گروه فرهنگ و هنر
: همایش «سعدی در غزل» به مناسبت روز بزرگداشت سعدی و نامگذاری سال 89 از دهه سعدی‌شناسی به نام «غزل سعدی» روز پنجشنبه، دوم اردیبهشت‌ماه برگزار شد. در ابتدای این همایش که در مرکز فرهنگی شهر کتاب برپا شد، مهدی فیروزان، مدیر شهر کتاب درباره برنامه‌های این مرکز، بویژه نشست‌های هفتگی سعدی‌شناسی، توضیح داد. او با بیان اینکه بررسی و نقد آثار گذشتگان یکی از حیاتی‌ترین موهبت‌های انسانی است، گفت: اگر بتوان از تاریخ پربرکت ادبیات فارسی، پلی زد به مسائل و مشکلات امروز جامعه و از درون آن راهی را برای حل یا پاسخگویی آنها بیرون آورد، اتفاق مبارکی رخ داده است. به عقیده او، بین تاریخ ایران و توسعه پلی مستحکم وجود دارد. در ادامه کورش کمالی سروستانی، مدیر مرکز سعدی‌شناسی درباره برنامه‌های این مرکز به مناسبت بزرگداشت سعدی توضیح داد و گفت: غزل سعدی به میزان دیگر آثار او مهجور است؛ در سال 88، از مجموع 147 عنوان کتابی که درباره سعدی یا درباره آثار سعدی در چاپ اول و دوم در تیراژ 423هزار نسخه منتشر شده، تنها 4عنوان (در چاپ اول) و 8 عنوان (در چاپ دوم) به غزل او اختصاص داشته است.
غزل سعدی به میزان دیگر آثار اومهجور است
او افزود: از زمانی که صنعت تصحیح متن در کشورمان ایجاد شده تا به امروز، مجموعه کتاب‌هایی که مستقلا درباره غزل سعدی چاپ شده، تنها 8 عنوان است و از این تعداد، تنها 2 عنوان است که به عنوان مرجع به آنها اعتنا می‌شود. کمالی سروستانی دلیل این امر را گم شدن غزلیات در کلیات سعدی و سهل و ممتنع بودن غزلیات این شاعر عنوان کرد و گفت: زودیاب دیدن غزل سعدی موجب شده است که خیلی به سراغ او نروند؛ در حالی‌که با این وجود، درباره نگاه او به غزل هنوز در میان صاحبنظران اجماع وجود ندارد؛ برخی غزل او را زمینی، برخی آسمانی، برخی عاشقانه، برخی عارفانه و برخی آن را تلفیقی از اینها دانسته‌اند.
راه‌های نرفته، کارهای نکرده
مدیر مرکز سعدی‌شناسی با بیان اینکه درباره غزل سعدی هنوز راه‌های نرفته و کارهای نکرده زیاد داریم، گفت: 2 فرهنگ خوب تاکنون در زمینه غزل‌های سعدی به چاپ رسیده که قابل اعتنا هستند؛ ولی شرح‌هایی که درباره غزلیات او به چاپ رسیده، 3 عنوان است که شاید تنها یکی از آنها قابل اعتنا باشد. به گفته کمالی، بوستان سعدی آسمانی‌ترین و آرمانی‌ترین اثر سعدی و گلستان زمینی‌ترین اثرش است. سعدی در بوستان به حکمت نظری و در گلستان به حکمت عملی رسیده است ولی در غزل برآیند هر 2 حکمت نظری و عملی در کمال و جمال به اوج می‌رسد.
شعر مولانا شعر جلال است؛ شعر سعدی شعر جمال
همچنین رضا داوری اردکانی در سخنرانی‌ای که عنوانش را «هر کس به تماشایی» و از یکی از غزل‌های سعدی انتخاب کرده بود، گفت: ما با شعر تفنن می‌کنیم و شعر نیاز اصلی ما نیست در حالی که شعر یک تفنن و نیاز مادی نیست، شعر، وجود ما است و اگر شعر نبود، ما نبودیم. این استاد فلسفه ادامه داد: شاعران بنیانگذاران و آغاز‌کنندگان زبانند؛ اگر یاد و نام شاعری در طول زمان‌ها حفظ شده، از آن جهت است که تاریخ قدر زبان شعر را می‌داند. به اعتقاد او، سعدی در میان شاعران، استاد بلاغت است. داوری اردکانی درباره انتخاب این غزل برای عنوان سخنرانی‌اش گفت: این غزل را انتخاب کردم تا آن را در برابر یک غزل دشوار سعدی قرار دهم تا فصاحت، روانی و آسانی آن بیشتر درک شود، خواستم نشان دهم که غزل سعدی هم می‌تواند آسان و زودفهم باشد و هم سخت و پیچیده. او سپس غزل‌های
«از در به در آمدی و من از خود به در شدم» و «هر کس به تماشایی رفتند به صحرایی» را به‌طور کامل برای حاضران خواند و گفت: شعر مولانا شعر جلال است؛ ولی شعر سعدی شعر جمال است. داوری اردکانی با بیان تاریخچه کوتاهی از شهر شیراز، گفت: سعدی نخستین شاعر شیراز است و این اولین شاعر، بزرگ‌ترین شاعر نیز هست. او با بیان اینکه سعدی اهل «تماشا» است، گفت: سعدی با شاعران و قبل و بعد خودش نسبت‌هایی داشته. مضامینی که او گفته، گاهی در آثار شاعران دیگر نیز تکرار شده و بیشترین مضمونی که تکرار شده نیز همین تماشاست. این استاد فلسفه در ادامه، غزلی از حافظ را با سعدی مقایسه کرد و گفت: صورت و ماده در غزل سعدی به کمال رسیده است. به گفته داوری اردکانی، زبان سعدی زبان همه ما است و زبان هیچ یک از ما نیست؛ ما به این زبان نیاز داریم و اگر این زبان نبود، زبان تفهیم، تفاهم و بیان حاجت‌ها نیز نبود.