گروه سیاسی:
تمایل ترکیه برای ایفای نقش و میانجیگری میان ایران و غرب روزبهروز نمود بیشتری پیدا میکند؛ موضوعی که وزیر خارجه این کشور در عزیمت روز گذشته خود به تهران، در توجیه آن، از عضویت غیردائم آنکارا در شورای امنیت سازمان ملل متحد سخن به میان آورد. پیش از سفر احمد داووداوغلو به ایران و رایزنی با دولتمردان کشورمان اخباری منتشر شد مبنی بر اینکه وی پس از حضور در نشست واشنگتن، بستهای متشکل از پیشنهادات هستهای را با خود به تهران خواهد آورد. هر چند وزیر خارجه ترکیه در کنفرانس خبری مشترک خود با رئیس دستگاه دیپلماسی کشورمان صراحتا نامی از «بسته پیشنهادی» به زبان نیاورد، اما به دیدارهای جداگانه نخستوزیر کشورش، رجب طیب اردوغان با باراک اوباما، دیمیتری مدودف و لولا داسیلوا، روسای جمهوري آمریکا، روسیه و برزیل و همینطور گفتوگوهای خود با وزرای خارجه این 3 کشور اشاره کرد و با بیان اینکه در همه دیدارها مساله هستهای ایران مورد تبادلنظر و گفتوگو قرار گرفته است، گفت: «لازم بود نظرات آنها را به جمهوری اسلامی ایران منتقل کنیم». پیش از این نیز وزیر امور خارجه کشورمان درباره انجام گفتوگوهای فشردهتر با اعضای شورای امنیت درباره مبادله سوخت رآکتور تهران سخن گفته بود؛ موضوعی که سخنگوی دستگاه دیپلماسی کشورمان در نشست هفتگی خود با خبرنگاران در روز سهشنبه به توضیح بیشتر درباره آن پرداخت و گفت: «در چارچوب آمادگی برای مبادله سوخت، مشورتها و رایزنیها توسط برخی از کشورها در حال انجام است، کسانی که از دوستان ما هستند و مایلند تا این اعتمادی که کشورهای غربی در ذهن ملت ما از بین بردهاند را با روشی جدید یا رویکردی تازه، فرصتی برای کشورهای غربی ایجاد کنند شاید بتوانند اعتماد از دست رفته را تا حدی برگردانند. پیشنهادهای مختلفی مطرح میشود که برخی از آنها منافاتی با شرایط و ملاحظات ما ندارد. این پیشنهادها در حال پیگیری است که امیدواریم به نتیجه برسد». احمد داوود اوغلو در بخش دیگری از سخنان خود با اشاره به عضویت غیردائم ترکیه در شورای امنیت، تاکید کرد: «هر موضوعی در این شورا بویژه موضوعات مربوط به منطقه و ایران، ترکیه را از نزدیک مرتبط میکند. به علاوه، ما همسایه ایران هستیم و روابط دیرینهای با تهران داریم که در واقع این موضوع مسؤولیت ایجاد میکند و اجازه صحبت به ما میدهد. در واقع هرگونه تحول درباره مساله ایران به صورت مثبت و منفی به ما نیز مربوط میشود، از این رو میخواهیم این مساله بهگونهای حل شود که در واقع به شورای امنیت منتقل نشود و در واقع تلاش میکنیم در خاورمیانه ثبات ایجاد شود». وزیر خارجه ترکیه برای نخستینبار در بحث موضوع سوخت هستهای از تمایل کشورش برای ایفای نقش به عنوان واسطه برای مبادله سوخت سخن گفت و افزود: «اگر این خواست و صلاحدید از طرف دوستان ایرانی باشد تا ترکیه نیز کاری در این زمینه انجام دهد، ما همکاری میکنیم چراکه ترکیه آمادگی دارد به عنوان واسطه در تبادل اورانیوم به عنوان کشور ثالث عمل کند و حاضر است در بحث مذاکرات هستهای، نقش پربار و موثری داشته باشد». موضوعی که منوچهر متکی وقتی با پرسشی در این باره مواجه شد، صرفا به بیان اینکه «با دوستان ترکیه