گروه فرهنگ و هنر:
داستان دنباله‌دار ربودن مجسمه‌های پایتخت همچنان چون کلافی سردرگم گره‌درگره ادامه دارد و هنوز کمتر نشانی از سرنخ این اتفاق نادر به دست نیامده است. یکی از عجیب‌ترین و در عین حال تأسف‌برانگیزترین اخبار حوزه فرهنگ و هنر در روزهای میانی نخستین فصل سال 89، سلسله اخبار منتشر شده پیرامون سرقت سریالی مجسمه‌های مشاهیر از سطح پایتخت است که در ابتدا به خبری حاشیه‌ای از دنیای فرهنگ می‌ماند اما کم‌کم نمودی کاملاً جدی و هشداردهنده یافته است. داستان از روز 7 اردیبهشت آغاز شد که خبری با این مضمون روی خروجی خبرگزاری‌ها قرارگرفت: «تندیس استاد شهریار اثر مرحوم علی قهاری که مقابل تئاتر شهر نصب شده بود، به سرقت رفت.» خبر اگرچه در ابتدا اندکی غیرقابل باور بود اما ساعتی بعد با انتشار خبر ناپدید شدن مجسمه‌های ستارخان و باقرخان صورتی جدی‌تر به خود گرفت و تا امروز با انتشار سلسله‌‌وار اخبار مشابه، به مساله‌ای به ظاهر لاینحل برای مسؤولان ذیربط تبدیل شده‌است.
انگیزه سارقان چیست؟
روز گذشته انتشار خبر ناپدید شدن مجسمه‌های «ابن‌سینا» و «شهید دادمان»، عدد مجسمه‌های ناپدید شده را به 11 رساند که در نوع خود رقمی عجیب است. عددی که با لحاظ کردن کیفیت مجسمه‌ها (حجم و وزن) و مکان وقوع سرقت‌ها (پارک‌ها و مناطق پرتردد شهری) اندکی تأمل‌برانگیز نیز می‌نماید. در همین راستا انگیزه، هدف و خاستگاه سارقان احتمالی از روز نخست دستخوش حدس و احتمالات بوده است. در تازه‌ترین این گمانه‌زنی‌ها روزگذشته خبرگزاری مهر در گزارشی به نقل از جمعی از مجسمه‌سازان نوشت: «برنز دست دوم ارزش مادی ندارد» و از همین معبر نتیجه گرفته است: «احتمالا جریانی مخالف تزئین شهر با آثار تجسمی دست به چنین اعمالی می‌زند.» این گزارش به این نکته قابل تأمل اشاره كرده است که «برای نخستین‌‌بار است که نه‌تنها اهالی حوزه تجسمی که مسؤولان و شهروندان نیز به نوعی نسبت به مجسمه و آثار تجسمی شهرشان دغدغه پیدا کرده‌اند.» سردار ساجدی‌نیا، رئیس پلیس نیروی انتظامی تهران بزرگ خبرداد: تیمی ویژه در آگاهی تهران بزرگ تشکیل شده تا پرونده سرقت مجسمه‌های تهران را پیگیری کند و بزودی نتایج تحقیقات پلیس درباره این سرقت‌ها اعلام می‌شود.
سرقت یا جابه‌جایی؟
از سوی دیگر اما انتشار اظهارنظری از رئیس پلیس تهران مبنی‌بر اینکه «بحث مفقود شدن مجسمه استاد شهریار سرقت نبوده بلکه این مجسمه توسط شهرداری جابه‌جا شده است»، حدس و گمان‌ها را سمت‌وسویی متفاوت بخشید. بویژه اینکه روزگذشته و پس از 24 ساعت از این اظهارات سردار ساجدی‌نیا، سخنگوی شهرداری تهران در واکنش به این اظهارات با تأکید بر این موضوع که شهرداری تهران نقشی در جابه‌جایی مجسمه‌ها نداشته است، گفت: تمام 9 مجسمه به سرقت رفته است. محمدهادی ایازی در گفت‌وگو با فارس در واکنش به اظهارات فرمانده انتظامی تهران بزرگ مبنی بر اینکه مجسمه «شهریار» را خود شهرداری جابه‌جا کرده است، گفت: این‌طور نیست و این مجسمه به سرقت رفته است. سخنگوی شهرداری تهران البته با بیان اینکه با پلیس درباره یافتن سارقان این مجسمه‌ها رایزنی‌هایی صورت گرفته است، اظهار داشت: بزودی سارقان شناسایی می‌شوند. ایازی اما اشاره نکرد که کیفیت این هماهنگی‌ها چگونه است که هنوز بر سر به سرقت رفتن یکی از این مجسمه‌های غیرمنقول اختلاف‌نظر وجود دارد!
ترمیم است؛ سرقت نیست!
