بهرنگ فتوحی:
باز هم آغاز فصل بهار و افزایش حضور مردم در اماکن عمومی و رجوع به عادت‌های بد و خوب گذشته و البته صرف قلیان در حاشیه دور هم نشستن‌ها و باز هم سر و صدای مسؤولان درباره ممنوعیت عرضه قلیان در اماکن عمومی. سال پیش و 2 سال قبل هم وضع به همین منوال بود. مسؤولان اول بهار اعلام کردند با عرضه قلیان در اماکن عمومی برخورد خواهند کرد و بعد این قضیه مطرح می‌شود که اصلا «اماکن عمومی» به چه جاهایی گفته می‌شود و تا بخواهند تکلیف این را مشخص کنند، پاییز و زمستان از راه رسیده و خود به خود مصرف قلیان کم شده است.
قلیان خطرناک‌تر از سیگار
بر اساس تحقیقات وزارت بهداشت، کشیدن یک یا 2 بار قلیان در روز، فرد استفاده کننده را دچار اعتیاد میکند، در حالی که تصور غلط جامعه این است که دود حاصل از قلیان از آب رد می‌شود و مواد سمی آن از بین می‌رود. هر وعده قلیان برابرمصرف یک پاکت سیگار بوده و قلیان در هر بار مصرف، دود بسیار زیادتری را در مقایسه با کشیدن یک نخ سیگار ایجاد میکند، به‌صورتی که مصرف یک نخ سیگار بین
۵۰۰ سی‌سی تا یک لیتر دود تولید میکند، اما استفاده یک بار از قلیان ۱۰ تا ۲۰ لیتر دود تولید خواهد کرد. افراد سیگاری که به طور متداول ۸ تا ۱۲ نخ سیگار در روز مصرف می‌کنند، به طور متوسط با ۴۰ تا ۷۵ پُک که به مدت ۵ تا ۷ دقیقه به طول می‌‌انجامد، حدود ۵ تا ۶ لیتر دود استنشاق می‌کنند و این در حالی است که مصرف‌‌کننده قلیان در هر وعده مصرف که به طور متداول ۲۰ تا ۸۰ دقیقه طول می‌‌کشد، حدود
۵۰ تا ۲۰۰ پُک می‌‌زند که هر پک به طور متوسط حاوی ۱۵/۰ تا یک لیتر دود است. میزان و عمق دَم در حرکت دادن آب قلیان بسیار مهم است و قلیان با وجود اینکه کمتر مصرف می‌شود، اما حجم دودی که از طریق آن وارد بدن می‌شود، ۱۰ تا ۲۰ برابر دود ناشی از مصرف سیگار است.
قانونی برای اماکن عمومی
با اینکه به نظر می‌رسد عملیاتی شدن چنین تهدیداتی در بدنه جامعه کار سختی باشد و از آن سخت‌تر نظارت بر حسن انجام آن است اما با این همه خبر می‌رسد که رئیس ستاد کشوری کنترل و مبارزه با دخانیات اعلام کرده است: مصوبه ممنوعیت عرضه قلیان به همه اماکن عمومی ابلاغ شده است. مصطفی غفاری با اشاره به همکاری بین بخشی برای اجرای این مصوبه با هماهنگی وزارت بازرگانی و نیروی انتظامی افزود: برنامه مشترکی بین نیروی انتظامی، امور صنفی و همچنین ستاد کشوری کنترل و مبارزه با دخانیات در راستای اجرایی کردن مصوبه ممنوعیت عرضه قلیان تنظیم شده است و اماکنی که این قانون را زیر پا گذاشته و اقدام به عرضه قلیان کنند، با برخورد قانونی مواجه می‌شوند. به گفته غفاری برخورد قانونی درباره لغو مجوز با این صنوف طبق قانون باید از سوی مجمع امور صنفی اعمال شود که هماهنگی‌های لازم در این راستا نیز با وزارت بازرگانی در حال انجام شدن است. سخنان رئیس ستاد کشوری کنترل و مبارزه با دخانیات حکایت از آن دارد که هر وعده مصرف قلیان معادل 70 تا 100 نخ سیگار است؛ به طوری که آسیب مصرف هر وعده قلیان با مصرف یک ماه سیگار برابری میکند.
برخورد پلیسی
شاید در این میان همواره عدم جدیت پلیس در برخورد با عرضه قلیان‌ها اصلی‌ترین دلیل اجرایی نشدن این باشد اما امسال به نظر می‌رسد که پلیس از همین حالا خود را برای برخورد با این معضل اجتماعی اعلام کرده است.
به طوری که معاون اجتماعی پلیس پایتخت ساعتی پس از اعلام نظر غفوری اعلام کرده است درصورت ابلاغ قانونی، پلیس، مراکز عرضه قلیان را در کمتر از 24 ساعت تعطیل میکند. سرهنگ رضا غنی لو در گفت‌وگو با خبرنگار اجتماعی برنا همچنين اعلام كرده است: پس از ابلاغ قانونی برخورد با عرضه‌کنندگان قلیان، پلیس از این مراکز درخواست میکند تا نسبت به جمع آوری قلیان اقدام کنند. در غیر این صورت در کمتر از چند ساعت این مراکز پلمب می‌شوند.
ممنوعیت تبلیغ سیگار در پایتخت
اما از سوی دیگر خبر می‌رسد که اداره سلامت شهرداری تهران تبلیغات سیگار روی بیلبوردهای شهری را ممنوع اعلام کرده است. البته هیچگاه سیگار در عرصه‌های عمومی کشور بویژه بیلبوردهای تبلیغاتی به طور مستقیم تبلیغ نشده و به نظر می‌رسد که این تصمیم نوعی حرکت نمادین در هفته سلامت باشد. مدیر کل سلامت شهرداری تهران نیز در این باره می‌گوید: در ادامه تصویب لایحه شهر عاری از دخانیات از سوی شورای اسلامی شهر تهران، شهرداری نیز علاوه بر ممنوعیت مصرف دخانیات در اماکن مربوط به خود، از هر گونه تبلیغات محصولات دخانی در بیلبوردهای شهری جلوگیری میکند. محمد مهدی گلمکانی همزمان با به پایان رسیدن هفته سلامت از تصویب آیین نامه شهرداری عاری از دخانیات خبر داد و گفت: قانون شهر بدون دخانیات فرصتی برای فرهنگ‌سازی و ترغیب سیگاری‌ها به کاهش مصرف سیگار و جلوگیری از سیگار کشیدن در اماکن عمومی و ایجاد ساختارهای شهری عاری از دخانیات است. مدیر کل سلامت شهرداری تهران از ارائه الگوی مناسب ساختاری برای کاهش مصرف دخانیات خبر داد و افزود: راه‌اندازی مراکز مشاوره کنترل دخانیات با همکاری شورایاری‌ها در خانه‌های سلامت و بخش‌های ترک سیگار و دخانیات در درمانگاه‌های شهرداری تهران از جمله اقدامات شهرداری تهران در این زمینه است. وي اظهار داشت: این الگو برای اولین بار در کشورهای منطقه مدیترانه شرقی مطرح می‌شود و سازمان جهانی بهداشت با استقبال از این ایده درخواست کرده ترجمه این قانون برای بهره برداری دیگر کشورها به دفتر بهداشت جهانی منطقه ارسال شود.