قرار بود در مراسم خاکسپاری مهم‌ترین و پیرترین مرد سرزمین جوجین‌مو، معاونت خاکسپاری، یعنی من، یک شعر هایکو برای آن مرحوم بسراید. هایکو را نمی‌دانم چقدر می‌شناسید، اما هر چه باشد، یک شعر 3خطی یا 18 هجایی ژاپنی است. من دقیقا هایکوسرا نبودم اما در مملکت خودم شعر می‌گفتم و زمانی هم شاگرد اساتیدی چون استاد قیصر امین‌پور و حسن حسینی بودم، پس با افتخار به خودم بالیدم و بالای صحنه رفتم، سینه‌ام را صاف کردم و به حضار که تقریبا تمام مردم «جوجین‌مو» بودند (البته جز ورثه!) نگاه کردم و این شعر را فی‌البداهه سرودم:
برای مردی که زندگی کرد/ عاشق شد/ کارهای مهمی کرد/ و مرد/ و یک روز دوباره، برانگیخته
خواهد شد... .
هنوز شعر من تمام نشده بود، ناگهان خود را سوار بر شتری داخل چادری سیاه دیدم که معلوم نبود چشمان شتر را بستند یا چشمان مرا، هر چه بود مثل ماشین زمان شهربازی، سرم به در و دیوار برخورد، اهرمی هم نبود که یا شتر را متوقف کنم یا تاریکی، آنقدر دور خودم چرخیدم که نفهمیدم چه هستم؟ کجا هستم؟ و سوار چه هستم؟ و مهم‌تر از همه اینکه مرا کجا می‌برند؟ وقتی سیاهی تمام شد و چشمانم به نور عادت کرد، 5 آدم نقاب‌پوش را مقابلم دیدم که مودب ایستاده بودند و من هنوز روی شتر نشسته بودم، فکر کردم این هم یکی از مراسم آیینی «جوجین‌مو» است، شنیده بودم که در سرزمین آنها، همه نمایش‌ها با صورتک و نقاب اجرا می‌شود؛ برای اینکه کسی، کسی را نشناسد و بعد هم قبل از اینکه نمایش تمام شود، بازیگران پشت صحنه صورتک‌ها را می‌سوزانند و از در پشتی فرار می‌کنند تا کسی نفهمد چه کسی نقش چه کسی را بازی کرده است! و خدای ناکرده اتهامی، تهمتی، سوءتفاهمی، شترسواری در تاریکی ... بالاخره بلایی سر بازیگر نیاید اما این 5 آقای محترم نقاب‌پوش که مقابل من ایستاده بودند، خیلی باوقار و جنتلمن به نظر می‌رسیدند، پس حتما بازیگر نبودند چون مقابل یک خانم به خود اجازه نمی‌دادند که بنشینند، فقط با صداهای کلفت و فریادهای گوشخراش که احتمالا جزئی از همان مراسم آیینی‌شان بود، مدام از من می‌پرسیدند: «چرا؟ چطور؟ از کجا؟» و من مدام می‌گفتم «ببخشید تماشاگر شما هستم؟ باید به شما جواب بدهم چون مراسم شما را نمی‌شناسم» و آنها بیشتر فریاد می‌کشیدند: «خودت را به آن راه نزن! شاید معاونت خاکسپاری این سرزمین باشی، ولی اول باید به سوال‌های ما جواب بدهی! تو از کجا می‌دانی که این مرحوم محترم کارهای مهمی کرده؟ اصلا از کجا می‌دانی چکار کرده؟ و اصلا چرا به او تهمت عاشقی می‌زنی، بی‌ادب!»
با تعجب گفتم «این یک شعر است. کمی شاعرانه فکر کنید آقایان، همه آدم‌ها در زندگی‌شان کارهای مهمی می‌کنند وگرنه به دنیا نمی‌آمدند و همه آدم‌ها عاشق می‌شوند، اینکه جرم نیست!» یکی از آن نقاب‌پوشان که صدایش خیلی برایم آشنا بود و بسیار شبیه صدای... بود، با لهجه شهرستانی سرزمین خودمان گفت: «چه غلطا! عاشقی و بی‌آبرویی... تو هیچ می‌دانی این مرحوم محترم که بوده؟ این آقا یک هنرمند بزرگ، یک کارگردان معروف، یک پسر حرف گوش‌کن، یک الگوی دوست‌داشتنی، یک استخاره‌گر مطمئن و خلاصه یک آدم نازنین بود، چطور به خودت جرات می‌دهی بگویی عاشق شده یا کار مهمی کرده؟» دیگری که آن هم لهجه آشنایی داشت با بدخلقی گفت: «تازه کار مهم هزار تا معنی می‌دهد، تو بالاخره با ما هستی یا نیستی؟ کار مهم برای کی؟ برای ما یا برای آنها؟» با شگفتی پرسیدم «آنها کیستند؟ شما که هستید؟ کار مهم مگر چیست؟ عاشقی مگر چه گناهی دارد؟» ناگهان هر 5 نفر نقاب‌هایشان را برداشتند و نشستند، این بار من ایستادم، اگر نمی‌ایستادم از حال می‌رفتم. آنها را شناختم، آن 5 مرد نقاب‌پوش را... مراسم آیینی در کار نبود! موضوع خیلی جدی‌تر از اینها بود که حتی در مملکت خودم کسی بتواند از من دفاع کند چه برسد به «جوجین مو»...
ادامه دارد...