گروه سیاسی:
نمایندگان مجلس شورای اسلامی روز گذشته فوریت طرحی را به تصویب رساندند که در صورت تصویب نهایی آن، قانون صلاحیت دادگستری جمهوری اسلامی ایران برای رسیدگی به دعاوی مدنی علیه دولتهای خارجی اصلاح خواهد شد.
این اصلاحیه در واقع پاسخ نمایندگان مجلس شورای اسلامی به دولت آمریکا بود که در سال 2008 مصونیت قضایی برخی دولتها در آمریکا را لغو کردند که ایران یکی از این کشورها بود. مصونیت قضایی دولتها طبق معاهدات بینالمللی در دستگاه قضایی تمام کشورها وجود دارد اما با لغو مصونیت ایران در دستگاه قضایی آمریکا، نمایندگان ایران نیز با اصلاحیه روز گذشته خود که طرح اولیه آن به امضای 41 نفر از نمایندگان مجلس رسیده بود،در اقدامی متقابل دولت آمریکا را از فهرست کشورهای مصون در دستگاه قضایی ایران حذف کردند.
فوریت طرح اصلاح قانون صلاحیت دادگستری جمهوری اسلامی ایران برای رسیدگی به دعاوی مدنی علیه دولتهای خارجی مصوب 1378 و اصلاحیه آن در حالی در مجلس تصویب شد و در دستور کار کمیسیون حقوقی و قضایی مجلس قرار گرفت که بسیاری از چهرههای اصلی پارلمان و نمایندگان سرشناس مجلس از جمله حداد عادل، آقا تهرانی، فدایی، بروجردی و دیگر اعضای کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس جزو امضاکنندگان این طرح یک فوریتی هستند.
طراحان در مقدمه توجیهی این طرح درباره ضرورت ارائه آن با قید یک فوریت تاکید کردهاند: با توجه به قوانین جدید برخی دولتها نظیر دولت ایالات متحده که با قانون بودجه دفاع ملی سال 2008 میلادی و با ذکر استثنائات مصونیت دولتهای خارجی، دایره مصونیت از رسیدگی قضایی و اجرای حکم علیه دولتهای خارجی را بسیار محدود کردهاند و لزوم اصلاح قوانین مربوط در ایران جهت پیگیری حقوق تضییع شده کشور و اتباع ایرانی توسط دولت آمریکا و برخی دولتهای همسو با سیاستهای آن قدرت، این طرح با قید یک فوریت ارائه میشود. در صورت تصویب نهایی این طرح یک فوریتی مقرر میشود برای مقابله و جلوگیری از نقض مقررات و موازین حقوق بینالملل به موجب این قانون، اشخاص حقیقی و حقوقی میتوانند از اقدامات دولتهای خارجی که مصونیت قضایی دولت جمهوری اسلامی ایران یا مقامات رسمی آن را نقض کرده باشند، در دادگستری تهران اقامه دعوی کنند. در این صورت دادگاه مرجوع الیه مکلف است به عنوان عمل متقابل به این دعاوی رسیدگی و طبق قانون حکم مقتضی را صادر کند.
همچنین فهرست دولتهای مشمول عمل متقابل توسط وزارت امور خارجه تهیه و به قوه قضائیه اعلام میشود. براساس بند دیگری از این طرح یک فوریتی خسارت ناشی از هر گونه اقدام و فعالیت دولتهای خارجی در داخل یا خارج ایران که منجر به فوت یا صدمات بدنی یا روانی یا ضرر و زیان مالی اشخاص شود شامل این قانون میشود. براساس این گزارش، نمایندگان مجلس با 168 رای موافق، 2 رای مخالف و 11 رای ممتنع یک فوریت این طرح مهم را تصویب کردند.