تمام موارد فساد و رشوهخواری در فوتبال بدون در نظر گرفتن این نکته که در کدام نقطه از دنیا انجام میشوند، در یک نقطه با هم مشترکند؛ آن هم اینکه همه مردان درستکار و شرافتمندی که میکوشند پیوسته دست به کار بوده و با فساد مقابله کنند، به طور معمول مجازات میشوند.
در مقابل خطاکاران و افراد فاسد قسر در رفته و از مجازات در امان میمانند. پرونده گنگ جیاپنگ را در نظر بگیرید. این داور چینی که به وجود فساد در فوتبال چین اعتراف کرده بود، به دنبال این اعتراف و به نوعی خبرچینی و دادن اطلاعات به 10 سال محکومیت در اردوگاههای کار اجباری محکوم شد یا مورد روزنامهنگاران مالزیایی، لازاروس روک و جانسون فرناندز را که به عنوان نخستین افراد گستردگی این معضل را در کشورشان کشف کرده و از آن پرده برداشتند. آنها با تهدیدهایی روبهرو شدند، از آنها در دادگاه شکایت شد و آینده کاریشان هم به خطر افتاد. یا مارک پیرون، مامور سرسخت دایره جنایی پلیس بلژیک را که پروندهاش را در میانههای بررسی و پیگیری از زیر دست او درآوردند. آن هم در حالی که اتهامها علیه پیترو آلاتا، واسطه جنجالی بازیکنان فوتبال با تمام باند مافیاییاش بدون هیچ استثنایی اثبات شده بود و بعد هم روزنامه انگلیسی «The People» که تحقیقاتی عالی را درباره گستردگی تبانی در لیگ این کشور صورت داده بود. سالها بعد رئیس امور مالی لیگ انگلیس نوشت، او تمام آنچه را كه در حال رخ دادن بود، میدانست اما در آن سالها از روزنامه هیچ تقدیری نکرد. به جای آن دستاندرکاران فوتبال تلاش کردند تا خبرنگاران روزنامه The People را از ورزشگاههایشان بیرون کنند.
بدترین مورد هم برای ایگور رودنیکف رخ داد، همان کسی که گفتوگوهای تلفنی دیمیتری چپل را چاپ کرد. زمانی که من مشغول نوشتن این کتاب هستم، او در زندان معروف و البته مخوف Kresty شهر سنتپترزبورگ بسر میبرد؛ بنایی مشمئزکننده ساخته شده در روزگار حکومت تزارها بر روسیه. بنایی که در روزگار استالین به کار گرفته شد و اکنون پر از زندانیانی است که بسیاری از آنها به بیماری سل و دیگر بیماریهای واگیردار مبتلا هستند. از این زندان به عنوان پرازدحامترین زندان دنیا یاد میشود. اما اتهام رودنیکف چه بود؟ او بارها و بارها مقالههایی درباره فساد در شهر زادگاهش کالینینگراد نوشته و چاپ کرد. 2 سال پس از آن که روزنامهاش فاش کرد، نه تنها تیم زادگاهش به هیچ دردی نمیخورد که دستاندرکارانش هم فاسد هستند، اشتباه بزرگی از رودنیکف سر زد. او مجموعهای از مقالهها را انتشار داد که بیان میکردند، برخی نیروهای پلیس و دادستانها مدیریت یک مرکز فساد را برعهده دارند و در سطحی گسترده و در عرصه بینالمللی در کار داد و ستد مواد مخدر هستند. پلیس بازپرسیهایی را به جریان انداخت اما نه تنها پای متهمان به دادگاه کشیده نشد، بلکه بر عکس رودنیکف تحت تعقیب قرار گرفت.
36 مامور اداره آگاهی به دفتر رودنیکف ریختند. او چنان از کوره در رفت که از قرار معلوم با 8 نفر از آنها درگیر شد. باقی ماموران رودنیکف را بسادگی دستگیر کرده و او را به زندان انداختند.
در حالی که او در زندان بسر میبرد، دادستان شهر این احساس را داشت که برای حفظ امنیت عمومی باید او را از شهر بیرون کرد و به زندان Kresty انتقال داد.
هر فرد بیطرف شاید بندرت بتواند تصور کند که انتشاردهنده یک روزنامه چنان عضلانی و تنومند باشد که بتواند به تنهایی 8 مامور پلیس روسیه را کتک بزند. هر فرد بیطرف شاید بتواند بگوید که این مورد، اتفاقی بیاندازه ناخوشایند بود که رودنیکف این چنین از کوره در رفت و دست به رفتاری خشونتآمیز زد، آن هم درست پس از آن که مطالبی افشاکننده درباره فساد گسترده ماموران پلیس را به چاپ رسانده بود و باز هر فرد بیطرف شاید بتواند بگوید که همه این ماجرا از سوی گروهی به شکلی جنایی ترتیب یافت؛ گروهی که خود را به شکل ماموران پلیس جا زده بودند. پرونده ایگور رودنیکف در بسیاری از کشورهای اروپایی میتوانست یک رسوایی ملی باشد اما در روسیه این مورد امری روزمره و سراسر عادی است. کمیته حمایت از خبرنگاران در نیویورک زمانی که از آنها درباره این مورد پرس و جو کردم، به زحمت پاسخ دادند: «در روسیه پوتین هر هفته چنین اتفاقی رخ میدهد؛ اینکه خبرنگاری در شهری کوچک مورد ضرب و شتم قرار بگیرد، تهدید شود یا حتی به قتل برسد».
ترجمه: محمد علیجانیبائی