قاچاق فیلم در ایران چگونه اتفاق افتاد و آیا این پدیده فقط شامل سینمای ایران است یا خیر؟
قاچاق فیلم محدود به سینمای ایران نیست در خیابان و جاهای مختلف فیلم‌های سینمایی روز آمریکا را هم دیده‌اید که حتی قبل از اینکه اکران عمومی شده باشند در دسترس مردم قرار می‌گیرند. کشورهایی مثل چین و مالزی دروازه ورودی این فیلم‌ها به ایران محسوب می‌شوند و پدیده‌ای است که به علت پیشرفت‌های تکنولوژی و دسترسی آسان‌تر به نسخه‌های دیجیتال فیلم در سال‌های اخیر این اتفاق افتاده. 10سال پیش این پدیده را کمتر می‌دیدیم به خاطر اینکه صرفا فیلم‌های سینمایی به شکل 35 میلیمتری بود و اکران هم به همین روش بود اما اکران دیجیتال در سینماهای آمریکا و استفاده از این فناوری این امکان را به وجود آورد که پدیده قاچاق شکل بگیرد. این پدیده سینمای کل جهان را تهدید می‌کند و منحصراً شامل ایران نیست.
در دیگر کشورها چگونه با پدیده قاچاق فیلم مبارزه می‌کنند؟
البته آنها برای جلوگیری از آسیب بیشتر این پدیده دسترسی‌های مردم را به فیلم‌های سینمایی به شکل مجاز راحت‌تر می‌کنند به‌طور مثال از اینترنت استفاده کرده‌اند و از طریق VOD یا APTV هرکسی می‌تواند در منزلش و از طریق یک خط تلفن از طریق اینترنت فیلم‌هایی که وجود دارد را در منزل تماشا کرده و هزینه آن به شکل آبونه در حسابشان شارژ می‌شود ولی به هرحال در کشورهای آسیایی همان فیلم‌های روز آمریکایی به صورت قاچاق کپی می‌شود و در دسترس مردم قرار می‌گیرد.
برگردیم به پرسش اول، مبارزه با قاچاق فیلم در ایران چگونه شکل گرفت؟
در سینمای ایران اوج پدیده قاچاق در اواخر سال 84 و اوایل 85 بود که یک معضل بزرگ برای سینمای ایران به وجود آورد. سرمایه‌هایی که برای تولید فیلم‌های سینمایی در کشور سرمایه‌گذاری می‌شد بازگشت نداشتند و این باعث به وجود آمدن مشکل برای سینماگران می‌شد چراکه فیلم‌ها بعضا از روی پرده کپی می‌شد و در پیاده‌روها و به شکل غیرمجاز و خیلی ارزان در اختیار مردم قرار می‌گرفت و بعضا بعد از اکران وقتی مؤسسات ویدئو- رسانه آن را خریداری می‌کردند باز هم این مشکل پیدا می‌شد به این صورت که کپی می‌شد و تهیه‌کنندگان سینما و صاحبان معنوی این آثار از حقوق مادی و معنوی آنها محروم می‌شدند. این پدیده باعث زمین‌گیر شدن سینمای ایران شده بود و تمام فیلم‌های سینمایی به لحاظ تجاری شکست می‌خوردند و با توجه به اینکه دچار کمبود رسانههای سینما هستیم بویژه در شهرستان‌ها و حتی در برخی شهرستان‌ها هم سالن سینما وجود ندارد باعث شده تا مردم به هر شکل ممکن این فیلم‌ها را تهیه کنند و هم سالن‌ها خالی می‌شد و هم اینکه فیلم‌هایی که امکان اکران پیدا می‌کردند از فروش خوبی برخوردار نبودند.
