
حسین بابازادهمقدم: طی چند برهه که عدهای از اشراف سیاسی تازه به دوران رسیده در ایران، مسؤولیتهای کلیدی را در دولت به انحصار خود درآورده و به قول خودشان تا دهدارها را دگرگون کرده و از ریز و درشت سیستم مدیریت قبلی هر شخص موثری را از گردونه خارج کردهاند، همواره مردم در لحظهای که همراه بودهاند، دوستان سازندگی، دریافتکنندگان پیام دوم خرداد و 24 خرداد و نظایر آن توصیف شدهاند و هرگاه غیر این صورت پذیرفته و اندک واکنشی نشان دادهاند درباره آنان عبارتهایی بس توهینآمیز و زننده استفاده شده است. اشراف سیاسی ایران که خود در منازل بسیار لوکس در بهترین نقاط شهر تهران سکونت داشته و از نظر فکری، در جغرافیا، اقتصاد و فرهنگی کیلومترها آنطرفتر به سر میبرند، بدون داشتن برداشت و درک صحیحی از واقعیت جامعه ایران و به حسب ارتباط اندیشهای مرید و مرادیشان با جریان روشنفکری غربزده هر بار که عرصه را بر خود تنگ دیدهاند، دست به یورش علیه ملت زدهاند. وقتی تاریخ مشروطه را مرور میکنید، کسانی مثل آخوندزاده، میرزا ملکمخان و دیگرانی نظایر آنان هرگاه همراهی مردم را از دست میدادند (البته همراهی عمومیای که به یمن اعتماد بخشی از بدنه روحانیت به روشنفکران همپیمان میشد) دست به توهین به مردم برده و آنان را تحقیر میکردند. حالا تکنوکراتهای جریان اشراف، جوجه پوپرهای باند موسوم به اصلاحات که خود مرکب از یک مافیای سیاسی غیر نقدپذیر، تندخو، عصبی و عمیقا ضد دموکراسی است، در کنار این جریان سوم به قدرت رسیده در خلال ضعف اصولگرایان که خود حاوی ویژگیهایی بسیار متمایز از آن دو گروه اول است، به بهانه ثبتنام گسترده مردم در یارانه نقدی همین باب توهین و تهمت را گشوده و تحقیر ملی را در دستور کار خود قرار دادهاند. بسیاری از کسانی که خودخوانده به تریبون مواضع دولت تبدیل شدهاند در این روزها با برچسبهایی نظیر «پول مفت»، «نهادینه بودن فرهنگ دروغ در خوداظهاری»، «بیاعتمادی نسبت به کل دولتها»، «پوپولیسم»، «نازل بودن فرهنگ مشارکت سیاسی» و از این قبیل به جان آبرو و روان ملت افتادهاند تا بهزعم خود از ثبتنام گسترده در یارانهها انتقام بگیرند. این در حالی است که طبیعتا وقتی بنابه هر دلیل، سطح تورم در یک کشور افزایش پیدا کند، آن حاکمیت مسؤول تامین معیشت مردم و تزریق امکانات لازم برای پیشبرد زندگی روزمره شهروندانش است و این یک بدیهی سیاسی و عقلایی است و ... هیچ شهروندی را نمیتوان به جرم عدمهمراهیاش با طرحی که بنابر ادعای همین اقتصاددانان غیرکارشناسی و ناشی از یک تصمیم بدون مبنا بوده است، محکوم کرد و مورد توهین قرار داد.
تهاجم علیه ملت تنها اقدام صورت پذیرفته نیست، بلکه حالا کسانی که خود را حامی و تریبون دولت میپندارند با یک چالش عظیم دیگر هم مواجه هستند و آن عبارت است از مردود شدن دولت در اولین فراخوان همکاری عمومی که نمیتوان این مردودی را با توهین و تحقیر ملت ایران جبران کرد.
دولتیها باید به این مهم بیندیشند که چرا اندیشههایی که به مرحله اجرا میگذارند فاقد پشتوانه مردمی و حمایت عمومی است و آنچه از ابتدای کار از خود تصویرسازی کردهاند با عنوان و ژستی که بیانگر یک اقتدار برآوردی و راهبردی عظیم در مدیریت امور کشور و ناظر بر گفتمان «داشتن کلید برای گشایش قفلها» بوده است، به این زودی به بنبست رسیده و نتایجی دربر نداشته است. اینکه وقتی در هر مقطعی، دولت یا یک جریان سیاسی نیاز به همراهی مردم داشته باشد با طرح مسائل مردمگرایانه یا به عبارتی «پوپولیستی» از مردم بهرهبرداری شود و هر از گاهی که مردم آنها را همراهی نکردند به تیغ تهمت و توهین مورد هجوم قرار بگیرند، در حقیقت یکی از غیراخلاقیترین مظاهر مدیریت سیاسی است که منطبق بر هیچ استانداردی در هیچ جای دنیا نیست.
