آزاده حسن‌پور*:
پونه یکی از انواع سبزی‌های صحرایی است که در فصل بهار به بازار می‌آید. این گیاه که آن را پودنه، پودنج و غاغه نیز می‌نامند دارای طبعی گرم و خشک و ویتامین‌هایی چون C، گروه A و B است، علاوه بر این پونه کوهی نوعی آنتی‌بیوتیک گیاهی به شمار می‌رود. این گیاه در طب سنتی، دافع بلغم(سردی و تری) محسوب می‌شود و در درمان سوءهاضمه، ضعف معده، نفخ، دل درد و پالایش معده نقش موثری دارد. همچنین پونه در طب سنتی، دافع سودا(سردی و خشکی) عنوان شده و به همین دلیل ضد انواع ناراحتی‌هایی چون جنون، وسواس، مالیخولیا و سرطان است. این گیاه در درمان لک‌های سیاه پای چشم نیز بسیار موثر شناخته شده است. خوردن پونه خاصیت نشاط‌آوری دارد و در تقویت اعصاب و حافظه سالمندان مفید است. پونه یک انگل‌زدای قوی است و خوردن آن بوی بد سیر را دفع می‌کند. پونه ضد سیاه‌سرفه و سرماخوردگی است. مصرف آن بی‌اختیاری ادرار را درمان کرده(خوراکی) و در جلوگیری از پیشرفت آلزایمر موثر است. همان‌طور که در ضرب‌المثل‌ها آمده، پونه، ضد سم جانوران گزنده‌ای چون مار است؛ همان‌طور که در مثل‌ها آمده «مار از پونه بدش می‌آد».
موارد احتیاط مصرف پونه عبارتند از:
1- مصرف پونه باعث ازدیاد عرق می‌شود.
2- به دلیل گرمی طبع پونه، مصرف آن در بعضی افراد گرم‌مزاج ایجاد سردرد می‌کند.
3- مصرف پونه در افرادی که دچار فشارخون بالا هستند باید با احتیاط باشد. در این صورت جهت تعدیل گرمای پونه می‌توان از چند قطره آب لیموترش استفاده کرد.
چای پونه:
یک قاشق غذاخوری پونه خشک آسیاب شده یا یک مشت پونه تازه شسته شده را در 2لیوان آبجوش ریخته، پس از به جوش آمدن آب، شعله را کم کرده، مدت 5-3 دقیقه دم کرده و پس از صاف کردن با کمی عسل یا نبات آن را میل می‌کنیم.
*
پژوهشگر طب سنتی