یکی از فیلم‌هایی که از این قضیه ضربه خورد «سنتوری» بود این‌طور نیست؟
بله، یادم هست فیلم «آتش‌بس» هم که یکی از پرفروش‌ترین فیلم‌های آن دوره بود به علت همین کپی غیرمجازی که در حوزه ویدئو شد حداکثر 20 هزار نسخه کپی مجازش در بازار فروش رفت و حقوق ویدئویی فیلم آن زمان 20 میلیون تومان خریداری شد یعنی سرمایه‌ای که از حقوق ویدئویی به تهیه‌کننده بازگردانده شد،20 میلیون می‌شد و این خیلی کم بود.
ستاد مبارزه با قاچاق فیلم از چه زمان شروع به کار کرد؟
در همین روزها بود که در معاونت سینمایی ستادی تشکیل شد که نماینده‌های دستگاه‌های مختلف ذی‌ربط حضور پیدا کردند و با دستور وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی این ستاد در معاونت سینمایی تشکیل شد که بعد از قوه قضائیه، نیروی انتظامی، وزارت اطلاعات و وزارت کشور نمایندگانی حضور پیدا کردند و از آن به بعد بحث مبارزه با کپی غیرمجاز محصولات سینمایی جدی شد و آغاز به کار کرد.
ستاد به آنچه مد نظرش بود دست پیدا کرد؟
از نتایج به دست آمده ستاد راحت‌تر می‌توان به عملکرد آن رسید. الان که اینجا نشسته‌ایم فیلم‌های سینمایی با تیراژ حداقل 500 هزار تا به صورت مجاز تکثیر می‌شوند، بعضی از فیلم‌ها که مخاطب بیشتری دارند تا 5/1 میلیون نسخه هم کپی شده و در کل کشور توزیع می‌شوند.
اقداماتی که در چارچوب برنامه‌های ستاد صورت گرفت چه بودند؟
رئوس اقدامات ما به این صورت بود که یکسری اقدامات یا به عبارتی اقداماتی ایجابی انجام دادیم به این شکل که قیمت محصولات را کاهش دادیم تا مردم راحت بتوانند این محصولات را خریداری کنند و بتوانیم با قیمت این فیلم‌ها در شبکه غیرمجاز رقابت کنیم. آن موقع فیلم‌های شبکه مجاز نزدیک به 4 هزار تومان بود ولی طرحی پیشنهاد دادیم که با بالا بردن میزان تیراژ، قیمت را کاهش بدهیم از یکهزار تومان شروع کردیم و الان با قیمت یکهزار و500 تومان به دست مشتری می‌رسد. از اتفاقات مهم دیگر دسترسی آسان به این فیلم‌ها بود. ما ویدئوکلوپ یا موسساتی که به صورت مجاز این فیلم‌ها را در اختیار مشتری‌ها قرار بدهند، نداشتیم چون این پدیده از ابتدا به صورت غیرمجاز شروع به کار کرد. خب جاهای خاصی هم که اینها را عرضه می‌کردند برای حضور خانواده جای مناسبی نبودند. این بود که دیدیم بهترین کاری که می‌شود در کوتاه‌ترین زمان برای جذب مشتری انجام بدهیم این است که سوپرمارکت‌ها را وارد جریان کنیم و الان در تهران بیشتر سوپرمارکت‌ها فیلم‌هایی را که به صورت مجاز کپی شده‌اند؛ چه ایرانی و چه غیرایرانی، در اختیار مشتری‌ها قرار می‌دهند و به نوعی در سبد خانواده جای گرفته است.
در کنار اینها فرهنگ‌سازی‌ای که در این راستا صورت گرفت بسیار موثر بود.
بله، رسانه‌ها، مطبوعات، رادیو و تلویزیون خیلی کمک کردند برای اینکه بتوانیم فرهنگ‌سازی کنیم. البته یادمان نرود که اطلاعات مردم هم خیلی کم بود و نمی‌دانستند با خرید کپی غیرمجاز چه ضربه‌ای به سینما و فرهنگ کشور می‌زنند. در کنار این آسان‌سازی و فرهنگ‌سازی‌ها، نیروی انتظامی و قوه قضائیه هم برخوردهای سلبی انجام دادند و با متخلفان برخورد می‌کردند و خوشبختانه الان به جایی رسیده‌ایم که حقوق ویدئویی فیلم‌ها بالای یکصد میلیون تومان شده و حتی با توجه به میزان استقبال تماشاگران از فیلم و میزان جذابیت آن حتی حقوق ویدئویی برخی فیلم‌ها به 500 تا 600 میلیون تومان هم می‌رسد. به هر حال این اقدامات یک رضایت نسبی را برای اهالی سینما ایجاد کرده است.
