ثمانه اکوان: کمیسیون سیاست داخلی و شوراهای مجلس شورای اسلامی در جلسه یکشنبه بعد از ظهر خود که با حضور مهدی چمران، رئیس شورایعالی استان‌ها و نمایندگانی از وزرات کشور برگزار شد، به بررسی طرح افزایش طول دوره سوم شوراها و برگزاری همزمان انتخابات دوره چهارم آن با یازدهمین دوره انتخابات ریاست‌جمهوری، پرداخته و آن را تصویب کرد. گرچه نمایندگان عضو کمیسیون سیاست داخلی و شوراهای مجلس پیشنهادات دیگری نیز راجع به چگونگی تجمیع انتخابات داشتند اما بررسی سیاست‌های کلی انتخابات در مجمع تشخیص مصلحت نظام و تصویب تجمیع انتخابات شوراها با ریاست‌جمهوری، اعضای این کمیسیون را مجبور كرد به سیاست‌های مدنظر مجمع رای داده و به افزایش طول دوره شوراهای سوم رای دهند. حجت‌الاسلام‌والمسلمين روح‌الله حسینیان، رئیس کمیسیون سیاست داخلی و شوراهای مجلس در گفت‌وگو با «وطن‌امروز» به شرایطی که باعث شد این کمیسیون به تجمیع این انتخابات‌ها رای دهد پرداخت.
آقای حسینیان! پیشنهادات مختلفی در کمیسیون درباره تجمیع انتخابات مطرح شده بود، چطور کمیسیون به تجمیع انتخابات ریاست‌جمهوری و شوراها رسید؟
آنچه در کمیسیون شوراها به تصویب رسیده این است که انتخابات شوراها به تعویق بیفتد و با انتخابات مجلس یا همزمان با انتخابات ریاست‌جمهوری برگزار شود. ما این کلیات را تصویب کردیم و در جلسه روز یکشنبه به این مساله پرداختیم که انتخابات شوراها بهتر است با کدام انتخابات برگزار شود که تجمیع انتخابات شوراها با ریاست‌جمهوری در کمیسیون رای آورد.
اصل ماجرای تجمیع از چه زمانی آغاز شد و چه ملاحظاتی در این‌باره مدنظر قرار گرفته است؟
نخستین‌بار در زمان مجلس خبرگان رهبری بود که اين مجلس قصد داشت مدت خودش را 2 سال دیگر تمدید کند اما مقام معظم رهبری با آن موافقت نکردند و فرمودند با توجه به اینکه مردم به این نخبگان رای دادند که برکار رهبری نظارت کنند، این برخلاف خواسته مردم است که این مدت تمدید شود و تمدید نکردند. با این حال در طول 30 سال گذشته در کشور همه ساله یک انتخابات داشتیم و وقتی جامعه در آستانه انتخابات قرار می‌گیرد احزاب و نامزدها به رقابت با یکدیگر می‌پردازند و کشور دچار مسائل حاشیه‌ای می‌شود و اگر جلوی این مباحث حاشیه‌ای را بگیریم و فضای جامعه را به سمت ثبات ببریم از دغدغه‌های اجتماعی کاسته خواهد شد و به سمت آرامش حرکت می‌کنیم. درباره مجلس و شوراها اما وضع فرق می‌کند. مساله این است که آیا مجلس حق قانونگذاری درباره این حق مردم در تمدید شوراها را دارد یا خیر. این با توجه به بحث‌های کارشناسی که با حقوقدانان انجام شده و از مراجع ذی‌صلاح هم استعلام شد، نه خلاف شرع تشخیص داده شده است و نه خلاف قانون. بنابراین در بحث تجمیع انتخابات و اینکه بالاخره باید مدتی را کم کرد و مدتی را افزود،مجلس این حق قانونگذاری را از طرف مردم دارد.
