فریبهای 11 سپتامبر قابل تفسیر است بویژه اینکه آمریکا تلاش دارد به جهانیان القا کند که القاعده دنبال استفاده از سلاحهای هستهای است ولی آنها اعلام میکنند که موضوع سلاحهای هستهای مربوط به کشورهایی است که دارای این تکنولوژی هستند و نه القاعده، چرا که به فرض محال حتی در صورت دستیابی القاعده به بمب هستهای آنها باز هم صاحب این تکنولوژی نیستند چرا که القاعده خود به خود قادر به تولید بمب هستهای نیست بلکه از کشورهایی که دارای این فناوری هستند بمبهای خود را (اگر داشته باشد) دریافت میکند. آمریکا و دیگر کشورهای دارنده سلاح هستهای باید پاسخگوی افکار عمومی باشند، افکار عمومی این سوال را میپرسد که القاعده سلاحهای هستهای خود را از کجا تامین میکند. در دنیا تعداد مشخصی از بمبهای هستهای وجود دارند و اگر تعدادی به آن اضافه یا کم شود مشخص خواهد شد. به واقع القاعده اگر بمب هستهای هم بخواهد ناگزیر است که از این چند کشور دارنده سلاح هستهای نظیر آمریکا تهیه کند. بنابراین باید گفت که برگزاری چنین کنفرانس و نشستی خود یک فریب است تا با توسل به آن هر کشور یا شخصی که با سیاستهای آمریکا هماهنگ نباشد را تحت فشار قرار دهند و هر تدبیر بینالمللی که خواستند علیه آن کشور اتخاذ کنند.
با این وجود به نظر میرسد که در حال حاضر مهمترین دغدغه سران ایالات متحده بیش از کنفرانسی که دیروز برگزار شد، عدم طرح موضوع سلاحهای هستهای رژیم صهیونیستی بوده است؛ موضوعی که بار دیگر دوگانگی سیاستهای غرب را آشکار میسازد.
در همین راستا نخستوزیر ترکیه بار دیگر از برنامه هستهای رژیم صهیونیستی انتقاد کرده و موضع جدی جامعه بینالمللی را در قبال آن خواستار شد. رجب طیب اردوغان، نخستوزیر ترکیه پیش از ترک ترکیه به مقصد واشنگتن جهت مشارکت در کنفرانس امنیت هستهای، با انتقاد از برنامه هستهای رژیم صهیونیستی گفت: جهان چشم خود را روی برنامه هستهای اسرائیل بسته است. ما از این مساله نگرانیم و این مساله را در کنفرانس هستهای مطرح خواهیم کرد. اردوغان افزود: اسرائیل معاهده منع تکثیر سلاحهای هستهای را امضا نکرده و با آزادی مطلق هر آنچه را که میخواهد انجام میدهد اما برنامه هستهای ایران با وجود اینکه این کشور عضو پیمان منع تولید و گسترش سلاحهای هستهای (انپیتی) است، همواره تحت بررسی و اعمال فشار است.ترکیه از این واقعیتها خشمگین بوده و از آنجایی که مخالف گسترش سلاحهای هستهای در منطقه است، موضعگیری خود را در نشست سران جهان در واشنگتن اعلام خواهد کرد. نخستوزیر ترکیه همچنین افزود: از کشورهای شرکتکننده در این نشست میخواهم تا موضعی جدی در قبال زرادخانههای هستهای اسرائیل اتخاذ کنند. ما از جامعه جهانی که موضعگیری حساسی در قبال برنامه هستهای ایران دارد، میخواهیم که به طور جدی برابر اسرائیل و برنامه هستهایاش بایستد. اردوغان تاکید کرد: ما مخالف دستیابی کشورهای منطقه به سلاح هستهای هستیم و میخواهیم منطقه، عاری از سلاحهای هستهای باشد.