باوجود اینکه فروش فیلم‌ها در سوپرمارکت ایده خوبی است ولی متاسفانه وزارت بازرگانی با آن مخالفت کرد که البته بعداً با درخواست وزیر ارشاد این مشکل رفع شد.
گویا اتحادیه صوت و تصویر اعتراضی به مجمع امور صنفی کرده بودند که فروش فیلم‌های ویدئویی باید توسط ما صورت بگیرد و فروش این فیلم‌ها در سوپرمارکت‌ها تداخل صنفی ایجاد می‌کند و به ما آسیب می‌زند. ظاهر این امر درست بود ولی نکته‌ای که وجود دارد این است که اولا عرضه محصولات فرهنگی در کل کشور طبق قانون به عهده وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است یعنی وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامی است که می‌تواند مشخص کند محصولات فرهنگی به چه صورت توزیع شود نه وزارت بازرگانی. دوم اینکه عدم دسترسی مردم به این محصولات می‌تواند آسیب‌های جدی فرهنگی به خانوادهها بزند و می‌تواند توزیع فیلم‌های غیرمجاز، مبتذل و مستهجن را بیشتر کند. به هر حال اگر اوقات فراغت خانواده از فیلم‌های سینمایی ایرانی و خارجی مجاز خالی بشود، یکسری چیزهای دیگر جایگزین آن خواهد شد.
چطور این قضیه حل شد و توانستید وزارت بازرگانی را مجاب کنید؟
وزیر فرهنگ و ارشاد اسلامی نامه‌ای برای وزارت بازرگانی ارسال کرد و خوشبختانه آنها هم پذیرفتند که این اتفاق کما فی سابق ادامه پیدا کند. البته ما در شهرستان‌ها هنوز با مشکل مواجه هستیم و در شهرهایی مثل اصفهان، شیراز و تبریز هنوز ممانعت‌هایی برای پخش در سوپرمارکت به عمل می‌آید و امکان توزیع فیلم در سوپرمارکت‌ها با مشکلات خیلی زیادی روبه‌رو است، به شکلی که می‌توان گفت اصلا اتفاق نمی‌افتد. خواهش ما این است که مدیران کل وزارت ارشاد در استان‌ها با توجه به این نامه‌نگاری که بین وزارت ارشاد و وزارت بازرگانی شده است این امکان را برای موسسات فراهم کنند تا بتوانند حداقل در سوپرمارکت‌های شهرهای بزرگ کشور این امکان ایجاد شود چرا که اگر این کار در کل کشور صورت بگیرد پیش‌بینی ما این است که تیراژ ما حداقل 5 برابر می‌شود یعنی به تیراژ 5 میلیون نسخه می‌توانیم برسیم و این قضیه می‌تواند به بنیه سینمایی ایران کمک کند، چون اساس سینمای ایران خیلی ضعیف است و کل سرمایه در گردش سینمای ایران به اندازه هزینه ساخت یک برج 20 طبقه نمی‌شود! حساب کنید کل بودجه فارابی در یک سال برای تولید فیلم در ایران حدود 10 میلیارد تومان است، در صورتی که به گفته رئیس اسبق فدراسیون فوتبال سالانه 400 میلیارد تومان فقط خرج لیگ برتر فوتبال ایران می‌شود. در حالی که می‌دانیم هیچ پیشرفتی در فوتبال ما صورت نگرفته است ولی دستاوردهای ما در سینما در دوران بعد از انقلاب اصلا قابل مقایسه با قبل از انقلاب نیست و بسیار پیشرفت کرده‌ایم. سینمای ما بیشترین حضور جهانی را در سال‌های گذشته داشته است و بیشترین جایزه‌ها را در تمام حوزه‌ها کسب کرده و از تمام حوزه‌ها مثل ورزش، علوم، صنایع و هر زمینه دیگری که فکر کنید، سینما با کمترین سرمایه‌گذاری بیشترین پیشرفت را داشته است. لازمه ادامه این پیشرفت این است که تمام دستگاه‌ها حداقل کمک با کمترین سرمایه‌گذاری معنوی را انجام دهند. اینکه مجوزی صادر شود تا فروش فیلم‌ها در سوپرمارکت‌ها بلامانع باشد به نظر من کمترین کمکی است که یک دستگاه دولتی می‌تواند به سینمای ایران بکند.