سخنگوی شورای نگهبان اعلام کرد، اين شورا مصوبه‌ای که برخلاف قانون اساسی باشد را تایید نمی‌کند، با این وضع طرح مجلس به مجمع تشخیص مصلحت نظام می‌رود؟
من مطمئن هستم شورای نگهبان این مصوبه را رد نخواهد کرد. تلاش می‌کنیم که ان‌شاءالله در مدت کوتاهی تکلیف این قانون مشخص شود تا باعث سردرگمی نهادهای مسؤول برگزاری انتخابات و مردم نیز نشود. نظر کمیسیون شوراها بر این است که این دوره 6 ساله باشد با این حال بستگی دارد که آیا در صحن مجلس هم رای می‌آورد یا خیر.
اما پیشنهاد دیگری نیز برای تجمیع انتخابات شوراها با مجلس وجود داشت؛ چطور این پیشنهاد رد شد؟
این پیشنهاد مطرح شده بود و به نظر من هم از لحاظ علمی انتخابات شوراها باید همزمان با انتخابات مجلس برگزار شود، چرا که رئیس‌جمهور یک فرد است و در صورت همزمانی انتخابات شوراها با ریاست‌جمهوری، اگر حادثه‌ای برای رئیس‌جمهور اتفاق بیفتد قانون تجمیع انتخابات برهم خواهد خورد، به دلیل اینکه در آن صورت انتخابات رياست‌جمهوري باید 2ماه بعد برگزار شود و این 2ماه ایجاد مشکل می‌کند و قانون تجمیع بهم می‌خورد.
پیشنهاد نمایندگان در تجمیع انتخابات مجلس و شوراهای شهر چه سرنوشتی پیدا کرد؟ ظاهرا موافقان زیادی نیز در کمیسیون داشت.
هم سنخ بودن شوراها با مجلس شورای اسلامی بیشتر است ولی با توجه به اینکه مجمع تشخیص مصلحت مصوبه‌ای دارد که انتخابات شوراها همزمان با ریاست‌جمهوری برگزار شود این دغدغه وجود دارد که اگر طرح کمیسیون شوراها در مجلس به تصویب برسد و به شورای نگهبان برود به دلیل اینکه شورای نگهبان مصوبات مجمع تشخیص مصلحت را مبنا و ملاک مصلحت محاسبه می‌کند، آن را خلاف مسائل تشخیص دهد و رد کند.
به همین دلیل با توجه به اینکه پیشنهاد نمایندگان مخالف نظر مجمع است و مجمع چند سال قبل تصویب کرده بود که برای تجمیع انتخابات، شوراها همزمان با انتخابات ریاست جمهوری برگزار شود، احتمال اینکه شورای نگهبان این پیشنهاد را رد کند، بسیار است. البته هنوز این سیاست‌ها به تایید مقام معظم رهبری نرسیده است و به عنوان سیاست‌های کلی در حد پیشنهاد مطرح شده است و مصوبه اخیر هم که به عنوان سیاست‌های کلی بحث شده، با انتخابات ریاست‌جمهوری پیشنهاد شده است.
با این حال نمایندگان ناظر بر انتخابات شوراها هستند و نمی‌توانند زمانی که درگیر انتخابات مجلس هستند، بر این انتخابات نیز نظارت کنند. با توجه به اینکه تقریبا 2 یا 3 ماه قبل از انتخابات مجلس و شوراها بحث تایید صلاحیت‌ها در این انتخابات مطرح می‌شود،نمایندگان مجلس تا 3 ماه دیگر همچنان قانونی هستند تا انتخابات را نظارت کنند.
به همین دلیل با وجود اینکه به نظر می‌رسد برگزاری انتخابات شوراها با مجلس مناسب‌تر هست و هم سنخ‌تر بوده و از لحاظ زمانی هم تمدید کمتری لازم دارد، با این حال چون مخالف مصوبه مجمع است، در کمیسیون رای نیاورد و نمایندگان به برگزاری انتخابات شوراها با ریاست جمهوری رای دادند.