سیدبهزاد اخلاقی:
دومین مناظره تلویزیونی در انگلستان امروز در حالی برگزار میشود که 3 حزب بزرگ این کشور تلاش میکنند درباره سیاست خارجی با یکدیگر به بحث و تبادل نظر بپردازند. نخستین مناظره تلویزیونی که هفته گذشته برگزار شد با پیروزی نيك کلگ 43 ساله، رهبر حزب لیبرال دموکرات به پایان رسید. این مساله گمانهزنیها را درباره انتخابات پارلمانی 6 مه دستخوش تغییر کرد. احتمال زیادی وجود دارد که هیچکدام از احزاب نتوانند اکثریت کافی برای تشکیل دولت را به دست آورند که این موضوع نقش نیک کلگ و حزبش را پررنگتر از گذشته میکند. کلگ در آخرین مصاحبه تلویزیونیاش که از شبکه 3 بیبیسی پخش شد سیاست خارجی دولتهای براون و بلر را کهنه و نیازمند بازبینی خواند. مساله مهم در سیاست خارجی بریتانیا نحوه تعامل با متحد فرا آتلانتیکی یعنی ایالات متحده است که از سوی نامزد حزب لیبرال به چالش کشیده شد. کلگ امروز در مناظرهاش با براون و کامرون از نگاه «روابط ویژه با آمریکا» که از سال 1956 در دولتهای انگلستان به عنوان یک اصل غیرقابل تغییر حفظ شده انتقاد خواهد کرد. کلگ درباره مناسبات با آمریکا میگوید: «ما تفاوتهای ژرفی داریم، این تفاوتها در نوع نگاه به جهان است. زمانی که دولت ما با ارکستر جنگ و ترور دیک چنی و جورج بوش همراه شد ما از نتهای آن چیزی نمیدانستیم. اگر بخواهم درباره تفاوت سخن بگویم میتوانیم از علایق موسیقی شروع کنیم! دقت کنید در جهان پیرامون ما چه میگذرد؛ شکنجه و تفاوتهای بنیادین در استانداردها، تفاوت در قوانین اساسی، حقوق بشر و بسیاری نکات دیگر که شما میتوانید آن را براحتی و بدون هیچ درنگی درک کنید. به همین خاطر من میگویم باید سناریوی پایان مناسبات ویژه را با آمریکا بزودی کلید بزنیم». سخنان نیک کلگ در حالی مطرح میشود که وی امروز درباره تعامل انگلستان با اتحادیه اروپا نیز سخن خواهد گفت. آمارها نشان میدهد هواداران کلگ و حزبش به صورت روزافزونی در حال افزایش هستند و در مقابل دیوید کامرون 43 ساله که در آرزوی نخستوزیری است محکوم به کنارهگیری است. حزب کلگ، سومین باشگاه سیاسی انگلستان است که در 90 سال گذشته جایگاه بسیار ضعیف و کوچکی در میان احزاب سیاسی این کشور داشته است. به نظر میرسد 13 سال حضور حزب کارگر و موضوعاتی از قبیل جنگ نافرجام عراق باعث رشد نگاهی جدید در میان اندیشه انگلیسیها شده باشد. حزب لیبرال به رهبری کلگ به عنوان شاهکلید دولت آینده انگلستان مطرح است. این حزب اکنون مخالف روابط ویژه با آمریکا، جنگ افغانستان و بنیانهای سیاسی خارجی انگلستان است. کلگ روز گذشته در لندن در جمع خبرنگاران گفت: «اگر بخواهیم خود را برای آینده آماده کنیم، باید گذشته را کنار بگذاریم. انگلستان سیاستهای خود را بر تمام پیش فرضهای آتلانتیکی منطبق کرده است. این راهکارها متعلق به دوران جنگ سرد هستند، فراموش نکنید آن روزها تمام شدهاند!» کلگ در بخش پایانی سخنانش در لندن گفت: «نگاه ایالات متحده از زمان روی کار آمدن رئیسجمهور جدید تغییراتی کرده است. مناسبات ما با آمریکا خوب است اما دیگر ویژه نخواهد بود، انگلستان باید نگاه مستقل خود را به جهان دنبال کند». با نگاه کوتاهی به مناسبات دولتهای بوش- بلر و بوش- براون و مقایسه آن با مناسبات براون و اوباما میتوان این مهم را در نظر گرفت که انگلستان و آمریکا با چالشهای تازهای در عرصه بینالمللی روبهرو هستند. استراتژی ضعیف اوباما درباره افغانستان و تکیه آن بر سلاح و افزایش جنگافروزی باعث فساد مالی و اداری در کابل شده است. برنامه 90 دقیقهای امشب مشخص خواهد کرد آیا حزب محافظهکار میتواند در عرصه رقابت با حزب کارگر و لیبرال دموکرات باقی بماند یا خیر.