شاید یکی از دلایل وزارت بازرگانی این باشد که سوپرمارکت‌ها مکان فرهنگی نیستند، این‌طور فکر نمی‌کنید؟
هیچ دلیلی برای جلوگیری از پخش فیلم در سوپرمارکت‌ها وجود ندارد چرا که دسترسی مردم به فیلم‌ها آسان می‌شود، یعنی هم کار فرهنگی است هم اینکه کمکی است به اقتصاد سینمای ایران. سالانه در کشور 61 میلیارد نخ سیگار دود می‌کنیم اگر دولت برای هر عدد از این تعداد سیگار یک تومان عوارض برای سینما بگذارد، 61 میلیارد تومان به بودجه سینمای کشور اضافه می‌شود. در نظر بگیرید اگر بودجه 10 میلیاردی فعلی، 61 میلیارد بشود چه سینمای متفاوتی خواهیم داشت و این پول فقط در جیب هنرمندان نمی‌رود بلکه شامل تمام اهالی سینما می‌شود؛ از سالن‌دار و گروه تولید گرفته تا تهیه‌کننده و بازیگر.
به هر حال سینمای ما هم معضلاتی دارد!
اگر کمی دقت کنید، می‌بینید در حوزه سالن‌سازی ما بسیار عقب هستیم؛ خیلی از سالن‌ها اصلا برای حضور خانواده استاندارد نیست نه صدای خوب، نه صندلی خوب، نه سالن خوب.
ولی اتفاقات خوبی هم در این زمینه رخ داده است.
بله، در 5-4 سال گذشته وزارت فرهنگ و ارشاد و اسلامی خیلی تلاش کرده سالن‌ها را بهسازی کند، چند تا سالن خوب به کمک شهرداری ساخته شد ولی خیلی کم است و سرمایه‌گذاری در سینما باید خیلی بیشتر از این صورت بگیرد. تمام شهرهای کشور که نام شهر دارند، باید سالن سینما داشته باشند؛ یکی از استانداردهای شهر این است. حساب کنید چند درصد شهرهای کشور سالن سینما دارند؟ این سالن‌ها در کجا واقع شده. علاوه بر این تجهیزات و تکنیک‌های سینمای ما باید به‌روز بشود و همه اینها نیاز به سرمایه‌گذاری دارد. بخشی از سرمایه می‌تواند از طریق شبکه نمایش خانگی صورت بگیرد و یک بخش هم می‌تواند از طریق بودجه‌هایی که امکانش هست، در اختیار سینما قرار گیرد.
