ثمانه اکوان
: کارشناسان سیاسی براین باورند انتخابات، بهار احزاب ایران است. بهاری که البته بسیار زودتر از بهار طبیعت به خزان می‌نشیند و با برگزار شدن هر انتخاباتی از انتخابات شوراها گرفته تا ریاست جمهوری، احزاب مجوزدار و گروه‌های خود ساخته، بدون اینکه توجهی به وعده‌های داده شده در زمان تبلیغات انتخابات داشته باشند، بساط جلسات هم‌اندیشی خود را تا انتخابات بعدی جمع می‌کنند. علت اصلی رویگردانی مردم از نامزدهای حزبی و احزاب مختلف در کشور نیز همین است که هیچ پاسخگویی و عقبه فعالیت مفیدي در بین احزاب برای شرکت در انتخابات مختلف وجود نداشته و اصولا برنامه‌ای برای اداره کشور ندارند. با این حال هر سال هنگام بررسی لایحه بودجه سالانه، اظهارنظرها درباره یارانه‌ای که دولت به احزاب مختلف می‌پردازد، افزایش یافته و انتقاد احزاب از عدم توجه دولت به آنها نیز بالا می‌رود.
مجلس شورای اسلامی نیز از مدت‌ها پیش سفارش تحقیقات جامع و کاملی را درباره نظام احزاب و گروه‌های سیاسی در کشورهای مختلف به مرکز پژوهش‌های مجلس داده بود. اما به دنبال بررسی سیاست‌های کلی انتخابات در مجمع تشخیص مصلحت نظام، بار دیگر بحث احزاب، تاثیرگذاری آن در فضای سیاسی و انتخابات مجلس و شوراها، در مجلس مطرح شد. چنانكه برخی از نمایندگان معتقدند می‌توان از اصلاح قانون انتخابات مجلس، شوراهای اسلامی شهرها و روستاها و قانون احزاب به عنوان طرح‌های 3 قلوی مجلس نام برد. اما در کدام کشور اینقدر احزاب و گروه‌های سیاسی وابسته به دولت بوده و هر کدام مبالغی از 100 میلیون تا 12 میلیارد تومان یارانه از دولت طلب می‌کنند؟ نمایندگان مجلس با اشاره به اینکه در اکثر کشورهایی که سیستم سیاسی مبتنی بر احزاب دارند،احزاب و گروه‌های سیاسی از دولت کمکی دریافت نمی‌کنند، معتقدند مجلس با پرداخت یارانه به احزاب مخالف بوده و در قانون اصلاح شده نیز این نظر را اعمال خواهد کرد. حجت‌الاسلام‌و‌المسلمين‌روح‌الله حسینیان، رئیس کمیسیون سیاست داخلی و شوراهای مجلس در گفت‌وگو با خبرنگار «وطن امروز» از مخالفت اکثر اعضای این کمیسیون با پرداخت یارانه به احزاب خبر داد و با طرح این پرسش که مگر احزاب چه نقشی را تاکنون در جمهوری اسلامی ایفا کرد‌ه‌اند که توقع داشته باشند یارانه به آنها تعلق بگیرد، تاکید کرد:به نظر من هیچ امکان و منابعی نباید در اختیار احزاب قرار گیرد. باید این سوال را از احزاب و گروه‌های سیاسی و اشخاصی که بیان می‌کنند حزب و گروهشان چندین و چند میلیارد تومان یارانه می‌خواهد، پرسید که چه زمانی در انتخابات که رویکرد اصلی احزاب است، نقش جدی داشته‌اند که توقع دارند از حمایت‌های دولتی نیز برخوردار باشند؟ نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی همچنین تصریح کرد: در طول تاریخ انتخابات هرگاه احزاب نظری داشته‌اند، رای نیاورده‌اند و مردم به طرف دیگری حرکت کرده و تصمیم گرفته‌اند. رئیس کمیسیون مشترک رسيدگي به طرح‌هاي اصلاح قانون انتخابات و احزاب افزود: با این حال قانون احزاب هم اکنون در مجلس در حال بررسی است. این قانون که به همراه قانون انتخابات مجلس شورای اسلامی و شوراهای شهر و روستا به عنوان طرح‌های 3 قلو در مجلس مورد رسیدگی قرار می‌گیرد نزدیکی و بهم پیوستگی زیادی با یکدیگر داشته و در بررسی هر کدام می‌توان نقش احزاب را در انتخابات مختلف مشخص کرد. به همین دلیل ما از همه افراد و گروه‌های سیاسی درخواست می‌کنیم نظراتشان را برای کمیسیون مشترک ارسال کنند.
