امید صبوری:
شاید مدیرعامل خانه سینما زمانی که در نخستین نشست خبریاش در سال 89 پیشبینی میکرد اختلافاتی از جنس اختلاف جامعه تهیهکنندگان در کمین دیگر اصناف سینمایی است، خود هم گمان نمیبرد این پیشبینی در کمتر از یک ماه کمکم رنگی از واقعیت به خود بگیرد و جامعه کارگردانان در برابر چشم مبهوت رسانههای خبری گوی حاشیهسازی را از صنف تهیهکنندگان برباید. آن روز که خبر برکناری علیرضا رئیسیان و اظهارات معنادار او درباره «مشکوک بودن» برکناریاش از ریاست کانون کارگردانان رسانهای شد البته میشد حدسهایی مبنیبر احتمال وقوع پسلرزههای دیگری در دل کانون کارگردانان زد اما همه چیز با برگزاری شب آرام و پر از تفاهم کارگردانان و انتخابات بیحاشیه شورای مرکزی کانون، داشت رنگ میباخت که پسلرزهها از سویی دیگر سر برآورد. روزگذشته 5 تن از اعضای مجمع فیلمسازان در واکنش به اظهارات رئیس این مجمع استعفا کردند.
درباره برکناری رئیسیان
درست یک روز پس از مخابره اخبار مربوط به برگزاری مجمععمومی کانون کارگردانان سینما با حضور اکثریت کارگردانان که طی آن به ترتیب سیروس الوند، اصغر هاشمی، کامبوزیا پرتوی، علی ژکان، مهدی کرمپور، خسرو معصومی، محمدرضا اعلامی، پوران درخشنده و علیرضا امینی به عنوان اعضای شورای مرکزی کانون کارگردانان سینما انتخاب شدند، ابوالحسن داوودی در گفتوگویی تفصیلی با خبرگزاری فارس، اظهاراتی را پیرامون حوادث اخیر کانون کارگردانان عنوان کرد. داوودی با اشاره به تشویق رئیسیان از سوی اعضای کانون گفت: این رفتارها معمولا در مجامع اینچنینی معانی زیادی دارد که شاید یکی از معانی آن تکثیر حرکت متقابل است و برای دوستانی که چنین تصمیم یکطرفهای را برای برکناری علیرضا رئیسیان گرفته بودند، حائز اهمیت است بویژه اینکه در بین این دوستان افرادی با سابقه طولانی در صنف و منطقی کم نبودند و عجیب بود که اینچنین احساسی برخورد کردند. عضو ناظر مجمع عمومی کانون کارگردانان همچنین با اشاره به صحبتهایی که طی 2هفته اخیر از سوی رئیسیان و هیاترئیسه سابق کانون مطرح شده است، گفت: حفظ وجاهت و آبروی کانون هیچوقت تحت تاثیر جریانی خاص قرار نگرفته بود و به همین دلیل رفتار افراد طی یک هفته مانده به انتخابات که چنین کار عجیبی را انجام دادهاند برای همه ما غیرقابل توجیه بود. داوودی با تاکید بر اینکه حتی بدترین رفتارها را نیز نباید اینچنین پاسخ داد، گفت: حتی اگر کسی بدترین عمل و رفتار از او سر زده باشد نباید با او چنین رفتاری میشد به علاوه اینکه شاید من شخصا در برخی از مواقع با علیرضا رئیسیان اشتراک نظر نداشته باشم اما وقتی کسی به عنوان رئیس یک تشکیلات صنفی انتخاب میشود آبروی آن صنف به حساب میآید و باید از وی حمایت کرد.
استعفا در اعتراض به رئیس
این اظهارات در کمترین زمان ممکن مورد واکنش اعضای مجمع فیلمسازان قرار گرفت تا با ارسال نامهای کوتاه به رسانهها اعلام کنند: «در پی صحبتهای نسنجیده و مغرضانه آقای ابوالحسن داوودی (رئیس مجمع فیلمسازان سینمای ایران) درباره مسائل پیرامون کانون کارگردانان سینمای ایران، استعفای خود را از آن مجمع اعلام میداریم». البته همایون اسعدیان، عبدالحسن برزیده، کامران قدکچیان، مازیار میری و سامان مقدم در این استعفانامه دقیقا مشخص نکردهاند کدام بخش از صحبتهای داوودی باب میلشان نبودهاست و صرفا دلیل استعفای خود را «اعتراض به اظهارات اخیر رئیس مجمع فیلمسازان سینمای ایران» عنوان کردهاند.