باز هم بپردازیم به موضوع شبکه نمایش خانگی. نقش آنها در مبارزه با قاچاق فیلم چه بوده است؟
شبکه نمایش خانگی تقریبا از 15 موسسه ویدئو- رسانه تشکیل شده که فقط موسسه رسانههای تصویری و موسسه هنرهای تصویری سوره دولتی و بقیه متعلق به بخش خصوصی هستند که هیچ کمکی به آنها نشده؛ وامی به آنها داده نشده ولی با تمام وجود هم کمک کرده‌اند. آنها بزرگ‌ترین کمکی که به ستاد مبارزه با قاچاق فیلم کرده‌اند این بود که بخش عظیمی از بالا رفتن تیراژ فیلم‌ها به‌عهده موسسات خصوصی بوده است. قسمت بزرگی از پخش سوپرمارکتی را موسسات خصوصی برعهده دارند و این موسسات توانسته‌اند با گسترش فعالیت‌ها، تبلیغات، اطلاع‌رسانی و راه‌اندازی شبکه پخش بیشترین کمک را به ستاد بکنند. همین که این ایده را پذیرفتند که قیمت‌ها را کاهش بدهند و افزایش تیراژ شکل بگیرد بار سنگینی را به دوش می‌کشند چرا که اگر قبلا با فروش 50 هزار نسخه فیلم به سود می‌رسید حالا با فروش 500 هزار نسخه باید به همان سود برسد ولی با حداقل سود و حداکثر سرمایه‌گذاری و انرژی دارند کار می‌کنند و اینجا می‌خواهم از موسسات خصوصی ویدئو- رسانه دفاع کنم که واقعا بار خیلی بزرگی از سینمای ایران را بر دوش می‌کشند. شاید این فعالیت ستاد و فعالیت‌های شبکه نمایش خانگی بیشتر از آنچه چیزی عاید بخش خصوصی کند، توانسته تهیه‌کننده‌ها را راضی کند و هر چه سود در این زمینه بوده به تهیه‌کننده‌های سینما بازگشته است و خیلی خیلی کمتر موسسات خصوصی در این کار ذی‌نفع بوده‌اند. بیشتر آنها سعی کرده‌اند کارشان را گسترش بدهند و سرمایه‌گذاری در پخش انجام بدهند. تصور کنید یک‌میلیون نسخه فیلم باید در عرض 3 روز در کل کشور توزیع شود. خب این نشان از حجم بالای کار دارد و شبکه پخش وسیعی می‌خواهد. با تمام این مشکلات موسسات خصوصی خیلی تلاش کرده‌اند به ستاد کمک‌های زیادی بکنند و فکر می‌کنم خدمت بزرگی به سینمای ایران کرده‌اند.
خود اهالی سینما چقدر به پیشرفت روند مبارزه با قاچاق فیلم کمک کرده‌اند؟
نخستین اجتماع اعتراض‌آمیز سینماگران به توزیع قاچاق فیلم سال 85 در موزه سینما صورت گرفت سینماگران به علت تاثیرگذاری‌شان در رسانه‌ها و اینکه در اقناع مخاطب خیلی موثر هستند به لحاظ اطلاع‌رسانی و تبلیغات خیلی به ستاد مبارزه با قاچاق فیلم کمک کردند. یعنی حضورشان در ستاد و رسانههای مختلف و گفت‌وگو کردن و حمایت‌های معنوی‌شان خیلی کمک کرده و لازم است که تعامل بیشتری داشته باشند. باید میان تهیه‌کنندگان و بخش خصوصی ویدئو- رسانه همکاری بیشتری ایجاد شود. در زمان اکران فیلم در سینما، سینمادار 50 درصد فروش فیلم را برمی‌دارد و مابقی آن میان پخش و تبلیغات و تهیه‌کننده تقسیم می‌شود که سهم تهیه‌کننده از این میان 30 درصد است ولی در شبکه نمایش خانگی تقریبا تمام سود حاصل از این فعالیت به تهیه‌کننده سینما می‌رسد. شاید برخی از فیلم‌ها سودی به موسسات خصوصی نرسانند و اگر هم سود داشته باشند چیزی حدود 10 درصد است و به جرات می‌توان گفت فعالیت این موسسات کاملا در خدمت سینمای ایران است.
این چه فعالیت اقتصادی است که کاملا بدون سود است؟
سود موسسات ویدئو – رسانه از فروش فیلم‌های خارجی در شبکه به دست می‌آید و فعالیت در زمینه سینمای ایران را جبران می‌کند. به‌طور مثال در قبال یک فیلم ایرانی که وارد شبکه می‌شود 10 تا فیلم خارجی یا هندی و انیمیشن وارد می‌کنند تا هزینه‌ها موازنه شود و به سوددهی برسند ولی در حوزه فیلم‌های سینمایی ایرانی تمام سود به تهیه‌کنندگان سینما می‌رسد.
