بهزاد مهرکش: موضع وزارت امور خارجه درباره اقدامات آمریکا نسبت به حمید ابوطالبی، تهدید آمریکا به تحریم‌های حقوق بشری و اعلام پرداختن به موشک‌های ایران در توافق جامع، انتشار برخی اخبار پیرامون تهیه پیش‌نویس توافق نهایی، حکم 86 ایرانی در مالزی و جزئیات دیدارهای سایمون گس با مقامات ایران از مهم‌ترین موضوعات مطرح شده در نشست خبری دیروز مرضیه افخم، سخنگوی وزارت امور خارجه بود. افخم در این نشست در پاسخ به سؤال «وطن امروز» مبنی‌براینکه آیا وزارت امور خارجه از موضع دولت و مجلسین آمریکا نسبت به حمید ابوطالبی مطلع بوده است یا خیر؟ و در صورتی که جواب خیر است، اگر به موضع آمریکا در قبال آقای ابوطالبی واقف بودید بازهم آقای ابوطالبی به عنوان گزینه پیشنهادی ایران برای سازمان ملل معرفی می‌شد؟ پاسخ داد: بنده فکر می‌کنم که این یک تحلیل است. فعلا آنچه اتفاق افتاده است را ما از طریق ساز و کار سازمان ملل پیگیری و رایزنی می‌کنیم. سخنگوی وزارت امور خارجه ادامه داد: اینکه اگر چنین می‌شد یا نمی‌شد تحلیل‌های درون‌گروهی و کارشناسی است و این تریبون برای اعلام تحلیل نیست، اگرچه موضع من بر اساس تحلیل است. افخم با بیان این مطلب که ابوطالبی شرایط لازم برای معرفی به سازمان ملل را دارد، تصریح کرد: انتخاب سفیر پیشنهادی ایران مبتنی بر همه معیارها و ملاک‌هایی بود که سفرای کشورهای مختلف انتخاب می‌شوند.
آیا تحریم جدید توافق را نقض می‌کند؟
یکی از مهم‌ترین موضوعات مورد تاکید منتقدان مفاد توافق ژنو عدم شفافیت بندهایی از این توافق است که می‌تواند منجر به اعمال تحریم‌های جدید، چه در حوزه هسته‌ای و چه به بهانه‌های حقوق بشر و حمایت از تروریسم و همچنین طرح مساله دفاعی ایران در مذاکرات شود. موضوعی که بارها از زبان مقامات مختلف آمریکا به آن اشاره شده است. خبرنگار «وطن امروز» در بخش دیگری از این نشست خبری از سخنگوی وزارت امور خارجه پرسید: با توجه به اینکه جان کری، وزیر خارجه آمریکا در حین مرحله سوم مذاکرات وین با حضور در شورای روابط خارجی سنا صراحتا اعلام کرد در حال مذاکره، ایران را به بهانه‌های حقوق بشری و حمایت از تروریسم تحریم می‌کنیم و همچنین خانم شرمن در پایان دور سوم توافق جامع را مبتنی بر حل موضوع نظامی ایران در مذاکرات دانست، این سؤال مطرح می‌شود که محل مشخص کردن این اختلاف تفسیرهای پی در پی کجاست؟ و اینکه اگر آمریکا به بهانه غیر‌هسته‌ای ایران را تحریم کند آیا توافق ژنو نقض می‌شود؟ سخنگوی دستگاه دیپلماسی در پاسخ به این سؤال اظهار داشت: مذاکرات ایران و 1+5 با هدف حل و فصل موضوع هسته‌ای است و مواضع این گروه برای جمهوری اسلامی ایران شناخته شده است. افخم افزود: سابقه اینگونه مواضع و رویکرد‌ها علیه جمهوری اسلامی از ابتدای پیروزی انقلاب ایران مشخص است. بر این اساس توقع دیدن مواضع متفاوت از آنان در مذاکرات هسته‌ای واقع‌بینانه نیست همچنان که تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای نیز چنین انتظاری ندارد. وی تاکید کرد: ما با اتکا به آرمان‌های انقلاب اسلامی، مذاکرات را آغاز کرده‌ایم و ادامه می‌دهیم؛ قالب مذاکرات با 1+5 موضوع هسته‌ای است و اگر در کنار این موضوع مسائل دیگری مطرح می‌شود ناشی از رویکردهای غرب علیه جمهوری اسلامی ایران است. سخنگوی وزارت امور خارجه گفت: همانگونه که از آغاز مذاکرات اعلام کرده‌ایم ما زبان زور را نمی‌پذیریم و همانطور که این مذاکرات را از ابتدا بر اساس احترام متقابل آغاز کرده‌ایم، ادامه می‌دهیم. وی افزود: حساسیت مسؤولان سیاسی در سطوح مختلف، وزارت امور خارجه و تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای درباره همه موضوعات بالاست و ما متناسب با روند رویدادها تصمیم‌گیری می‌کنیم. افخم گفت: با چنین رویکردی پیش از هر رویدادی حتی اعلام موضع هم نمی‌کنیم. وی همچنین تاکید کرد: اگر بحثی در این زمینه رخ دهد بعدا متناسب با آن اعلام موضع خواهیم کرد.