حرفهایم بد منعکس شد
این استعفا اما از سوی رئیس مجمع هم بیپاسخ نماند. ابوالحسن داوودی در واکنش به این استعفا گفت: حرفهایی که از طرف من مطرح شد نه مغرضانه بوده و نه شخصی، البته بخشی هم بد منعکس و منتشر شده است. رئیس مجمع فیلمسازان سینمای ایران در گفتوگو با ایسنا ادامه داد: گمان میکنم دوستانی که استعفا دادند شتابزده عمل کردند. وی افزود: اعتراض من به رفتار 2هفته اخير دوستان بوده و 2 طرف را هم به یک اندازه مقصر میدانم. درعین حال معتقدم فعالیت گذشته و خدماتشان در مجمع فیلمسازان ربطی به این رفتار 2هفته ندارد. داوودی درباره استعفای این افراد گفت: این تصمیم مربوط به خودشان است و حق دارند عضو هر جایی باشند یا نباشند اما اینکه قبل از تماس با من و اطلاع دقیق از موضوع منجر به استعفا میشود مایه تاسف است.
شیطنتها به صفر خواهد رسید؟
اظهارات داوودی البته فقط با اعتراض همراه نبود چراکه علیرضا رئیسیان در پاسخ به اظهار لطفهای داوودی خاموش نماند و صراحتا گفت: آقای داوودی وظایف صنفی خود را بهدرستی انجام داده است. رئیسیان با اشاره به صحبتهای روز گذشته داوودی مبنیبر اینکه از 2 طرف دعوا در صورت عدم صحت ادعای هر کدام باید اعاده حیثیت شود، گفت: به نظرم آقای داوودی با تجربه درخشانی که در خانه سینما و کانون کارگردانان داشتند وظایف صنفی خود را به درستی انجام داد و من مطمئن هستم از این به بعد شیطنتها به صفر خواهد رسید و یک رابطه خوب و ارگانیک ضمن حفظ استقلال بین مجمع و کانون برقرار خواهد شد. وی با اشاره به اینکه قصد ندارد راجع به هیچ شخص خاصی صحبت کند، گفت: متاسفانه عدهای قصد دارند به جای فعالیت صنفی، فعالیت حزبی انجام دهند و این با قوانین خانه سینما در تعارض است.
قدرتطلبی اعضای سابق؟
در میانه مخابره این اخبار از مجمع فیلمسازان بود که ناگهان یکی از اعضای منتخب شورای مرکزی کانون کارگردانان در اظهارنظری عجیب، اعضای سابق این شورا را به قدرتطلبی متهم کرد. محمد درمنش که در شب آرام مجمع عمومی کانون کارگردانان موفق به اخذ رای برای تکیه بر کرسی عضویت شورای مرکزی این کانون شد، احتمالا در واکنش به اظهارات داوودی، صراحتا اظهارداشت: دعوایی که بر سر موضوع آقای رئیسیان وجود داشته تنها به ایشان برنمیگردد و به نظرم شورای مرکزی سابق به دنبال قدرتطلبی بوده است و به نوعی جنگ قدرت در میان بوده نه جنگ صنفی. این کارگردان سینمای ایران افزود: خوشبختانه با حضور جمع کثیری از کارگردانان که در مجمع عمومی کانون کارگردانان سینمای ایران حضور داشتند و بعد از حدود 7 ساعت بحث و گفتوگو، در نهایت طیف میانهرو و معتدل کارگردانان کشور به عنوان شورای مرکزی و بازرسان کانون سینمای ایران برگزیده شدند و جلسهای که میرفت تا با ادامه دعواهای سیاسی به جاهای ناخوشایندی برسد، ختم به خیر شد. این روایت درمنش، روایتی متفاوت با آنچه از نشست شبانه کارگردانان مخابره شده بود، مینماید؛ روایتی که احتمالا بیارتباط با امتداد حاشیههای آن نشست تا دل مجمع فیلمسازان نیست.
در آرزوی سقفی برای همه
اتفاقات این روزهای جامعه فیلمسازان بیش از هر چیز خاطرات روزهای نخست بروز اختلافات در میان جامعه تهیهکنندگان را در ذهن زنده میکند؛ اتفاقاتی که به اعتراف هیات مدیره خانه سینما دیگر رنگ و بویی از میل به آرامش ندارد و همچنان انشعاب صنف تهیهکنندگان را تسریع میکند. خوشبختانه هنوز در میانه اظهارات فیلمسازان ردی از تاکید بر ارتباط خواهر و برادری مجمع و کانون مشاهده میشود اما دریغ از روزی که جامعه کارگردانان سینمای ایران هم موقعیت جزیرهای امروز صنف تهیهکنندگان را در ذیل 4 نام جداگانه تجربه کند. هنوز برای همگرایی و اصلاح روند پیشرو دیر نیست. خواهر و برادران را هم برای بالیدن، سقفی واحد لازم است؛ سقفی به بزرگی تمام اعضای خانواده سینمای ایران.