پول شیرین یارانه‌ها
مخالفت نمایندگان با اعطای یارانه به احزاب البته به معنای نفی لزوم وجود احزاب و گروه‌های سیاسی در کشور نیست و نمایندگان در طرح اصلاح قانون احزاب، به دنبال راهکاری دیگر برای اثرگذاری این گروه‌ها بر فضای سیاسی کشور هستند. پرویز سروری، نماینده مردم تهران در مجلس شورای اسلامی و عضو کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی با بیان اینکه اکثر نمایندگان مجلس و صاحبنظران سیاسی مخالف پول گرفتن احزاب از دولت هستند، به «وطن امروز» گفت: اگر قرار است احزاب در یک فرآیند منطقی عمل کنند و همانطور که در دنیا مطرح است، دولت در سایه باشند و به نوعی با کسانی که در قدرت هستند رقابت کنند، نمی‌توانند تابعی از دولت باشند یا دولت با کم و زیاد کردن یارانه‌ها به نوعی به آنها پیام دهد. وی افزود:هر چند برخی از احزاب این پول را شیرین می‌دانند اما اعتقاد دارم که این تلخ‌ترین پولی است که به یک جریان سیاسی داده می‌شود و کام مردم نیز از این یارانه‌ها و عمل نکردن احزاب به وعده‌های خود تلخ خواهد شد. نماینده مردم تهران در خانه ملت در پاسخ به این سوال که آیا قانون احزاب می‌تواند شرایطی را برای بروز و ظهور گروه‌هایی که می‌توانند کارهای جدی تری انجام دهند فراهم کند، گفت: موضوع احزاب و انتخابات مجلس و شوراها به همدیگر متصل است و همه اینها باید به هم ارتباط پیدا کند تا بسترهای لازم برای بروز و ظهور احزاب ایجاد شود و به دنبال این هستیم که احزاب خروجی موثری را داشته باشند که امکان فعالیت بعدی آنها را فراهم کند. سروری همچنین به بدبینی مردم نسبت به عملکرد احزاب در کشور اشاره کرد و گفت: با این موضوع نیز باید به گونه‌ای آسیب‌شناسانه برخورد کرد و باید ببینیم علت اینکه مردم به احزاب بدبین هستند چیست. ما باید بازنگری عمیقی در قانون احزاب و انتخابات انجام دهیم و با این کار رفته‌رفته مردم به این باور برسند که احزاب می‌توانند جایگاه مناسبی را برای تامین حقوق آنها از قدرت داشته باشند.
احزاب بنگاه اقتصادی داشته باشند
رئیس کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس اما معتقد است احزابی که می‌خواهند به ادامه فعالیت بپردازند به غیر از برنامه و راهکار مشخص برای اداره کشور، باید خود منابع مالی مشخصی برای ادامه فعالیتشان داشته باشند و اینکه حزب یا گروهی بنگاه اقتصادی داشته باشد، به هیچ‌وجه برای کشور مضر نیست. علاء‌الدین بروجردی همچنین اضافه کرد: اما در کشور ما احزاب و گروه‌ها خود را وابسته به کمک‌های دولتی می‌دانند و این توقع را از دولت دارند که بودجه‌های هنگفتی به این گروه‌ها اعطا کند. وی همچنین دلیل رویگردانی مردم از احزاب را حرکت این گروه‌ها در خارج از چارچوب مقررات و مصالح کشور عنوان کرد و گفت: بسیاری از گروه‌های سیاسی که در ایران فعالیت می‌کنند حرکت خودشان را در چارچوب مقررات و قوانین تنظیم نمی‌کنند و به همین دلیل هم اقبال عمومی نسبت به احزاب در جمهوری اسلامی بسیار پایین است. وی همچنین به گروه‌ها و احزاب سیاسی موجود در کشور توصیه کرد: برای ماندگاری در فضای سیاسی کشور دلسوزانه به مایحتاج مردم و نیازهایشان رسیدگی کرده و بر خلاف جهت رود عظیم و خروشان مردم شنا نکنند.