بهناز شیربانی:
در واپسین روزهای سال گذشته و در لابه‌لای اخبار ریز و درشت سینمایی، خبری منتشر شد که کمتر مورد توجه قرار گرفت اما شنیده‌ها حکایت از نزدیک شدن آن به مرحله اجرا دارد؛ «ساخت شهرک بزرگ سینمایی در تهران». اقلیمی واحد که همنشینی تهیه‌کنندگان همواره در حال جدل سینمای ایران در آن، امری چندان سهل‌الوصول نمی‌نماید. محسن علی‌اکبری، تهیه‌کننده سینما که برای نخستین‌بار سال گذشته از طرح ایجاد «شهرک سینمای ایران» با وسعت 25 هکتار در منطقه 22 تهران و پیشنهاد آن به معاونت سینمایی خبر داده بود، تمرکز تهیه‌کنندگان در یک مکان و اطلاع آنها از کارها و تولیدات یکدیگر را مهم‌ترین رکن ایجاد این شهرک سینمایی برشمرد و در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه شاید اختلاف عده‌ای از تهیه‌کنندگان با یکدیگر، مانع از حضور آنها در یک مکان شود، گفت: به عقیده من فاصله‌ها موجب این کدورت‌ها و ناراحتی‌ها شده است و اگر تهیه‌کنندگان در یک مکان متمرکز باشند بسیاری از مشکلات مرتفع خواهد شد و همه برای اعتلای سینمای ایران تلاش خواهیم کرد.
این یک پروژه ملی است
امروز اما مدت‌هاست که از طرح بحث ساخت شهرک سینمای ایران می‌گذرد و علی‌اکبری در گفت‌وگو با «وطن امروز» جزئیات بیشتری از عملی شدن این طرح را بیان می‌کند. به گفته علی‌اکبری بعد از تصویب این طرح و البته طی صحبت‌هایی که با شهرداری تهران شده است زمینی با مساحت 200 هکتار برای ساخت چنین مکانی در داخل شهر و منطقه 22 فراهم نیست و در حال حاضر تنها یک قطعه زمین با مساحت 4 هکتار برای استقرار دفاتر سینمایی و لابراتورها در این منطقه در نظر گرفته شده است. علی‌اکبری در ادامه گفت: زمین مناسب ساخت شهرک سینمایی در منطقه‌ای در شهر ورامین یا اطراف اتوبان قم در نظر گرفته شده است که در حال حاضر برای ایجاد شهرک در این مناطق جواب مثبت گرفته‌ایم. وی در ادامه حداقل بودجه لازم برای ایجاد این طرح را بین 150 تا 200 میلیارد تومان دانست و گفت: ساخت این شهرک در واقع یک پروژه ملی است و علاوه بر هزینه‌بردار بودن آن نیاز به مشارکت ارگان‌های مختلف در ساخت این طرح داریم. علی‌اکبری همچنین بازتاب عملی شدن این طرح در میان تهیه‌کنندگان را بسیار خوب و رضایت‌بخش توصیف کرد و گفت: در دیدارهایی که با اکثر سینماگران و تهیه‌کنندگان داشتم از ساخت این طرح اعلام رضایت کردند و از نظر بسیاری از آنها مطلع شدن سینماگران از تولیدات یکدیگر مهم‌ترین امتیاز ساخت این شهرک سینمایی است. علی‌اکبری ضمن بیان اینکه با ساخت این شهرک طبیعتا تحول خوبی را در عرصه ساخت فیلم در ژانرهای مختلف تجربه خواهیم کرد، گفت: خوشبختانه با نظر مساعد بسیاری از دست‌اندرکاران این پروژه پیش‌بینی شده است که ساخت این پروژه عظیم ملی در طول دولت دهم انجام شده و به اتمام برسد.
یک اتفاق مثبت است
اما در پی انتشار خبر ساخت شهرک سینمایی واکنش‌های جالبی را از سوی اهالی سینما شاهد بودیم. عده‌ای ساخت چنین پروژه عظیمی را در قالب شهرک سینمایی بسیار بعید دانستند و عده‌ای دیگر از آن استقبال کردند. علی سرتیپی از تهیه‌کنندگانی است که در گفت‌وگو با «وطن امروز» ساخت شهرک سینمایی را اتفاق بسیار مثبتی می‌داند و معتقد است، موقیعت جغرافیایی آن در مقابل فعالیت‌هایی که می‌توان در این شهرک انجام داد، چندان اهمیتی ندارد. وی در عین حال تصریح دارد: طبیعتا ساخت این شهرک در شهر و دسترسی آسان‌تر به آن می‌تواند بسیاری از مشکلات را مرتفع کند. سرتیپی در ادامه می‌گوید: شاید در حال حاضر اهمیت ساخت چنین پروژه‌ای بیش از گذشته احساس شود، چرا که برای ساخت یک فیلم سینمایی مثل «ورود آقایان ممنوع» که مدت‌هاست درگیر ساخت آن هستیم برای اجاره لوکیشن مبلغ زیادی خرج شده و اجاره لوکیشن بشدت بالاست درصورتی که اگر شهرک سینمایی با تمام امکانات وجود داشته باشد، طبیعتا راحت‌تر می‌توان در آن دکور نصب کرد و در حقیقت این اتفاق به نفع تولید فیلم و تهیه‌کننده است. مرتضی رزاق‌کریمی هم در واکنش به این خبر می‌گوید: ساخت شهرک سینمایی موضوع جدیدی نیست و هرچند وقت یک بار ساخت چنین شهرکی تا مرحله طرح و حتی اجرا پیش می‌رود و بعد ناگهان متوقف می‌شود. وی می‌افزاید: به‌نظر من ساخت شهرک سینمایی اگر به معنای به‌وجود آوردن مراکز فنی و تخصصی مثل استودیوهای فیلمبرداری و محل‌هایی برای طی کردن مراحل فنی همچون صداگذاری، تدوین و... باشد، خوب و حتی لازم است، اما بعید می‌دانم تنها تجمیع دفاتر تولید در یک محل، در شرایط فعلی نیاز تهیه‌کنندگان باشد. محمدرضا شرف‌الدین هم نظری مشابه با رزاق‌کریمی دارد و می‌گوید: ضرورت ساخت چنین شهرکی در حال حاضر بسیار احساس می‌شود اما اینکه این شهرک چه خصوصیاتی داشته باشد و با چه رویکردی اداره شود، نیاز به بحث‌های بیشتری دارد.
