شهریار عباسی*:
فکر نمیکنم کشورهای دیگر از ترجمه آثار ادبی ما بویژه در حوزه دفاع مقدس به دنبال چیز خاصی جز آشنایی با فرهنگ ما باشند. به خاطر دارم مدتی پیش در یکی از منابع تحقیقی به این نکته برخوردم که دومین زبانی که در کشورهای اروپایی و آمریکایی طرفدار دارد بعد از عربی، زبان فارسی است. این نشان میدهد که دنیای غرب همواره دارای چالشهای فرهنگی با منطقه خاورمیانه بوده است.
اینکه آنها چه نگاهی نسبت به جنگ ما داشتهاند مسالهای است که میتوانند پاسخش را در میان انبوه آثار دفاع مقدسیمان که در گونههای مختلف به رشته تحریر درآمده است، بیابند. اینطور به نظر میرسد که همین چالشهای فرهنگی خود میتواند عامل موثری برای شناخت ما به آنها به شمار رود. یادمان باشد، ادبیات کهن ما فاخر است و گواه این ادعا، کتابهای ارزشمندی چون مثنوی معنوی، شاهنامه و... است؛ آثاری که مولفان آن همچنان از دیرباز تاکنون در جهان غرب مورد بحث و تحلیل بوده و هستند. هرچند موجب تاسف است که دیگر نتوانستیم بعد از ادبیات کهن، آثار معاصر خود را در ادبیات جدید نیز تا درجهای ارتقا بخشیم که نقل محافل آن سوی مرزها باشد یا اگر هم بوده انگشتشمار است. به هرحال، ترجمه آثاری که در زمینه دفاع مقدس خلق شدهاند به زبانهای دیگر رویکرد مطلوبی است. تصور میکنم اصولا ادبیاتی که از دل حاشیه بیرون بیاید، برآیند مثبتی در پی خواهد داشت. جنگ ما در قرن بیستم به مثابه یکی از طولانیترین و فرسایشیترین جنگها قلمداد شده است، طبیعی است که باید درباره جنگ و تبعات آن مطالب زیادی نوشت و طبیعی است که این مطالب باید بازخوردهای جهانی داشته باشد. در مجموع، بیشتر علاقهمندی غربیها، چالشهای فرهنگی است که پیشتر به آنها اشاره کردم. آنها در واقع از لابهلای ادبیات به فرهنگ یک ملت پی میبرند. آنها ترجیح میدهند به جای گوش دادن و کندوکاو در سیاست ایران به ادبیات آن بیش از هرچیز دیگر توجه کنند تا از این رهگذر ما را بیشتر بشناسند و با طرز فکرها و دیدگاههای ما آشنا شوند.
* نویسنده