در روزهایی که بهترین اذهان تاکتیکی اروپا درگیر داغترین بازیهای لیگ قهرمانان اروپاست گابریله مارکوتی، ذهن ما را در جستوجوی خلاقترین ذهن مربیگری اروپا به سوی دیگری معطوف میسازد. او در آخرین مقالهاش در نسخه اینترنتی روزنامه تایمز درباره «زدنک زمان» مینویسد:
بدون تردید زدنک زمان، مربی چک، خلاقترین مربی اروپاست؛ مردی که بیشتر دوران کاریاش را در ایتالیا گذراند. او یک فلسفه تقریبا منحصر به فرد در فوتبال هجومی برپا کرد که از «خرد» آمیخته با جنجالسازیاش ریشه میگرفت. فلسفه هجومی او از آنجا بسیار بحثبرانگیز شد که او در سری A فعالیت میکرد؛ جایی که پایه فوتبال بر مبنای دفاع نهاده شده است. علاوه بر این، «زمان» با بازیکنان متوسط تیمهایی موفق ساخت.زدنک خودش فوتبالیست نبود. او در جوانی هندبال و والیبال بازی کرده بود و احساس میکرد ایدههای مربوط به جابهجایی و ایجاد فضا در چنین ورزشهایی میتواند بدون متوقف کردن سیلان روزافزون جریان فوتبال بر آن اثرگذار باشد. تیمهای او که بر پایه چیدمان 3-3-4 سازماندهی میشوند از یک هافبک دفاعی در عمق، 2 هافبک دیگر که مدام به 18قدم حریف سرک میکشند و 3 مهاجم در آن جلو که بهطور متناوب جایشان را با هم عوض میکنند تشکیل یافته است. فلسفه چنین چیدمان یکطرفهای جز این نیست که هر چقدر بازیکن بیشتری را در موقعیت گل داشته باشی به گلهای بیشتری دست خواهی یافت.البته نباید فراموش کرد که فوتبال زمان بشدت ساختاربندی شده است و نیاز به 2 جلسه تمرین 3 ساعته در هر روز دارد تا بازیکنان دقیقا دریابند در کدام بخش زمین چه حرکتی را انجام دهند، بنابراین هر همتیمی به محض دریافت توپ گزینههایش را از قبل میداند. اما «زدنک» انتقاد از خود را در این راستا که سیستم او جلوی بداههپردازی در زمین را میگیرد با این تعریف پاسخ میدهد که هر «حرکت» یا «تکنیک» جدید قابلیت تطابق با سیستم او را دارد. طی 2 دهه در ایتالیا او بندرت بدون تیم میماند و از تیمهای سطح پایین گرفته مثل فوجیا – که به طور متوالی آنها را از دستجات پایین بالا آورد تا در آستانه صعود به جام یوفا قرار گیرند– تا لاتزیو موفقیت را در آغوش کشید. البته او بندرت بیش از چند سال در هر باشگاه دوام میآورد و بخشی از این به خاطر بازیکنان بود که اشباع میشدند و نمیتوانستند توقعات بالای زمان در بعد آمادگی بدنی را تحمل کنند. اما دلیل دیگر هم شخصیت درشتگوی این مربی چک بود. انتقاد هولآورش از دوپینگ برای او گران تمام شد ولی آنچه بیشتر به او ضربه زد مربیان عمدتا دفاعی کالچو بودند که همگی با زمان دشمن شده بودند. به همین خاطر از 2 سال پیش که این مربی پرآوازه از ستاره سرخ بلگراد جدا شد هنوز بیکار است. شاید شما آرزو کنید که او برای طولانیمدت بیکار نماند و مربیان بیشتر و بیشتری ایدههای او را در تاکتیکهایشان به کار بندند ولی گویا زمان واقعا در فهرست سیاه مدیران باشگاهها قرار گرفته است. کسانی مثل لوئیس ونگال و آریگو ساچی تحت تاثیر اندیشههای مرد چکتبار درباره یک سیستم بشدت کنترل شده قرار گرفتند ولی تعداد این مریدان زیاد نبود، شاید به این خاطر که چشمانداز فوتبال اندیشمندانه زمان این است که بدون ابرستارهها و پول شما میتوانید با بازیکنان معمولی در دنیای فوتبال کامیاب شوید.