محل ساخت شهرک نیازمند کارشناسی
محمد خزاعی دیگر تهیه‌کننده فعال در عرصه تولید سینمای ایران هم ضمن تأکید بر اینکه «ساخت شهرک سینمایی در کل اتفاقی خوب و مثبت است»، می‌گوید: این یکی از ضرورت‌های سینمای ایران در حال حاضر است، چراکه به عقیده من نبود لابراتوارهای بزرگ در سینمای ایران دست کارگردان‌ها و تهیه‌کنندگان را برای تجربه گونه‌های جدید بسته است و این تمهید می‌تواند زمینه احیای این ژانرها را فراهم بیاورد. خزاعی البته به این گفته‌ها تأکیدی می‌افزاید و می‌گوید: اینکه شهرک سینمایی در چه منطقه‌ای باید ساخته شود نیازمند به یک کارشناسی و برنامه‌ریزی دقیق است. چراکه چنین شهرکی تا
30 ،40 سال آینده نیز کاربرد خواهد داشت و باید امکانات و کاربری آن برای سال‌های آینده هم مدنظر قرار گیرد.
هدف از ساخت این شهرک چیست؟
در سوی دیگر اما برخی از اهالی سینما چندان به ساخت شهرک سینمایی خوش‌بین نیستند و دلایل‌شان هم برای محقق نشدن این طرح جالب توجه است. محسن جاهد از این دست تهیه‌کننده‌هاست که در واکنش به ساخت این پروژه سینمایی می‌گوید: دقیقا نمی‌دانم هدف از ساخت این شهرک چیست؟ اگر این مرکز توسط بخش خاصی اداره شود و اجازه فعالیت به دیگرانی که در آن بخش نیستند داده نشود این خود مساله و مشکلات مضاعفی را سبب می‌شود. حتی اگر بپذیریم همه دفاتر سینمایی یا به‌نوعی تهیه‌کنندگان در آنجا مستقر باشند، بحث نظارت ارشاد و حمایت‌های فارابی چه می‌شود؟ آیا این مراکز در آنجا شعبه خواهند داشت؟ جاهد در ادامه افزود: در حال حاضر بیشتر لوکیشن‌ها در تهران و در شهر است و با ساخت این شهرک هر کدام از دفاتر سینمایی نیاز به شعبه در تهران خواهند داشت چرا که بیشتر قراردادها و انتخاب بازیگران در دفاتر سینمایی انجام می‌شود و مثلا برای هر کدام از این موارد نمی‌توان بازیگر را وادار کرد که برای عقد قرارداد مسافتی را تا خارج از شهر طی کند. وی در ادامه افزود: بحث بعدی تلویزیون و ساخته‌های آن است. ما در حال حاضر بحث ساخت تله‌فیلم را داریم. آیا دفاتر آنها می‌توانند براحتی از شهر خارج شوند؟ برای همین موارد است که به نظر می‌رسد مساله ساخت شهرک سینمایی به این سادگی نیست. جاهد تصریح دارد: اگر هدف از ساخت این شهرک به نوعی خلوت کردن و ساده کردن امور مربوط به ساخت یک فیلم است باید به همه جوانب آن دقت کنیم. باتوجه به این واکنش‌ها و اظهارنظرها اما بحث ساخت شهرک سینمایی این روزها جدی‌تر از قبل در دستور کار قرار گرفته است. جواد شمقدری معاون امور سینمایی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی در گفت‌وگو با «وطن امروز» ضمن تأیید این خبر، ارائه توضیحات بیشتر و تشریح جزئیات پیرامون اجرایی شدن این طرح را به نشستی قریب‌الوقوع در حضور اهالی رسانه ارجاع داد که این نشان از تحولاتی قابل توجه در‌آینده نزدیک دارد. بسیاری از اهالی سینما بزرگ‌ترین مشکل این طرح را فاصله زیاد آن از شهر و ابهام در امکاناتی که در اختیار قرار خواهد گرفت، می‌دانند و این مساله‌ای است که برای زمین خوردن کلنگ ساخت این شهرک، پاسخ به آن ضروری است.