مشورتهای مختلفی صورت گرفته است» اکتفا کرد و سپس گفت: «اگر در طرفهای دیگر اراده جدی سیاسی برای فرمول مبادله سوخت وجود داشته باشد این مبادله فرصتی برای اعتمادسازی چندجانبه برای اطراف از جمله جمهوری اسلامی ایران میتواند باشد. اگر بر اصل مبادله سوخت اتفاق نظر ایجاد شود در این صورت در دیگر ابعاد بر اساس اعتماد متقابل امکان تبادلنظر وجود دارد». اما رامین مهمانپرست، سخنگوی وزارت خارجه کشورمان در این باره موضع شفافتری گرفت و در پاسخ به پرسشی درباره اخبار مطرح شده مبنی بر اینکه استانبول محل تبادل سوخت رآکتور تحقیقاتی تهران باشد، خاطر نشان کرد: «کشورهای دوست از جمله ترکیه فعالیت زیادی را انجام میدهند تا حقوق هستهای ما را به طرف مقابل تفهیم کنند تا آنها را از یکدندگی، لجبازی و سر باز زدن از حقوق ما منصرف کنند و به راه حل مناسبی بکشانند اما ایران محل مبادله سوخت مورد نیاز رآکتور تحقیقاتی تهران خواهد بود». یکی دیگر از موضوعاتی که احمد داوود اوغلو در کنفرانس خبری مشترک خود با منوچهر متکی مطرح کرد، مساله میانجیگری آنکارا میان تهران و واشنگتن بود؛ موضوعی که رامین مهمانپرست در پاسخ به پرسش خبرنگاری در این باره گفت: «اگر کشورهایی سعیکنند ملاحظات ما را به دیگر طرفهایی که این ملاحظات را متوجه نمیشوند منتقل کنند از نظر ما ایرادی ندارد، اسمش را هر چه میخواهند بگذارند، ما فکر میکنیم اقدامات کشورهای مهم و موثر در منطقه و سطح بینالملل همچون ترکیه میتواند برای روشن کردن آخرین وضع فعالیت صلحآمیز کشور ما موثر باشد». وی ادامه داد: «چیزی که در کنار آن حتما حاصل خواهد شد روشن شدن افکار عمومی مردم دنیاست که متوجه شوند کشوری که به صورت مستقل و متعهد خواستار برخورداری از حقوق مسلم خود است با چه اشکالی از مخالفت و ممانعت برای اعاده حقوقش روبهرو میشود و آنها چه میزان در این زمینه مانعتراشی میکنند». وزیر خارجه ترکیه در ادامه سخنان خود خواستار حل مساله هستهای ایران در کوتاهترین زمان ممکن شد چراکه به باور وی، حل این مساله میتواند به حل مسائل موجود در منطقه کمک کند. داوود اوغلو با تبریک به ایران به خاطر برگزاری کنفرانس خلع سلاح در تهران آنهم با شعار «انرژی هستهای برای همه و سلاح هستهای برای هیچکس» تصریح کرد: «همه کشورها باید در زمینه هستهای در راستای معاهده انپیتی عمل کنند. ترکیه در کنار مذاکرات ایران قرار گرفته و از آن حمایت میکند. در واقع ترکیه تلاش میکند که یک راه حل مناسب درباره مساله هستهای ایجاد شود و به ادامه تلاشهای دیپلماتیک خود ادامه خواهد داد». وی با ابراز امیدواری برای تداوم روابط میان 2 کشور، پیوند میان ایران و ترکیه را کمکی برای حل مسائل مختلف منطقه عنوان کرد و افزود: «ما در زمینه امنیت دسته جمعی در جهان مسوول هستیم و جمهوری اسلامی ایران نیز با برگزاری اجلاس خلع سلاح مخالفت خود را با سلاحهای هستهای به صورت صریح اعلام کرده و همچنین انرژی صلح آمیز هستهای را حق همه کشورها اعلام کرد». وی سلاحهای هستهای را تهدیدی برای تمام مردم دنیا دانست و گفت: «راه حل اینگونه مسائل فقط در گرو مذاکره و گفتوگو بوده و راهکار نظامی و همچنین محاصره اقتصادی نمیتواند کارساز باشد».