محمود برآبادی* :
نخستین پرسش این است که اصولا چه نیازی به بازنویسی متون کهن وجود دارد؟! پاسخ این است که متون کهن که درسالیان دور به وسیله شاعران، نویسندگان و تاریخنویسان بزرگ ایران نگاشته شده پر از استعارات نغز، حکایتهای شیرین و حکمتهای خواندنی و بیان رویدادهای تاریخی پند آموز است که برای نسل امروز خواندن آن و اطلاع از آن رخدادها، لذتبخش، مفید و آموزنده است. اما متون کهن به دلیل تغییراتی که در زبان رخ داده،بدون بازنویسی قابل خواندن برای افراد عادی نیست.حتی کسانی هم که در رشتههای ادبیات فارسی درس خواندهاند،به دشواری میتوانند ازاین متون بهره ببرند،بنابراین بازنویسی این متون راهی به دستیابی نسل فعلی ازآثاری است که درگذشته نگاشته شده است.
متون کهن میتواند به 3 صورت به وسیله ما مورد استفاده قرار گیرد: اول بازنویسی که در آن بازنویس به متن وفادار بوده و تعبیرات، اصطلاحات و لغات دشوار را ساده كرده و نثری قابل فهم خواننده امروز را فراهم میآورد.
دوم باز آفرینی است که در آن نویسنده از محتوای مستتر در شعر یا حکایت استفاده کرده و داستان یا متن جدیدی مینگارد و سوم استفاده از فکر نویسنده یا شاعر در یک متن کهن است که نویسنده امروزی از آن بهره برده و اثری در قالب و محتوای تازه خلق میکند.
بسته به اینکه بازنویس چه هدفی را دنبال میکند به یکی از این 3 شکل از متون کهن بهره میبرد.آنچه در بازنویسی مهم است،این است که نباید از لحاظ محتوا، تحریفی که به برداشتی نادرست از متن کهن منجر شود، اتفاق بیفتد.
* نویسنده و عضو انجمن نویسندگان کودک و نوجوان