نشست خلع سلاح هسته ای تهران نقطه روشنی در
تلاش های دیپلماتیک اخیر دستگاه سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران است. در این نشست برای اولین بار شاهد اجتماع گروهی از کشورها هستیم که در مسیر به حق دستیابی ایران به حقوق هسته ای همراه شده اند و نمادی از جبهه پایداری هسته ای در جهان محسوب می شود. نشست تهران دستاورد ارزشمندی برای دستگاه دیپلماسی کشور در پی دارد و قرار است مقدمه ای باشد تا در آینده ای نزدیک با گسترش بیشتر و پررنگ‌تر برگزار شود.مهم‌ترین دستاورد اين نشست، راهبرد هسته ای جمهوری اسلامی در بعد شفاف سازی و آگاهی بخشی به جامعه بین المللی است. کشورهای بسیاری در سطح جهان وجود دارند که با وجود عضویت در پیمان NPT با حقوق واقعی خود آشنا نیستند اما مسیری که ایران در راه همکاری با آژانس بین المللی هسته ای انتخاب و آن را با مشقات فراوان طی کرده، برآوردی از
تعادل سازی میان حقوق و تکالیف خود نسبت به معاهده بوده است.با نگاهی دقیق به معاهده NPT، ما شاهد آن هستیم که کشورها به 2گروه «دارا» و «ندار» تقسیم شده اند و کشورهای دارا تلاش مشخصی براي محروم سازی کشورهای فاقد توان هسته ای به کار می بندند و چالش بارز نظام هسته ای بین المللی نیز ناظر بر این نکته است.نتایج ایستادگی و مقاومت ایران بر حقوق هسته ای خود، هیچ وقت یکسویه نبوده و دستاورد این پافشاری متعلق به داخل کشور نیست. این ابرام هسته ای موجب شده که در محیط بین المللی بیداری و هوشیاری نسبت به کسب حقوق قانونی کشورها در معاهده NPT ایجاد شود. وزرای خارجه تعدادی از کشورها در چارچوب نشست خلع سلاح تهران علاوه بر حضور فعال کشور متبوع خود در خلع سلاح جهانی بر دیپلماسی حقه هسته ای ایران تاکید می کنند. اما سوال اصلی آنجاست که آیا رئاليسم ناظر بر روابط بین الملل در سایه کنش متقابل هسته ای به پایان راه خود رسیده است؟سیاست هسته ای ایران در سال های اخیر همواره از موضع استقلال به مسائل ورود داشته و اگر جمهوری اسلامی اینگونه رفتار نمی کرد، شرایط به شکل دیگری دنبال
می شد. امروز مقاومت و ایستادگی ایران بسیاری از معادلات جهانی را برهم زده است. ما در ماه آینده یکی از مهم‌ترین نشست ها را برای بازنگری در معاهده NPT برگزار خواهیم کرد که در سایه این نشست کشورهای قدرتمند بسیاری نظیر آمریکا برنامه های زیادی را برای تحمیل به جبهه پایداری هسته ای در پیش گرفته اند. مقاومت ایران اما به رغم تلاش ابرقدرت‌ها، نتیجه نشست آینده را هم از پیش تعیین کرده و ایران به عنوان پیش قراول جبهه پایداری هسته ای کشورهای «ندار» همچنان می تازد.
*کارشناس ارشد مسائل هسته ای