آزاده شهرياري:
نشست امنیتی واشنگتن با موضوع تسلیحات هستهای بی‌هیچ دستاورد عملی پایان یافت، بی‌آنکه کوچک‌ترین تعهدی را برای دارندگان تسلیحات هستهای ایجاد کرده باشد. همزمان با این نشست بود که سارکوزی تأکید کرد؛ فرانسه از سلاح‌های هستهای خود حتی اندکی نمی‌کاهد تا شکست این اجلاس پیش از پایان عیان باشد. با این حال اجلاس واشنگتن را می‌توان آخرین شوي سیاسی ایالات متحده و شخص اوباما دانست. اوباما که تا پیش از اجلاس با لابی گسترده می‌کوشید کشورهای عربی و اسلامی نظیر مصر و ترکیه را از موضع‌گیری علیه مسائل هستهای اسرائیل منصرف کند، علیه اسرائیل موضعی هرچند رقیق و کمرنگ گرفت تا پارادوکس‌ها و دوگانگی‌های موجود در سیاست هستهای ایالات متحده از همیشه آشکارتر شود. به واقع به نظر می‌رسد که ایالات متحده در حال حاضر به دنبال یک رژیم حقوقی جدید است تا بتواند ساختارهای جدید امنیتی و تکنولوژیک را برای نظام بین‌الملل تدوین کند. آمریکا تلاش دارد سناریویی را که چند سال پیش به نمایش گذاشت و ان‌پی‌تی را شکل داد تا بتواند بازیگران بین‌المللی را در چارچوب نظمی حقوقی و سیاسی کنترل کند، باز هم به اجرا گذارد. آمریکا در این رژیم حقوقی جدید تلاش دارد فضایی را به وجود آورد که تمایلات کشورهای مختلف، بویژه کشورهای در حال توسعه را برای دستیابی به تکنولوژی هستهای و غنی‌سازی اورانیوم سرکوب کند لذا درصدد ایجاد محدودیت‌هایی سنگین برای این دست کشورهاست. در این میان کشورهایی که تمایلی برای قرار گرفتن زیر چتر هژمونی آمریکا ندارند، در اولویت واشنگتن قرار دارند تا به شدیدترین نحو ممکن با آنها مقابله شود. با این نگاه آمریکا درصدد است که نظم حقوقی و امنیتی جدیدی را در نظام بین‌الملل پایه‌گذاری کند تا بتواند هژمونی خود را از این طریق بسط و گسترش دهد. اما در خصوص مواضع آمریکا درباره مسأله هستهای اسرائیل نیز باید برخی نکات را مد نظر قرار داد. رئیس‌جمهوری آمریکا بلافاصله پس از پایان اجلاس 2 روزه خلع سلاح هستهای واشنگتن که نتانیاهو از حضور در آن خودداری کرده بود، بر لزوم امضای معاهده منع گسترش تسلیحات هستهای توسط رژیم صهیونیستی تاکید کرد. باراک اوباما، رئیس‌جمهوری آمریکا روز گذشته پس از پایان اجلاس خلع سلاح هستهای واشنگتن گفت: همه دولت‌ها از جمله اسرائیل باید معاهده منع گسترش تسلیحات هستهای را امضا کنند. وی همچنین در بخش دیگری از سخنان خود، با اشاره به آنکه بیشتر کشورهای جهان هم‌اکنون فاقد سلاح هستهای هستند و تصمیمی هم برای دستیابی به آن ندارند، افزود: همه کشورها می‌توانند به انرژی صلح‌آمیز هسته‌اي دست يابند. سخنان اوباما در شرایطی طرح شد که آمریکا تاکنون کوشیده تا مانع از توسعه برنامه صلح‌آمیز هستهای ایران شود که مورد تایید آژانس بین‌المللی انرژی اتمی نیز هست. درباره اسرائیل به نظر می‌رسد که این مواضع اوباما، صرفا یک ژست سیاسی از جانب مقامات کاخ سفید باشد که به واسطه آن بتوانند جامعه جهانی را که به مساله هستهای رژیم صهیونیستی معترض است، تا حدی اقناع کنند.
از سوی دیگر به نظر می‌رسد که آمریکا تلاش دارد به نوعی اسرائیل را تحت کنترل خود درآورد و این اقدام در مقابل امتیازات مختلفی است که آمریکا به رژیم صهیونیستی تقدیم می‌کند. به واقع واشنگتن در پی آن است که شرایطی را مهیا کند تا مانع مانع‌تراشی‌های اسرائیل در خاورمیانه شود. عدم حضور نتانیاهو در این اجلاس هم پیام‌های مختلفی داشت. نخست آنکه سران صهیونیست نخواستند در فضای
سیاسی‌ـ رسانه‌ای قرار بگیرند چرا که انتظار برخورد منفی برخی از کشورها را داشتند. ترکیه، مالزی، مصر، اندونزی و... پیش از این اجلاس درباره مسائل هستهای اسرائیل ابراز نگرانی کرده بودند. از سوی دیگر با توجه به مشکلات اسرائیل و آمریکا، سران این رژیم تصمیم گرفتند که در اجلاس واشنگتن حضور نیابند تا ناچار نشوند به مقامات کاخ سفید پاسخگو باشند. با این حال از آنجا که چشم انداز استراتژی آمریکایی‌ها در این باره چندان واضح نیست و از طرف دیگر چون حساب رژیم صهیونیستی از دیگر بازیگران بین‌المللی جداست، سران کاخ سفید درصددند که رایزنی‌های دوجانبه‌ای را با رژیم صهیونیستی درباره این طرح داشته باشند. سران اسرائیل هم تلاش دارند با گرفتن برخی امتیازات وارد این پروژه شوند. جالب آنکه به نظر می‌رسد در بیانیه پایانی این نشست هم (بیانیه تا زمان تنظیم این گزارش صادر نشده است) احتمالا همه مبانی حقوقی نظام بین‌الملل دچار تغییر خواهد شد. اما در این میان اسرائیل از آنجا که قرار است مهم‌ترین برگ برنده خود یعنی سلاح‌های هسته‌ای‌اش را تحت نظارت آژانس قرار دهد یا درباره آنها تضمین‌هایی را به آمریکا بدهد، درصدد بر می‌آید تا در مقابل، امتیازات و تضمین‌های چشمگیری را از آمریکا بگیرد.