این هفتمین فیلم شما با تیم برتون است. وقتی که او سراغ شما آمد و از شما پرسید آیا دوست دارید کاراکتر «کلاهدوز دیوانه» را بازی کنید، واکنش شما چه بود و چرا خواستید این نقش را ایفا کنید؟
صادقانه بگویم، حتی اگر میگفت باید نقش آلیس را ایفا کنم ممکن بود اینکار را بکنم! ممکن بود هر کاراکتری را که تیم بخواهد ارائه دهم. اما قطعا بازی کردن نقش کلاهدوز دیوانه یک امتیاز بود چون باید با چالشهای عظیمی روبهرو میشدم تا ماهیت این کاراکتر را دریابم. این کار مثل یک توپ از پلاستیک فشرده نبود که داخل یک اتاق خالی رهایش کنید و بعد به تماشای کمانه کردنهای آن در آن فضا بنشینید. میخواستم آن وجه کاراکتر را پیدا کنم، در عین حال در پی آن بودم مقدار بیشتری پیشینه و سنگینی به کاراکتر بدهم.
یک طبیعت تلخ در کلاهدوز دیوانه هست که شما آن را در این فیلم نمایان کردهاید و در فیلمهای دیگر آلیس در سرزمین عجایب به چشم نمیخورد.
یک معمای دشوار پیرامون کلاهدوز دیوانه هست که ریشه در جایی دارد که اصطلاح «دیوونه، مثه یه کلاهدوز» از آن ناشی شده است. میزان جیوهای که کلاهدوزها در چسب کلاهدوزی استفاده میکردند به حدی بود که برای آنها مضر بود بنابراین من در برابر جنبه سرخوشانه او، از این منظر هم به کلاهدوز نگاه کردم که او فردی است که عملا هم از لحاظ جسمی و هم از جنبه احساسی زمانی سالم و عادی بوده، اما اکنون سلامت خود را از دست داده و کمی بیحال است. در واقع باید تمام جنبههای شخصیتی او تا حد بالایی کنکاش میشد. او ظرف یک ثانیه میتوانست از حالتی پرطمطراق و دمدمیمزاج به خشمی خطرناک و در نهایت فاجعه برسد. طرحریزی این مساله خیلی جالب بود.
در دوران حرفهای خود، هرگز احساس کردهاید که شما «جانی در سرزمین عجایب» هستید و زمانی که این کار را شروع کردید آیا تصور میکردید که قرار است اینطور رقم بخورد؟
تمام تجربه من در این حرفه و از همان روز اول به نوعی سوررئال و باور نکردنی بود. من هنوز کاملا از اینکه همچنان کار گیرم میآید و در این شغل حضور دارم و بازیگرم شگفت زدهام. اما احساس میکنم که بیش از هرچیز این حرفه نوعی سرزمین عجایب است. من خیلی خوشاقبال هستم. اصلا فکر نمیکردم که قرار است اینطور رقم بخورد. هیچ ایدهای نداشتم که کار به کجا ختم خواهد شد. شما نمیتوانید و تقریبا غیرممکن است که یک چنین چیزی را پیشبینی کنید. فکرش را نمیکردم. جدی میگویم، وقتی «گریه بچه» را با جان واترز و ادوارد دستقیچی را با تیم انجام دادم، فکر میکردم که آنها مرا کنار خواهند گذاشت... . در آن زمان احساس میکردم که روی زمین سفت هستم و میدانم کجا میروم و کجا میخواهم بروم و مطمئن بودم که نظر آنها را جلب نکردهام، اما خوشبختانه هنوز اینجا هستم.
شما قبلا هم با تیم برتون همکاری داشتید، مناسبات حرفهای و شخصی شما در آلیس در سرزمین عجایب چگونه بود؟
من بدترین کابوس تیم بودم(با لبخند). هربار که با کارگردانی قصد ساخت اثری تازه میکنیم، بویژه با تیم، نخستین چیزی که برای من اهمیت دارد، خلق یک کاراکتر جدید است. اما بعد، مقداری فشار وجود دارد که «آیا این بار قرار است او را ناامید کنم؟» بنابراین و بویژه در ابتدای کار، خیلی تلاش میکنم یک کاراکتر جدید و بسیار متفاوت با قبل بیابم که او با آن آشنا نباشد و برای هر دویمان تازگی داشته باشد. این موجب شود که او الهام بگیرد و مشتاق شود که انتخابهایش را براساس آن کاراکتر انجام دهد. من سعی میکنم که باعث ناراحتی او نشوم.