اما این اخبار غریب در حوزه تندیس‌های شهری سبب شده است برخی فعل و انفعالات طبیعی این حوزه هم حساسیت‌برانگیز جلوه‌کرده و مورد توجه رسانه‌ها قرارگیرد. در همین راستا مسؤولان شهرداری در برابر رسانه‌ها پیش‌دستی کرده و روزگذشته درباره 2 مجسمه‌ای که احتمال سرقت آنها می‌رفت، اعلام کردند: «جابه‌جایی مجسمه‌های ابوسعید ابوالخیر و حضرت مریم برای مرمت بوده‌است». رئیس اداره حجم سازمان زیباسازی شهرداری تهران گفت: مجسمه‌های ابوسعید ابوالخیر در میدان منیریه و حضرت مریم در پارک گفت‌وگو به سرقت نرفته و برای مرمت از سوی شهرداری جابه‌جا شدهاند. مجتبی موسوی در گفت‌وگو با مهر با اعلام این خبر اظهار داشت: این 2 مجسمه به مرمت احتیاج داشته و در هماهنگی کامل با ما جابه‌جا شدهاند. این مقام مسؤول در شهرداری افزود: مجسمه‌های موجود در سطح شهر هر از گاه به مرمت نیاز دارند که برای مرمت اصولی باید جابه‌جا شوند. سارقان مجسمه‌های تهران با استفاده از خلوتی شهر در ایام تعطیلات نوروز اقدام به سرقت تعدادی از مجسمه‌های موجود در سطح شهر کرده‌اند، این اتفاق تا چند روز گذشته مورد توجه کسی واقع نشد و آنگونه که شواهد نشان می‌دهد سارقان در این مدت نیز بیکار ننشسته و تعدادی دیگر از مجسمه‌های شهر را ربوده‌اند.
تشکیل کارگروه در استانداری
در اوج‌گیری این اتفاق غریب روز گذشته استاندار تهران هم به میدان اظهارنظر وارد شد و گفت: مسؤولان شهری تهران درباره یافتن سارقان مجسمه‌ها پیگیری جدی داشته باشند و در این زمینه همه اقدامات لازم را انجام دهند. مرتضی تمدن در حاشیه بازدید از پروژه مسیر ارتباطی کردان تا دماوند در ساوجبلاغ در گفت‌وگو با مهر افزود: انتظار می‌رود مسؤولان شهری کلانشهر تهران پیگیر موضوع سرقت اخیر مجسمه‌ها در تهران باشند و از این امر غافل نشوند. وی ادامه داد: لازم است مسؤولان ذیربط با طرح شکایت در دستگاه قضایی موضوع را پیگیری کنند زیرا در غیر این صورت، پیگیری یادشده نتیجه مطلوبی به همراه نخواهد داشت. وی بیان کرد: اتفاقی که درباره مجسمه‌ها افتاده، تنها مربوط به سرقت نیست بلکه توهین به میراث فرهنگی کشور ما است که این امر، ضرورت پیگیری و یافتن سارقان را بیش از پیش آشکار می‌کند. استاندار تهران عنوان کرد: در این زمینه، کارگروهی تشکیل شده که به پیگیری موضوع یادشده کمک می‌کند و اعضای این کارگروه همه تلاش خود را به کار گرفته‌اند تا سارقان مجسمه‌ها پیدا شوند. تمدن خاطرنشان کرد: همه تلاش استانداری تهران، کمک به پیدا کردن سارقان یاد شده است و از همه دستگاه‌های ذی ربط انتظار داریم در این‌باره همکاری و تعامل کافی و مطلوب داشته باشند. تمدن در بخش دیگری از سخنان خود نیز بیان کرد: نه‌تنها لازم است سرقت‌های صورت گرفته مورد پیگیری قرار گیرد بلکه باید راهکارهایی اتخاذ شود تا از ادامه سرقت‌های مجسمه در تهران جلوگیری به عمل آید. وی افزود: شکایت شهرداری درباره موضوع یاد شده تنظیم شده و همراه با مستندات در حال پیگیری و تحویل به نیروی انتظامی است.
سناریویی دنباله‌دار
با وجود تمام این حرف و حدیث‌‌ها و به‌رغم آنکه مسوولان ذیربط از 2 روز گذشته با جدیت وارد عرصه پیگیری سرنخ این ناپدید شدن‌های سریالی شدهاند، سناریوی سرقت سریالی مجسمه‌های شهر تهران همچنان ادامه دارد و سارقان زیر نگاه دوربین‌های سطح روزگذشته 2 مجسمه دیگر را هم به خانه بردند. این سناریو در حالی اجرا می‌شود که چگونگی ربوده شدن مجسمه‌ها همچنان در هاله‌ای از ابهام قرار دارد. سرانجام این سرقت‌ها به کجا خواهد انجامید و شکار بعدی این صیادان ناشناس در کدام منطقه پرتردد پایتخت آرام گرفته است؟ این روزها وقتی همه خوابیم مجسمه‌های پایتخت خواب آرام ندارند.