وظیفه تهیه‌کننده‌ها در این میان چه می‌تواند باشد؟
اگر تهیه‌کنندگان حداقل در قراردادهایی که می‌بندند تسهیلاتی قائل بشوند که موسسات بتوانند با طیب خاطر بیشتری اطمینان کنند و تکثیر و توزیع بیشتری انجام شود و همه ریسک سرمایه‌گذاری برعهده موسسه نباشد، این می‌تواند موجب بشود که توزیع و تیراژ هم بالاتر برود. اگر هر دوطرف در سود شریک باشند بیشتر می‌توانند به هم کمک کنند.
فکر نمی‌کنید کمرنگ‌تر بودن تعامل تهیه‌کنندگان با موسسه‌های ویدئو- رسانه به این دلیل است که برخی‌ها معتقدند شبکه نمایش خانگی به سینما آسیب می‌زند؟
بعضی از تهیه‌کنندکان سینما از منتقدان این حرکت هستند و اینکه گسترش شبکه نمایش خانگی ممکن است بر میزان مخاطبان سینما و تماشاگران آن تاثیر منفی بگذارد و به آن آسیب بزند. یعنی مخاطب بگوید خب! وقتی می‌توانم فیلم را براحتی و با یکهزار و500 تومان تهیه کنم چرا پول سینما بدهم. این دغدغه از 4 سال پیش که این حرکت شروع شده وجود داشت.
ادامه ازصفحه 9
یادم هست همان موقع بعضی از تهیه‌کنندگان سینما فیلمشان را 2 سال بعد وارد شبکه خانگی می‌کردند و فکر می‌کردند اگر دیرتر وارد شبکه بشود تماشاگران بیشتری به سالن سینما می‌روند. واقعیت این است که با توجه به تجربیاتی که در دنیا داریم، نشان می‌دهد که تاثیری ندارد. آن زمان که تلویزیون به خانه‌های مردم آمد سینما نگران این موضوع شد، به همین خاطر آمدند نوع سالن‌های سینما و نحوه پخش فیلم‌ها را طوری تنظیم کردند که تلویزیون نتواند جای آن را بگیرد. به هر حال دیدن یک فیلم در سالنی تاریک با آن پرده عریض و دیدن یک فیلم در یک اجتماع، احساسی به مخاطب می‌دهد که تلویزیون نمی‌تواند این کار را انجام دهد. فکر می‌کنم رسانههای مختلف هر کدام جای خود را دارند. تصور کنید تمام کتابخانه‌های دنیا به صورت دیجیتالی در اینترنت وجود دارد ولی آیا در تیراژ کتاب در آمریکا تاثیر گذاشته است؟ یا جای کتاب را گرفته است یا روزنامه‌های الکترونیکی جای روزنامه‌های مکتوب را گرفته است؟ شاید در یک بازه زمانی کوتاه این اختلال ایجاد شود ولی هر کدام از رسانه‌ها کارکرد خاص خودشان را دارند، اگر کارکرد خاص را با شکل صحیح و استاندارد خودش انجام بدهند هیچ آسیبی به هم نمی‌رسانند.