شما کاراکترهای به یاد ماندنی بسیاری را خلق کردهاید. وقتی قصد ایفای شخصیتی مثل «کلاهدوز دیوانه» را دارید، برای پرهیز از ارائه یک چیز تکراری مجبور میشوید به کارهای گذشته هم نگاهی بیندازید.
قطعا تا حدودی مجبور میشوم این کار را انجام دهم. من چندبار نقش کاراکترهای انگلیسی را ایفا و چند مرتبه هم از لهجه بریتانیایی استفاده کردهام که تا حدی این کار را دشوار کرده بود. مثلا حس میکردم، دارم آرام آرام به سمت کاراکتر کاپیتان جکویل حرکت میکنم یا اینبار دارم به کاراکتر شکلات یا وونگا متمایل میشوم. شما باید واقعا حواستان به کارهایی که پیشتر کردهاید، باشد اما خوشبختانه این هم بخشی از همان چالش زیبایی است که قبلا گفتم، ممکن است دچار سوء تفاهم شوید. احتمال اینکه شما مرتکب اشتباه شوید هم زیاد است اما همانطور که قبلا گفتم این برای یک هنرپیشه بسیار مفید است.
در میان تمام کارهایتان، کدامیک مورد علاقه فرزندانتان است؟
جالب است چون آنها آن فیلمها را دیدهاند اما برایشان سخت بوده چون در آن با پدرشان روبهرو میشوند و چنین ارتباطی را با او برقرار میکنند. ادوارد دستقیچی به وضوح بیشتر مورد علاقه آنهاست. آنها با کاراکتر ارتباط برقرار میکنند و فکر میکنم که آنها پدرشان را میبینند که دارد احساس جداماندگی و تنهایی میکند. او یک کاراکتر تراژیک است، بنابراین برای آنها سخت است
(با لبخند). آنها وقتی آن را میبینند گریه میکنند.
گفتو گو با تيم برتون
نخستینبار، چه زمانی داستان آلیس در سرزمین عجایب وارد زندگی شما شد و این داستان چگونه شما را تحت تاثیر خود قرار داد؟
من اهل «بربنک» هستم، اما به غیر از کارتون دیزنی و ویدئوی «تام پتی» و «جفرسون ایرپلین» هرگز چیزی از آن نشنیده بودم. این مساله جالب بود، چون موجب شد من به قدرت این داستان پی ببرم. من بیشتر بهخاطر تصویرگران، موسیقی، فرهنگ و نویسندگان دیگر با آن آشنا شدم و زمانی که شما تفحص در آن را آغاز میکنید به این نتیجه میرسید که چقدر این داستان قدرتمند است... .
روایت داستان را چطور به سبک کاری خود نزدیک کردید؟
اقتباسهای بسیاری از این داستان وجود دارد اما من شخصا به اقتباسی که واقعا از آن خوشم بیاید، برنخوردم. بنابراین احساسم اینطور نبود که نسخهای وجود دارد و من مشخصا باید با آن رقابت کنم. در ضمن من از آنچه لیندا (وولورتون) با فیلمنامه انجام داد، خوشم آمد. او از این منظر با داستان برخورد کرد که چگونه داستان آلیس ما را تحتتاثیر خود قرار خواهد داد. برای من این، داستانی بود درباره شخصی که از چنین تصور و دنیایی برای رفع مشکلات در دنیای خودش استفاده میکند. این داستان درباره این است که «خیالپردازی» و«واقعیت» چیست و چگونه این دو به هم پیوستهاند و در واقع یک چیز شدهاند. موضوع، چگونگی استفاده ما از این (عناصر) برای مواجهه با مسائل زندگی خودمان است.