رویههایی اینچنین توهینآمیز علیه افکار عمومی در درازمدت نهتنها از بار مشکلات دولت نمیکاهد بلکه باعث میشود همواره موانع جدید طرح شده و میزان محبوبیت یکشبه رئیس دولت، با همان فرمت، یکشبه درهم ریخته و فروبپاشد. تدبیر و عقلانیت سیاسی مورد ادعای مشاوران و یاران غار دولت ایجاب میکند در برخورد با مشکلات به جای فرافکنی و در پیش گرفتن پروپاگاندا علیه اکثریت شهروندان کشور، رویهای عاقلانه و محاسبه شده در پیش گرفته شود، چرا که فریاد زدن نهتنها به حل مشکل کمک نمیکند، بلکه چهرهای پرخاشجو و غیرمتحمل از سیستم اجرایی کشور را در افکار عمومی طرح میکند.
دستگاه رسانهای دولت که از خودشیفتگی غیرقابل تصوری رنج میبرد نیاز به درمان و بازنگری در مبادی نظر و نگاه ملی دارد، شاید هم دلیل این فاصله کیلومتری سبک و نوع زندگی و معیشت اقتصادی مدیرانی باشند که از درک مختصات اقتصادی جامعه فعلی ایران محروم هستند. تیغ تیز سانسور علیه رسانهها، شکایت از اصحاب رسانه و برخورد با معدود رسانههای روشنگر و مستقل در جریان اصولگرایی که همواره بر حفظ کلیات جمهوری اسلامی تاکید داشتهاند، نهتنها راه چاره نیست بلکه یک لجبازی ملی علیه قوه مجریه را رقم میزند. کمی عاقلانهتر دیدن موضوع و در واقع پیام ثبتنام گسترده مردم در یارانهها نشان میدهد نهتنها ژستهای مردمگرایانه یا پوپولیستی در بیان اهداف دولت در سطح شبکههای اجتماعی بویژه فیسبوک و بیان افتخارات کاذب و ذهنی ناشی از توهم پیروزی در برابر غرب در جریان مذاکرات نتیجهای نداشته بلکه نشان میدهد دولت از بیبرنامگی مفرط و بیتدبیری پیوسته با آن در اداره معیشت مردم رنج میبرد و تا یکی، دو ماه دیگر هیچ دستاورد قابل دفاعی برای بیان در سطح ملی ندارد.
همواره کسانی که در حاشیه دولت چادر زدهاند و به اصطلاح زیر این سایه جا خوش کردهاند در مقاطع مختلف تاریخ ایران برداشتهای غلط و نادرستی از سرشت و سرنوشت سیاسی در ایران داشتهاند.
همانهایی که تصور میکردند برای ابد فساد گسترده فرهنگی در دولت خاتمی تحمل خواهد شد و مردم از «زاویه دیگری» مسائل کشور را خواهند دید، همانانی که تصور میکردند محال است احمدینژاد در رقابت با هاشمی پیروز شود، همانانی که برداشت میکردند موسوی در برابر احمدینژاد به پیروزی دست خواهد یافت و همانانی که تصور میکردند 8 ماه بحرانآفرینی در کشور به ختم جمهوری اسلامی منجر خواهد شد، اکنون همان افراد در مبادی مهم تصمیمسازی کشور تحلیلهایی میکنند که سرانجام در ناکجاآباد به سرمنزل خواهد رسید.
با وضعیت فعلی و مشاورانی که هماکنون میگویند او چه باید بگوید و از چه چیزی پرهیز کرده و چه چیز را در دستور کار خودش قرار دهد، امید چندانی برای بهبود امور نیست. از مصادیق بیتدبیری در پیگیری مساله ثبتنام گسترده مردم در یارانهها و عدم توانایی مشاوران اقتصادی و رسانهای دولت در ارزیابی محیط همین در پیش گرفتن سیاست توهین و تحقیر شهروندان است که طبیعتا بهرغم نپرداختن عمده رسانهها به موضوع در نهایت امر نتایج بسیار مخرب و زیانباری را برای ادامه حیات سیاسی دولتمردان به همراه خواهد داشت. تدبیر اقتضا میکند به جای توهین به مردم و تحقیر آنها به این مهم اندیشیده شود که امیدوار بودن به معجزه پیش روی مذاکرات و واگذاری اداره امور مردم به جناحهای سیاسی در کابینه و بیبرنامگیهای مفرط و به اصطلاح بیخیال شدن از برنامهریزی داخلی برای حل مشکلات، توفیقی را برای دولتیها به همراه ندارد. اگر استفاده از رای مردم و در پیش گرفتن رویههایی مردمگرایانه مثبت تلقی میشود که رویههای مردمگرایانه دولت قبل نیز باید مورد تقدیر و توجه قرار بگیرد اما اگر بنابه هر دلیلی من جمله چنین ناکامیهای سیاسی دولت موفق به جلب رضایت مردم نشده و برخی از پیرامونیهای آن تصور کنند مشکل را با توسل به تحقیر روانی میتوانند مدیریت کنند، خب! این طبیعتا مرحلهای به مراتب نازلتر از پوپولیسم تلقی میشود.