در حالی که عملیات تروریستی هر روز ابعاد وسیع‌تری در عراق پیدا می‌کند، رهبران ائتلاف‌های چهارگانه پیروز در انتخابات پارلمانی هیچگونه تحرکی برای تشکیل یک کابینه وحدت ملی از خود نشان نمی‌دهند. سکوت ابهام‌انگیز رهبران سیاسی در برابر خلأ سیاسی ناشی از طولانی شدن فرآیند دولت‌سازی، دورنمای سیاسی این کشور را در هاله‌ای از ابهام قرار داده است. گمانه‌زنی‌های زیادی درباره نخست‌وزیر و ترکیب آینده دولت وحدت ملی وجود دارد که آخرین گزینه‌ها مطرح شدن نام «عادل عبدالمهدی» معاون رئیس‌جمهوری عراق برای پذیرش پست نخست‌وزیری است. عادل عبدالمهدی اخیرا دیدار طولانی با آیت‌الله سیدعلی سیستانی، مرجع بزرگ شیعیان عراق در نجف داشت و درباره نحوه تشکیل دولت وحدت ملی با وی رایزنی کرد. این دیدار طولانی به شایعات مربوط به آمادگی ائتلاف ملی عراق به رهبری سیدعمار حکیم برای نزدیک شدن به ائتلاف کردستان و معرفی نخست‌وزیر پیشنهادی دامن زد. در صورتی که فهرست ملی عراق و ائتلاف کردستان با برخی احزاب کوچک بتوانند یک فراکسیون 163 نفره تشکیل دهند، طبق قانون اساسی می‌توانند نخست‌وزیر معرفی کنند. این امر با توجه به نگاه مثبت کردهای عراق به عادل عبدالمهدی دور از ذهن به نظر نمی‌رسد اما مشکل به وجود اختلاف شدید میان رهبران فهرست العراقیه به رهبری ایاد علاوی و ائتلاف دولت قانون به رهبری نوری مالکی بازمی‌گردد. هردو ائتلاف مدعی هستند تشکیل دولت وحدت ملی و تعیین ترکیب کابینه آینده عراق حق مسلم آنان است. ایاد علاوی که 91 کرسی را در انتخابات پارلمانی به دست آورده، مدعی است که طبق قانون‌اساسی، ائتلاف العراقیه در صورت ائتلاف با یکی از فراکسیون‌های قدرتمند حق دارد دولت آینده عراق را تشکیل دهد. ائتلاف دولت قانون نیز به دلیل مقبولیت عام و برخورداری از توان اجرایی بالا تشکیل دولت وحدت ملی را حق طبیعی و قانونی خود می‌داند. اما فرآیند تشکیل دولت تنها به وجود اختلاف میان رهبران احزاب سیاسی خلاصه نمی‌شود بلکه بازیگران منطقه‌ای نیز هریک در شکست پروسه دولت‌سازی در عراق نقش دارند. آمریکا بدون توجه به شرایط داخلی و بافت اجتماعی و مذهبی عراق تلاش می‌کند به هر شکلی که هست ایاد علاوی را به عنوان نخست‌وزیر به ملت عراق تحمیل کند. نگرانی آمریکا این است که در صورت عقب‌نشینی از عراق، در آینده قدرت در اختیار شیعیان همسو با مرجعیت قرار خواهد گرفت و در نتیجه منافع آمریکا آسیب می‌بیند. عربستان نیز که به‌طور سنتی با پروسه دموکراسی‌سازی و به قدرت رسیدن شیعیان مخالف است، در ابتدا تلاش کرد از رهگذر تشدید ناامنیها و ترور رهبران شیعه عراق مانع تشکیل یک نظام دموکراتیک و پارلمانی شود. عربستان در طول انتخابات عراق با صرف صدها میلیون دلار و به‌کارگیری رسانه‌های گسترده خود تلاش کرد انتخابات را به سود شیعیان قومیت‌گرا و لائیک و نیز عناصر حزب بعث هدایت کند اما با شکست مواجه شد. اکنون عربستان همسو با آمریکا، اردن و مصر از طریق کارشکنی در روند دولت‌سازی درصدد مصادره آرای ملت عراق برآمده است. عراق اکنون شرایط دشواری را پشت سر می‌گذارد زیرا از یکسو عدم تشکیل دولت فراگیر این فرصت را به تروریست‌ها می‌دهد تا ناامنیها را در عراق تشدید کنند و از سوی دیگر دخالت آمریکا و عربستان به افزایش اختلافات میان رهبران احزاب سیاسی منجر می‌شود. عناصر حزب بعث عراق نیز که همچنان در لایه‌های نیروهای مسلح و دستگاه‌های امنیتی حضور دارند برای به دست گرفتن قدرت به یک سلسله تحرکات پنهانی مبادرت کرده‌اند. به همین دلیل اخیرا آیت‌الله سیدعلی سیستانی در جریان دیدار با معاون رئیس‌جمهوری عراق نگرانی خود را از عدم تشکیل کابینه وحدت ملی ابراز داشت. این نگرانی قطعا برخاسته از نگاه فراحزبی و فراجناحی رهبران دینی عراق است که اگر رهبران سیاسی عراق نیز مسیر نگاه خود را تغییر دهند مشکلات مربوط به تشکیل کابینه وحدت ملی برطرف می‌شود. اکنون همه نگاه‌ها به عراق دوخته شده که این ملت چگونه خواهد توانست از بحران امنیتی و سیاسی فعلی خارج شود زیرا اگر ملت عراق در فرآیند تشکیل یک نظام دموکراتیک با شکست مواجه شود، امید ملت‌های عرب منطقه برای ایجاد تغییر در ساختار سیاسی نظام‌های خود به ناامیدی مبدل خواهد شد.