چه چیز موجب شد، بخواهید از طریق سهبعدی وارد دنیای آلیس شوید و چرا اول تصمیم گرفتید که در دوبعد فیلمبرداری کنید و بعد آن را تبدیل به
سهبعدی کنید؟
حالت سیاحتگونه و نیز وسعت و جزئیات تشکیلدهنده فضایی که لوییس کارول آن را خلق کرده است مرا به این تصمیم رساند. من به لويیس کارول فکر کردم و به جای اینکه فیلمها و چیزهایی از این قبیل را مورد بررسی قرار دهم بیشتر از طریق شنیدن موسیقی و دیدن کارهای نگارگران و هنرمندان دیگری که آن تجسمها را در کارهای خودشان شبیهسازی کردهاند به آن پرداختم. این موجب شد تا من به قدرت داستان پی ببرم. اگر این داستان امروز نوشته میشد شگفتانگیز بود... . درباره قسمت دوم سوال هم باید بگویم، در تکنیکهایی که ما استفاده کردیم چیزی برای فیلمبرداری وجود نداشت، بنابراین ممکن نبود بتوانیم فیلمبرداری سهبعدی انجام دهیم.
ما از Motion Capture استفاده نکردیم اما از فیلمبرداری معمولی، انیمیشن و لوکیشنهای مجازی استفاده کردیم. من نگاهی هم به فرآیند تبدیلی داشتم که در کابوس از آن استفاده کردم. کن رالستون و من فیلمهایی که در حالت سهبعدی فیلمبرداری شده یا با استفاده از تبدیل فیلمبرداری دوبعدی به سهبعدی ساخته شده بودند را مورد بررسی قرار دادیم. در این بررسیها هم با سهبعدیهای خوب روبهرو شدیم و هم با سهبعدیهای بد، هم تبدیلهای خوبی وجود داشت و هم تبدیلهای بد اما از همان ابتدا میدانستیم که فیلم ما باید سهبعدی باشد... .
در این راستا از نظر تکنولوژیکی با مسالهای برخورد کردید که در حال حاضر امکان انجام آن فراهم نشده باشد؟
ما از تکنولوژیهای مختلف استفاده کردیم. ممکن است برخی صرفا از Motion Capture استفاده کنند یا فقط از انیمیشن یا از قالبهای مختلف انیمیشن بهره بگیرند. همه اینها یک وسیله است. البته شما همیشه محدودیتهایی دارید. همه این چیزها عالی هستند اما من هرگز تمرکز خودم را معطوف به مسائل تکنولوژیکی نمیکنم. زیبایی فیلمسازی برای ما جنبههای هنری آن و داشتن حس ساختن یک فیلم است و اینکه زیاد درگیر و عاشق تکنولوژی نشویم.
مناسبات حرفهای و شخصی شما با جانی دپ چطور به اینجا رسید؟
نمیدانم! من جداً موقع فیلمبرداری نمیتوانستم به او نگاه کنم، چون شبیه یک دلقک ترسناک شده بود. ما موقع فیلمبرداری چندان چشم در چشم نشدیم. من از ادوارد دستقیچی به بعد و بهخاطر دلایل بسیار، همیشه از کار کردن با جانی خوشم میآمد. او از بازی کردن کاراکترها و چیزهایی که متفاوت باشند لذت میبرد. او دوست ندارد خودش را تماشا کند و من از این مساله خوشم میآید چون کار را خیلی برای من راحتتر میکند. هربار که میخواهید کاری انجام دهید او سعی میکند چیزی متفاوت ارائه دهد. او مرا غافلگیر میکند. همکاری با افرادی که مدام شما را غافلگیر میکنند
عالی است.
از میان همه فیلمهایی که ساختهای، کدام بیشتر مورد علاقه فرزندانت است؟
بچههای من چندان از فیلمهای من خوششان نمیآید. نه، نمیتوانم این را بگویم چون آنها هنوز خیلی کم سن هستند. پسرم بزرگتر شده اما از آنجا که من خودم نمیدانم چه کار میکنم، نمیتوانم برایش توضیح دهم که چه میکنم، بنابراین او هم نمیداند که من چه کار میکنم!