سایمون گس، سفیر گشایش روابط
حضور سایمون گس، مدیرکل سیاسی وزارت خارجه انگلیس در تهران نیز از دیگر موضوعات مورد اشاره سخنگوی وزارت امور خارجه بود. افخم در پاسخ به پرسشی درباره اهداف سفر مدیرکل سیاسی وزارت خارجه انگلیس به تهران گفت: با آغاز به کار دولت یازدهم شاهد رفت و آمدهای سیاسی مقامات کشورهای مختلف به تهران بودیم. وی افزود: در حوزه کشورهای اروپایی نیز شاهد سفرهای دیپلماتیک از حوزه‌های پارلمانی و سیاسی بویژه دیدار و رایزنی مدیران کل سیاسی وزارتخانه‌های خارجه کشورهای مختلف در ایران بودیم که سفر مدیرکل سیاسی وزارت خارجه انگلیس در این چارچوب بود. افخم گفت: تهران و لندن در روند
گام به گام و تدریجی بهبود روابط دوجانبه قرار دارند و در رایزنی با مقامات انگلیسی علاوه بر گفت‌وگو درباره روند تدریجی بهبود روابط دوجانبه، درباره مسائل منطقه‌ای و بین‌المللی نیز رایزنی شد. وی همچنین در پاسخ به پرسش دیگری مبنی بر اینکه آیا در دیدار مقامات وزارت امور خارجه با مدیرکل سیاسی وزارت خارجه انگلیس درباره بازگشایی سفارت دو کشور صحبت یا تصمیم‌گیری شده است، گفت: ایران و انگلیس در روند بهبود تدریجی روابط قرار دارند که این اقدام در وهله نخست با تعیین کارداران غیرمقیم آغاز شد. افخم افزود: با ایجاد وقفه در روابط دو کشور، مسائل متعددی مانند فعال شدن بخش کنسولی مطرح شد که این امور باید پیگیری می‌شد؛ گفت‌وگو درباره این روند و اموری که باید پیگیری شود از موضوعاتی بود که در دیدار مدیرکل سیاسی وزارت خارجه انگلیس با مسؤولان وزارت امور خارجه کشورمان مطرح شد.
رایزنی درباره حکم اعدام 86 ایرانی در مالزی
چند روز پیش خبری مبنی بر حکم اعدام 86 ایرانی در مالزی به اتهام حمل مواد مخدر در رسانه‌ها منتشر شد. افخم در این‌باره گفت: به علت روابط خوب و حسن مناسبات ما با مالزی در تلاشیم از اجرای این احکام جلوگیری کنیم و بتوانیم آنان را از طریق امضای موافقتنامه انتقال محکومان، به داخل منتقل کنیم. وی همچنین در پاسخ به پرسشی درباره سرنوشت دیپلمات ربوده شده ایرانی در یمن گفت: پیگیری‌ها برای آزادی آقای نیکبخت که از حدود یک‌سال پیش در یمن ربوده شده است ادامه دارد. افخم همچنین در پاسخ به پرسشی درباره سفر امیرعبداللهیان به عربستان گفت: این سفر همچنان در دستورکار قرار دارد؛ فراهم شدن برخی مقدمات برای این سفر ضروری است و هرگاه زمینه مناسب آن فراهم شود این سفر نیز انجام خواهد شد.
پیش‌نویس توافق نهایی تدوین نشده است
برخی منابع خبری داخلی و خارجی چندی پیش از تهیه پیش‌نویس توافق نهایی میان ایران و غرب خبر داده بودند. مرضیه افخم دیروز این موضوع را رد کرد. سخنگوی وزارت امور خارجه درباره تنظیم پیش‌نویس توافق نهایی با 1+5 گفت: دوطرف برای مذاکرات، نقشه راه و پیش‌نویس مد نظر خود را دارند که مبتنی بر حقوق و موضوعاتی است که پیگیری می‌کنند. وی گفت: دور چهارم مذاکرات وین قرار است 23 اردیبهشت برگزار شود و در این مرحله تنظیم و نگارش متن توافق جامع آغاز می‌شود که مرحله‌ای دشوار و پیچیده‌تر از قبل است. افخم افزود: تیم مذاکره‌کننده هسته‌ای کشورمان برای ورود به این مذاکرات، نقشه راه و پیش‌نویس مد نظر خود را دارد اما پیش‌نویسی که روی میز قرار گیرد و چارچوب مذاکرات دو طرف باشد هنوز در اختیار نیست. سخنگوی وزارت امور خارجه همچنین در پاسخ به پرسشی درباره سفر گروه کارشناسی کشورمان به نیویورک برای شرکت در اجلاس مقدماتی ان پی تی گفت: معاهده ان‌پی‌تی هر 5 سال یک بار بازنگری می‌شود که بر این اساس کنفرانس بازنگری ان‌پی‌تی تا چند روز آینده در نیویورک برگزار خواهد شد. سخنگوی وزارت امور خارجه در پاسخ به پرسش دیگری درباره انتشار بخش‌هایی از توافق جامع هسته‌ای گفت: متاسفانه برخی منابع نامشخص در این باره خبرسازی می‌کنند و اطلاعات برخی منابع مشخص نیز در این باره ناقص است. افخم همچنین در واکنش به اظهارات اخیر دستیار معاون وزیر آمریکا مبنی بر تهدید بودن توان موشکی ایران و پیشنهاد به کشورهای حوزه خلیج فارس برای ایجاد سپر ضد موشکی اظهار داشت: مسؤولان آمریکا با توجه به اینکه آمریکا دو جنگ با هزینه‌های انسانی را در این منطقه به راه انداخته فاقد مشروعیت برای هرگونه اظهار نظر هستند.