شاید کم شدن مخاطب در این سال‌ها، این ذهنیت را ایجاد کرده باشد. این‌طور فکر نمی‌کنید؟
اگر مخاطب سینما نمی‌رود باید علتش را بررسی کنیم؛ آیا سالن سینما در دسترس او هست؟ آیا در شهری که زندگی می‌کند سالن سینما وجود دارد، میزان دسترسی به سینما آسان است یا خیر، نبود این امکانات ربطی به شبکه نمایش خانگی ندارد. اگر از طریق ویدئو آن را نتوانند ببینند که اصلا نمی‌توانند آن را ببینند. مثل این است که بگوییم چون می‌توانیم در منزل غذا درست کنیم و بخوریم، دیگر رستوران نمی‌رویم. رستوران رفتن و غذا خوردن در رستوران آیینی است که هیچ ارتباطی به غذا خوردن ما در منزل ندارد. معمولا وقتی خانوادهها به سینما می‌روند برای یک تفریح دسته‌جمعی می‌روند، همان‌طور که به رستوران می‌روند. تلویزیون به‌طور شبانه‌روز دارد به‌طور رایگان فیلم و سریال داخلی و خارجی پخش می‌کند، پس چرا مردم می‌روند فیلم می‌خرند؟ ویدئو نسبت به تلویزیون تفاوتی دارد و آن تفاوت این است که می‌توان دیدن فیلم را با وقت خودمان تنظیم کنیم ولی اگر بهترین فیلم سینما از تلویزیون پخش شود ممکن است چون سر کار هستید یا امکان نداشته باشید، نتوانید فیلم را ببینید. الان در شرکت سروش واحدی هست که دارند برنامه‌ها و سریال‌هایی که از تلویزیون پخش شده است را برای مخاطبانی که تقاضا دارند، ضبط و ارسال می‌کنند یعنی فیلم و برنامه‌هایی که پخش شده و مخاطب نتوانسته آن را ببیند را برای او ارسال می‌کنند تا دوباره ببیند. فکر می‌کنم باید کیفیت سالن‌های سینما و کیفیت صدا، تصویر و امکانات رفاهی را به شکلی ایجاد کنیم که مردم ترغیب شوند که در سینما حضور پیدا کنند و مطمئن هستم که اگر این اتفاق بیفتد شبکه نمایش خانگی هیچ آسیبی به تماشاگران سینما وارد نمی‌کند.
روند خرید فیلم برای شبکه نمایش خانگی چطور است؟آیاخرید فیلم از طرف خود شبکه است یا تهیه‌کننده تقاضای فروش می‌کند؟
یک رابطه دوطرفه است، برخی از فیلم‌ها هست که موسسه‌های ویدئو- رسانه تمایل بیشتری به خریداری آنها دارند. در جشنواره فجر برخی از فیلم‌ها که به نمایش درمی‌آید و رئیس موسسات آنها را می‌بینند و استقبال تماشاگر را هم می‌بینند، از همان‌جا برای خرید فیلم اقدام می‌کنند، برخی از تهیه‌کنندگان هم خودشان تماس می‌گیرند و پیشنهاد فروش فیلم می‌کنند که در بیشتر موارد اگر قرار باشد تهیه‌کننده تماس بگیرد با موسسه رسانههای تصویری است.
مشکلات موسسات در این راه چیست؟
ما در شهرستان‌ها واقعا مشکل داریم. هیچ کس همکاری نمی‌کند نه ارشاد، نه استانداری‌ها و تقریبا 80درصد تیراژهای ما در تهران فروش می‌رود و متاسفانه در شهرستان‌ها خیلی مشکل کپی غیرمجاز وجود دارد. حتی نماینده‌های اصلی موسسه خودشان کپی می‌کنند ولی اگر همکاری کنند بسترسازی مناسبی در شهرستان‌ها هم به وجود می‌آید تا کپی غیرمجاز کمتر صورت بگیرد.
چطور شد که این حرکت در تهران با موفقیت بود ولی در شهرستان‌ها نه؟
اگر در تهران توانستیم موفق بشویم به خاطر سینماگرها بود چرا که پیش دادستان رفتند یا در مطبوعات و رسانه‌ها این مساله را منعکس کردند و این مساله بستری فراهم کرد تا ما برای کمک به سینمای ایران دست به کار شویم. در شهرستان‌ها هم باید این اتفاق بیفتد.
با تمام این تلاش‌ها هنوز دستفروشانی در سطح شهر هستند که حتی فیلم‌های ایرانی و کپی شده را می‌فروشند!
