در میان علل و عوامل بسیاری از قتل‌ها همواره می‌توان ردپایی از موادمخدر روانگردان بویژه کراک را ملاحظه کرد. این ماده مرگ‌آور چندسالی است وارد بازار موادمخدر کشور شده است. در دیگر کشورها ماده اصلی کراک، کوکائین به اضافه برخی اسیدهاست و در کشور ما هروئین با ترکیبات نه‌چندان ثابت ماده اصلی ساخت کراک را تشکیل می‌دهند. این ماده کشنده از نظر تخریب سیستم‌های عصبی و جسمی یکی از مخرب‌ترین موادمخدر است. پس از گذشت چند سال از حضور این ماده در کشور ما اثرات بسیار خطرناک و مرگ‌آور آن حکایت از قدرت تخریب وحشتناکی دارد که تاکنون بی‌سابقه بوده است و عفونت‌های شدید در بیشتر نقاط بدن نظیر ریه، دستگاه گوارش، دستگاه تناسلی، عفونت‌های پوستی، زخم‌های عمیق، سست شدن بافت‌های عضلانی بدن و حتی جدا شدن بخشی از زخم‌ها به عمق 2 الی 3 سانتیمتر در محل تزریق این ماده خانمانسوز ایجاد می‌شود.
علاوه بر این در فضایی که کراک مصرف شده، تلخی خاصی را می‌توان در تنفس آن احساس کرد که ناشی از وجود هروئین غلیظ در ساختمان آن است. بوی ترشی در موقع مصرف کراک ناشی از وجود آمونیاک در ترکیب آن و سست شدن بافت عضلانی ناشی از کاربرد اسیدهای لوله‌بازکن(چانته) در ساخت آن است. سهولت استعمال این ماده و بی‌بویی آن از یک طرف و وفور و ارزانی آن از سوی دیگر علل گسترش آن است، همچنین بالا بودن توان نشئگی و توهم به علت مواد اسیدی موجود در آن از دیگر دلایل انتخاب آن توسط معتادان است. در حال حاضر 33 درصد از معتادان در کشور مصرف‌کننده کراک هستند. بی‌خوابی، گستاخی، کلام نامربوط و گسسته، بی‌اشتهایی و پریشانی از آثار اعتیاد به آن است. مصرف کراک فرد را به یک موجود بی‌رحم و بدون تفکر تبدیل می‌کند که هیچگونه فکری درباره آینده اعمال و رفتار خود نمی‌تواند داشته باشد. توهم ناشی از مصرف کراک، ارزیابی فاصله و شناسایی و تشخیص خویش از بیگانه را از معتادان به آن سلب می‌کند. در حال حاضر تولید آن در بیغوله‌ها و محل‌های کثیف و آلوده و به دست افراد طماع و دور از وجدان موجب شده حتی برای کسی که برای نخستین‌بار آن را مصرف می‌کند خطرات ویرانگری را به وجود آورد. قدرت تخریب کراک بر دستگاه‌های مغز و اعصاب حدود 150 برابر هروئین است. لازم می‌دانم به جوانان عزیز یادآوری کنم که به تبلیغات دروغ و فریبنده فروشندگان مبنی بر بی‌خطر بودن، شادی‌آور بودن و اعتیادزا نبودن این ماده توجه نکرده و باور کنند که نخستین آزمایش، آخرین تجربه آن خواهد بود. خانواده‌های محترم با کنترل و رفتار دوستانه با فرزندان و رسانه‌ها با بیان عواقب شوم مصرف کراک، تولیدکنندگان و فروشندگان آن را با شکست مواجه خواهند کرد. زخم‌های بی‌درمان، عفونت‌های آزاردهنده و ناتوانی در کنترل رفتار ساده‌ترین عواقب استفاده از کراک هستند. وجود اسیدهای غلیظ و قرص‌های توهم‌زا در ساختار این ماده موجب شده معتادان به آن هیچگونه توجهی به ظاهر و رفتار خود نکنند. این افراد در کوتاه‌مدت دچار از کار افتادن و توقف ترشحات مغزی مثل دوپامین و سرتونین می‌شوند و به دلیل سرخوردگی، اضطراب و استرس دائم، خودکشی یا مرگ در اوج یأس در کمین مصرف‌کنندگان است. توهم در درجات بالا، وحشی‌گری و اعمال غیرانسانی در مواقع خماری موجب می‌شود معتادان برای تهیه مواد و استعمال دست به هر کاری حتي قتل و دزدی بزنند.
* متخصص علوم رفتاری و آسیب‌شناسی اجتماعی