بحث مافیای اکران در سینمای ایران هر از گاهی به زبان و بیانی در فضای رسانهای جان میگیرد و اغلب بی ارائه مصداق و بینتیجه از یاد میرود. اینبار اما سایت «جهاننیوز» در گزارشی تحلیلی سرنخهایی از پدرخواندههای احتمالی سینما ارائه کرده است. در این گزارش آمده است: اسفندماه سال گذشته یکی از تهیهکنندگان سینمای ایران در برنامه «دو قدم مانده به صبح» حضور پیدا کرد و در این برنامه زنده تلویزیونی مدعی شد که سینمای ایران «مافیا» ندارد اما چندی پیش علیرضا سجادپور در یک اظهارنظر عنوان کرد که تولید فیلمهای سخیف کمدی محدود میشود. بلافاصله پس از آن شورای صنفی نمایش قرارداد نمایش 2 فیلم کمدی را در سینماهای کشور به ثبت رساند تا مشخص شود کسانی که خط و ربط سینمای ایران را مشخص میکنند (احتمالاً) افراد دیگری هستند! در ادامه این گزارش آمده است: تهیهکننده یک فیلم پس از آنکه فیلم آماده نمایش شد و مجوزهای لازم را دریافت کرد، باید با یک پخشکننده فیلم (که تعداد آنها محدود است و فقط چند دفتر سینمایی، مجوز این کار را دارند) قرارداد ببندد. پس از آن این پخشکننده باید با سینمادارها قرارداد ببندد و این قرارداد در شورای صنفی به ثبت برسد و فیلم روانه اکران شود. در این میان تعیینکننده منافع سینمای ایران و سرنوشت سینما 3 گروه تهیهکننده، پخشکننده و سینمادار هستند. اما نکته قابل تامل این است که تعدادی از سینماگران در این بین هم نقش سینمادار را دارند، هم پخشکننده و هم تهیهکننده فیلم!!! نویسنده این گزارش در ادامه از «ح. ف»، «م.ش» و «یکی از مراکز دولتی» بهعنوان مصادیقی از این باره یاد میکند و مینویسد: این بدان معناست که بهعنوان مثال «ح.ف» بلافاصله پس از آماده شدن فیلم به تهیهکنندگی خودش، پخش آن را نیز خود برعهده میگیرد و با سینمادار که خود باشد بلافاصله قرارداد میبندد و فیلم از تولید به مصرف و با هر کیفیت روانه اکران میشود یا «م. ش» خود تهیه میکند، خود پخش میکند و خود با سینمادار که خودش باشد قرارداد میبندد. حال جای سوال است، در جایی که یک نفر هم تولیدکننده است، هم پخشکننده و هم سینمادار (یعنی 3 رکن اساسی یک فیلم)، چگونه میتواند از حقوق مادی و معنوی سایر تهیهکنندگان دفاع کند؟ نویسنده این مطلب در پایان متذکر میشود: نظر به همین مناسبات که در بالا گفته شد، تهیهکنندهای میتواند فیلم را اکران کند که جز مناسبات فوقالذکر باشد وگرنه سرنوشت فیلم را باید در شبکه ویدئویی جستوجو کرد. به همین دليل بسیاری از پخشکنندگان بیکار، فیلمهای فرهنگی تولیدشده در پشت اکران متوقف، سرمایهگذاران فراری و کارگردانان شاخص مشماشالایی میشوند؛ سینمای ایران هم در آغاز ابتذال قرار میگیرد. البته یک تشکل نظارتی وجود دارد که قرار است از زد و بندهای سینمایی در مناسبات بالا جلوگیری کند به نام «شورای صنفی نمایش»! و نکته جالب اینجاست که همه افرادی که در بالا عنوان شد در این شورا همین نقش را برعهده دارند!