دكترکاظم جلالی*
آمریکا در اجلاس نیویورک که قرار است طی یک ماه به بررسی و بازنگری در معاهده «انپیتی» بپردازد، به دنبال اقدامی تبلیغاتی درباره سلاحهای هستهای است و نمیتوان انتظار داشت با برگزاری اینگونه کنفرانسها، نتیجه معینی در جهت سهولت دسترسی کشورها به فناوری صلحآمیز هستهای بهدست آيد. اگر قصد ایران و کشورهای دیگر برای حضور در اجلاس اخیر نیویورک،تسهیل روشهای دستیابی کشورها به انرژی صلحآمیز هستهای است ، کشورهای دارای سلاح هستهای و بویژه آمریکا به دنبال محدودیت کشورهای عضو «انپیتی» برای دستیابی به انرژی هستهای هستند. به همین جهت جبهه دو سویهای در این اجلاس شکل گرفته و هدایت میشود که در یک سو جبههای به رهبری ایالاتمتحده آمریکا وجود دارد که به دنبال محدودسازی هستهای سایر کشورهاست و در سوی دیگر جبهه کشورهای عضو گروه غیرمتعهدهاست که به دنبال دستیابی به انرژی صلحآمیز هستهای هستند و ایران جزو یکی از این کشورهاست که نقش بسیار موثری در راهبری دارد. آمریکا به دنبال تغییر اساسنامه آژانس بینالمللی انرژی و بویژه ایجاد تغییر در ماده 10 این قانون است.آمریکاییها به دنبال آن هستند که کشورهای عضو «انپی تی» را در چارچوب قوانین «انپیتی» قرار دهند و داخل «انپیتی» هم محدود کنند تا امکان دستیابی به تکنولوژی هستهای را به طور کامل نداشته باشند اما در مقابل ایران میخواهد ازحقوق هستهای خود بهطور کامل برخوردار باشد، بنابراين جمهوری اسلامی ایران در این راستا از این وجوه مشترک کشورها در مبارزه با این محدود سازی استفاده میکند و صحبتهای رئیسجمهور و بیان 11 پیشنهاد مفید برای کارآمدی معاهده «انپیتی» یکی از این اقدامات است. بسیاری از کشورهای دنیا که شاید روابط مناسبی هم با ایران نداشته باشند در این موضوع يعني مخالفت با محدودسازی کشورهای غربی، با ایران هم نظر هستند چرا که دسترسی به انرژی صلحآمیز هستهای حق تمام کشورهای دنیا ست. در این اجلاس نیز کشورهای دنیا از حقوق هستهای خود دفاع میکنند و رئیسجمهوری نیز با صحبتهای خود منجر به تقویت این جبهه در سازمان ملل شد. سخنان رئیسجمهور عینا بر اساس پایههای اساسی معاهده «انپیتی» است و این در حالی است که بیشترین عدم پایبندی به «انپیتی» را قدرتهای بزرگ از جمله آمریکا نشان دادهاند.
آمریکا در اجلاس نیویورک که قرار است طی یک ماه به بررسی و بازنگری در معاهده «انپیتی» بپردازد، به دنبال اقدامی تبلیغاتی درباره سلاحهای هستهای است و نمیتوان انتظار داشت با برگزاری اینگونه کنفرانسها، نتیجه معینی در جهت سهولت دسترسی کشورها به فناوری صلحآمیز هستهای بهدست آيد. اگر قصد ایران و کشورهای دیگر برای حضور در اجلاس اخیر نیویورک،تسهیل روشهای دستیابی کشورها به انرژی صلحآمیز هستهای است ، کشورهای دارای سلاح هستهای و بویژه آمریکا به دنبال محدودیت کشورهای عضو «انپیتی» برای دستیابی به انرژی هستهای هستند. به همین جهت جبهه دو سویهای در این اجلاس شکل گرفته و هدایت میشود که در یک سو جبههای به رهبری ایالاتمتحده آمریکا وجود دارد که به دنبال محدودسازی هستهای سایر کشورهاست و در سوی دیگر جبهه کشورهای عضو گروه غیرمتعهدهاست که به دنبال دستیابی به انرژی صلحآمیز هستهای هستند و ایران جزو یکی از این کشورهاست که نقش بسیار موثری در راهبری دارد. آمریکا به دنبال تغییر اساسنامه آژانس بینالمللی انرژی و بویژه ایجاد تغییر در ماده 10 این قانون است.آمریکاییها به دنبال آن هستند که کشورهای عضو «انپی تی» را در چارچوب قوانین «انپیتی» قرار دهند و داخل «انپیتی» هم محدود کنند تا امکان دستیابی به تکنولوژی هستهای را به طور کامل نداشته باشند اما در مقابل ایران میخواهد ازحقوق هستهای خود بهطور کامل برخوردار باشد، بنابراين جمهوری اسلامی ایران در این راستا از این وجوه مشترک کشورها در مبارزه با این محدود سازی استفاده میکند و صحبتهای رئیسجمهور و بیان 11 پیشنهاد مفید برای کارآمدی معاهده «انپیتی» یکی از این اقدامات است. بسیاری از کشورهای دنیا که شاید روابط مناسبی هم با ایران نداشته باشند در این موضوع يعني مخالفت با محدودسازی کشورهای غربی، با ایران هم نظر هستند چرا که دسترسی به انرژی صلحآمیز هستهای حق تمام کشورهای دنیا ست. در این اجلاس نیز کشورهای دنیا از حقوق هستهای خود دفاع میکنند و رئیسجمهوری نیز با صحبتهای خود منجر به تقویت این جبهه در سازمان ملل شد. سخنان رئیسجمهور عینا بر اساس پایههای اساسی معاهده «انپیتی» است و این در حالی است که بیشترین عدم پایبندی به «انپیتی» را قدرتهای بزرگ از جمله آمریکا نشان دادهاند.* سخنگوی کمیسیون امنیت ملی و سیاست خارجی مجلس