ما هرقدر تلاش کردیم برای اینکه فیلم‌های غیرمجاز فروخته نشود متاسفانه فقط توانستیم بخشی را مهار کنیم و هنوز یکسری فیلم‌های مبتذل دستفروشی می‌شوند. در تهران با این معضل روبه‌رو هستیم و شاید در شهرستان‌های مرزی این مشکل بیشتر وجود داشته باشد. اگر بخواهیم با این مساله هم برخورد ایجابی کنیم یکی از راه‌حل‌هایش آسان کردن دسترسی مخاطبان به فیلم‌ها از طریق شبکه سینمای خانگی است. اگر تعدادی فیلم‌های مجاز را سریع‌تر و آسان‌تر در اختیار مخاطب بگذاریم همین امر می‌تواند بازار فروش فیلم‌های غیرمجاز را کم‌رونق‌تر کند. نمی‌شود همه‌اش بگیریم و ببندیم و زندان ببریم بلکه کار فرهنگی باید با ابزار فرهنگی انجام شود. البته نیروی انتظامی و قوه قضائیه کار خودشان را می‌کنند و دست روی دست نگذاشته‌اند بلکه به طور جدی برخورد می‌کنند ولی هرقدر دسترسی به فیلم‌ها آسان‌تر باشد کار بزرگ‌تر و دوام‌دارتری انجام داده‌ایم. حتی برخی از همین فیلم‌هایی که از طریق دستفروش‌ها توزیع می‌شوند با کمی اصلاح و ترجمه قابل عرضه هستند.
در میان فیلم‌های دستفروشان، فیلم‌هایی هست که مناسب خانواده و جوان و نوجوان نیست. آیا این فیلم‌ها را هم می‌توان با اصلاح وارد شبکه نمایش خانگی کرد؟
نکته‌ای که هست اینکه همه جای دنیا رده‌بندی سنی دارد. مثلا روی DVD نوشته این فیلم برای زیر 18 سال توصیه نمی‌شود. پیشنهاد من این است که این رده‌بندی در کشور ما هم وجود داشته باشد. یعنی در مجوزهایی که برای فیلم‌ها صادر می‌شود، یک رده‌بندی سنی هم صورت بگیرد؛ یعنی به مخاطب اطلاعات بدهیم مثلا بگوییم این فیلم برای خانواده مناسب نیست اگر این اطلاعات را بدهیم، می‌توانیم با کمترین اصلاح فیلم‌ها را عرضه کنیم و آسیبی هم که شما می‌گویید کمتر به فیلم بخورد. خیلی از فیلم‌ها را بیش از اندازه اصلاح می‌کنیم و حداکثر اصلاح را انجام می‌دهیم در حالی که می‌توانیم حداقل اصلاح را انجام بدهیم و در عوض روی فیلم به مخاطب اطلاعات بدهیم ولی از یک طرف هم خیلی خانوادهها دوست ندارند این فیلم‌ها به این صورت در اختیار فرزندانشان قرار بگیرد، باید به فکر آنها هم باشیم چون سلامت روانی خانواده خیلی مهم است. وقتی این قضیه را خوب مدیریت نمی‌کنیم و فیلم‌ها به شکل مناسب در دسترس خانوادهها قرار نمی‌گیرد و از آنجایی که اوقات فراغت خانواده و نوجوانان باید پر شود باید تدبیری بیندیشیم چرا که اگر ما در اختیارشان قرار ندهیم و متولی فرهنگی به فکر پر کردن این اوقات فراغت نباشد یک جای دیگر آن را پر می‌کند که آن قابل کنترل نیست و می‌تواند آسیب‌های زیادی به ما بزند. در نتیجه می‌شود کاری کرد که هم رضایت خاطر مخاطب ایجاد شود و هم اینکه اگر خانوادهها دوست ندارند فرزندانشان این فیلم‌ها را ببینند، به جای آن دسترسی آسان‌تری به آنچه که ما در اختیارشان می‌گذاریم فراهم شود.