فکر میکنم قبلا هم به چنین مضمونی پرداخته بودم ولی اخیرا تماشای فوتبال بایرن (مونیخ) دوباره همه چیز را به خاطرم آورده است. «فوتبال سرایی» مملو است از کلیشهها و یکی از احمقانهترین آنها چنین است: «برای بردن، شما به یک ستون فقرات قوی نیاز دارید. دروازهبانتان، مدافعان میانیتان، هافبک میانیتان و دستکم یک سانترفورواردتان باید قوی باشند... و هیچ تیم خوبی در یکی از این بخشهای نامبرده کمبودی ندارد!». مدام شاهد چنین کلیشههای تجاری بیربطی هستم که از رادیو، تلویزیون یا ستونهای چنداینچی مطبوعات به بیرون فواره میزنند. اما چرا این توجیه اینقدر احمقانه است؟ خب در آغاز باید اعتراف کرد که اصلا چنین نیست که یک تیم خوب الزاما 3 یا
4بازیکن خوب در پستهای مرکزی داشته باشد. به عنوان یک واقعیت ساده در اغلب چیدمانهای عمومی مثل 2-4-4 و 1-3-2-4 یا 3-3-4، 7 تن از 11 بازیکن در مرکز چیدمان حضور دارند، بنابراین بخشی از ستون فقرات هستند (حتی در 2-5-3، 9 بازیکن جزو ستون فقرات محسوب میشوند) بنابراین وقتی 7 نفر از 11نفر، ستون فقرات یک «تیم خوب» را تشکیل میدهند بدیهی است که 4-3 تای آنها بازیکنان خوبی هستند، بنابراین تحلیل کلیشهای که در بالا آوردیم یک جور نظریهپردازی خودفریبنده است که به زحمت میتوان معنایی برایش متصور شد. در واقع شما تیمهای خوب چندانی نمیبینید که 6 یا 7 بازیکن بلااستفاده را در حدفاصل 2 دروازه در پستهای مرکزی دفاعی، میانی و حمله به کار گمارده باشند، چون اگر آنها این همه بازیکن معمولی داشته باشند که دیگر تیم خوبی به حساب نمیآیند. همانطور که گفته شد مثالهایی قطعی برای حمایت از دیدگاه من وجود دارد: نگاهی به بایرن، فینالیست لیگ قهرمانان بیندازید. 3 بازیکن شاخصشان، آرین روبن، فرانک ریبری (به شرط سلامت) و فیلیپ لام هستند یعنی 2 بال کناری و یک بال دفاعی که هیچکدام در تعریف افسانهای «ستون فقرات» نمیگنجند. پس «ستون فقرات» بایرن چه کسانی هستند؟ دروازهبانشان «هانس یورگ بوت» فقط به این خاطر در ترکیب ابتدایی قرار گرفته که میشائیل رنسینگ اوایل امسال افتضاح بوده و گرنه پیش از این فصل چند سالی میشد که «بوت» مرد شماره یک تیمهایی که در آنها عضویت داشت به حساب نمیآمد. بوت در بهترین شرایط یک دروازهبان معمولی است. «مارتین دیمیکلیس» و «دانیل فان بویتن» در دفاع میانی مناسب هستند ولی نه خیلی خاص. باستین شواین اشتایگر هافبک بزرگی است ولی مارک فان بومل با آنکه بسیار مجرب و زیرک است، همانقدر هم بازیکن پا به سن گذاشته به حساب میآید که بازیهای زیادی را به خاطر مصدومیت از دست میدهد و خیلی دور نبود زمانی که یک بازیکن مستعمل نامیده میشد. باید اعتراف کرد، توماس مولر جوان یک پدیده بوده است ولی بایرن در زوج تهاجمیاش سیاستی چرخشی دارد (معمولا میروسلا کلوزه یا ماریو گومژ و گاهی ایویکا اولیچ). این به معنی تحقیر بایرن نیست بلکه صرفا بدین خاطر به این بحث میپردازیم که ثابت کنیم مهمترین بازیکنان مونیخی جزو ستون فقرات حیاتی تیم قرار نمیگیرند. تازه بایرن تنها مثال موجود نیست. به بارسلونای فصل قبل هم که نگاه کنید در تیمی که لیگ قهرمانان را فتح کرد و به لقب بهترین تیم تمام دوران مفتخر شد، باز هم وضعیتی مشابه بایرن این فصل را میبینیم. بله، ستون فقرات آنها طبق تعریف،شامل اتوئو، آندرس اینیستا و ژاوی میشد ولی در عین حال رافا مارکس و ویکتور والدس را هم دربر میگرفت. پس در آن صورت لئو مسی و دنی آلوز یعنی 2 تن از 3 فوق ستاره فصل گذشته بارسا کجای این تعریف قرار میگرفتند؟