30 سال پس از مرگ سهراب سپهری، حالا دیگر کیهان ورزشی هم نیست اما نامه ماندگار او به این نشریه رنگ ابدی گرفته است.
اول اردیبهشت ماه 1389، حالا درست
30 سال از مرگ سهراب سپهری، شاعر و نقاش نامی
ایرانی می‌گذرد.
او سال‌های سال قبل از مشکلاتی گفته بود که هنوز هم فوتبال ما از آن رنج می‌برد؛ مشکلاتی که مانده‌اند اما دیگر نه اثری از سهراب مانده و نه کیهان‌ورزشی؛ قدیمی‌ترین روزنامه ورزشی ایران.
به مجله شما علاقه‌مندم، تنها نشریه فارسی است که می‌خوانم، به اندازه کافی با کتاب‌ها و مجلات فرهنگی سر و کار دارم. آنچه می‌خوانم به قلمرویی دیگر مربوط است، چون کارم چیزی دیگر است، حاشیه نروم، حرف‌هایی دارم، از حرف‌ها شروع کنم آن هم به ترتیب و در پی ارقام:
1- کلمه فوتبالیست را از کجا آورده‌اید؟ در فارسی کلماتی ساخته‌ایم مثل فیلمساز، در اینجا ریشه یک فعل را گرفته‌ایم و دنبال یک واژه فرنگی گذاشته‌ایم. اما در ترکیب این کلمه تابع دستور زبان خودمان بوده‌ایم. شما فوتبالیست را از فرنگی‌ها گرفته‌اید یا با ابتکار خود ساخته‌اید؟ برای ما ساخته‌اید یا به خاطر آنان؟ و تابع چه دستوری؟ همینطور واژه کلر را؟
2- آیا بهتر نیست پاره‌ای را با حروف لاتینی هم بنویسید؟ البته خوانندگان شما می‌دانند جورج بست را چگونه تلفظ کنند. اماEverton را چطور؟ بارها شنید‌ه‌ایم که این نام را ارتون (به ضم الف و سکون را) تلفظ کرده‌اند.
3- نویسندگان شما گاه می‌نویسند سنتر فوروارد و گاهی سانترفوروارد. یک بار بریان کید و بار دیگر بارایان کید. آیا تلفظ کلمه‌ای واحد آن هم در اینگونه موارد همیشه همان نیست؟
4- صبح شنبه در کیهان ورزشی می‌خوانیم که روز پیش تماشاگران امجدیه 25هزار نفر بوده‌اند، عصر در صفحه ورزشی روزنامه کیهان، سخن از 20هزار نفر در میان است. آیا برای تعیین ارقام درست راهی نیست؟ مگر تعداد بلیت‌های فروش رفته را نمی‌توان پرسید؟
5- قیمت بلیت‌های امجدیه بر چه مبنایی بالا و پایین می‌رود؟ یک روز پنجشنبه بهای بلیت زیر جایگاه 100 ریال است و درست فردای آن روز قیمت آن به 200 ریال می‌رسد، چه حسابی در کار است؟
6- چه می‌شد اگر ما بهای اشتراک بلیت‌های مسابقات را به فدراسیون یا باشگاه‌ها می‌پرداختیم و آنها بلیت مسابقه را برای ما می‌فرستادند، چه موانعی در سر راه موضوع اشتراک هست؟ در کشورهای پیشرفته چه می‌کنند؟
7- چرا بلندگوی امجدیه قبل از هر مسابقه (چه بزرگ و چه کم‌اهمیت) اسامی بازیکنان و داوران را اعلام نمی‌کند، مگر این کار چقدر وقت گوینده را می‌گیرد؟ این را چطور باید یادآوری کرد؟
8- جمعه‌ها درست در همان وقتی که در امجدیه مسابقه فوتبال در جریان است، تلویزیون ملی فیلم مسابقات فوتبال را پخش می‌کند. آیا مسؤول برنامه ورزشی تلویزیون تا این حد از آنچه در زمینه ورزشی می‌گذرد بی‌خبر است؟ و نمی‌داند که علاقه‌مندان واقعی برنامه او همان تماشاگران امجدیه‌اند؟ اگر میسر است این را از مجله گوشزد کنید.
9- مفسران ورزشی که زیر جایگاه می‌نشینند تا آنجا که ما دیده‌ایم، کمتر به جریان بازی توجه دارند، حرف می‌زنند، شوخی می‌کنند، می‌خندند. تفسیر و گزارش آنان تا چه میزان می‌تواند دقیق باشد؟
10- چرا هیچ وقت کار یک داور را بررسی و همه جنبه‌های خوب و بد آن را باز نمی‌کنید؟ مگر انتقاد درست داوری مجاز نیست؟ چه کسی باید داور را به خوب و بدش آگاه کند؟ اگر باز کردن لغزش‌های یک داور، اعتقاد مردم را نسبت به او سست می‌کند، چه بهتر که این اعتقاد سستی گیرد. چرا باید مردم به داور بد، اعتقاد بی‌جهت داشته باشند؟ اما جنبه مثبت قضیه را هم در نظر باید گرفت.
12- جزو مبانی انتخاب مرد فوتبال سال، اخلاق و نیک رفتاری را نیز به حساب آورده‌اید اما فکر نمی‌کنید مرد فوتبال نمی‌تواند لزوما مرد اخلاق هم باشد؟
چه بهتر که یک بازیکن خوب خصایص اخلاقی خوب هم داشته باشد اما شما می‌خواهید در عرصه فوتبال قهرمان اسطوره انتخاب کنید.
13- با تعصب بی‌پایه چه باید کرد؟ هم راننده تاکسی طرفدار تیم پرسپولیس است، هم شاگرد بقال، هم دانشجو و هم کارمند اداره. بسیار خب،
هرکس می‌تواند علاقه‌اش را به چیزی ببندد اما علاقه داشتن هم دلیل منطقی می‌خواهد. اهالی منچستر حق دارند طرفدار تیم‌های شهر خود باشند، مردم لیدز بجاست که تیم خود را دوست بدارند، ساکنان چلسی طبیعی است که بیشتر از تیم خود دفاع کنند. اما در شهر شما و من، یک بت همگانی پیدا می‌شود، دلبستگی مسری است و طرفداری، اتفاقی و بی‌دلیل صورت می‌گیرد. خواهید گفت: چه اشکالی دارد؟ حرفی ندارد اما وقتی که در امجدیه نشسته‌اید، این طرفداری و تعصب محیطی نامطلوب ایجاد می‌کند و هیجان تماشاگر چیزی گیرا و پسندیده است و اگر نباشد میدان ورزشی نه جان دارد و نه معنی. تشویق بی‌حساب تماشاگران، بچه‌های پرسپولیس را نمایشگر و شاید خودنما بار آورده است. اینان از تماشاگران آشنای خود کمبودی بزرگ دارند، انگار احساس غریبی می‌کنند. وقتی که قیافه گریان همایون بهزادی را پس از مسابقه در مسجد سلیمان روی صفحه کیهان ورزشی دیدم، با خودم گفتم چه چیز جز تر و خشک کردن تماشاگران تهرانی، این بچه را چنین عزیز دردانه بار آورده است؟ زیاد نوشتم، این را می‌دانم اما اگر بگویم این تنها نامه‌ای است که در همه عمرم به یک نشریه ورزشی نوشته‌ام، شاید مرا از این اطناب معذور دارید.