حسن هاني‌زاده*
افزایش موج خشونت‌ها در عراق آن هم همزمان با برگزاری انتخابات پارلمانی این کشور نشان می‌دهد که یک جریان تمامیت‌خواه تلاش می‌کند تا روند دموکراسی سازی را در عراق تخریب کند.
افزایش موج خشونت‌ها در عراق آن هم همزمان با برگزاری انتخابات پارلمانی این کشور نشان می‌دهد که یک جریان تمامیت‌خواه تلاش می‌کند تا روند دموکراسی سازی را در عراق تخریب کند.پس از سقوط رژیم دیکتاتوری بعث عراق در سال 2003 میلادی اکثریت مردم عراق به این باور رسیدند که برای داشتن یک نظام دموکراتیک باید در عرصه‌های سیاسی و اجتماعی مشارکت فعال داشته باشند.
متاسفانه بافت سیاسی و اجتماعی و طایفه‌ای عراق و محیط پیرامونی عراق به‌گونه‌ای بوده که در طول 80 سال گذشته یک اقلیت مشخص بر اکثریت ملت عراق حکومت می‌کرده است.
چه در دوران نظام پادشاهی و چه در دوران جمهوری معمولا قدرت در دست اقلیت بود واکثریت مردم عراق همواره در حاشیه قرار داشتند.
این شیوه غیرطبیعی حکومتداری در عراق به‌گونه‌ای بوده که یکی از نویسندگان طنزپرداز عراق آن را «اقلیت حاکم کاخ‌نشین و اکثریت محکوم کوخ‌نشین» توصیف کرده است.
پس از سرنگونی حکومت منفور بعث عراق عرصه سیاسی این کشور دستخوش تحول جدیدی شد و اکثریت به حاشیه رانده شده از رهگذر صندوق‌های رای‌گیری توانستند پس از 80 سال به حق طبیعی خود برای مشارکت در تصمیم‌گیری‌های سیاسی دست یابند.
اما متاسفانه آمریکا و عربستان بدون درک واقعیت‌های موجود و توجه به بافت اجتماعی عراق تلاش می‌کنند تا اوضاع این کشور را به قبل از سال 2003 بازگردانند.
به همین دلیل اندکی پس از سرنگونی رژیم صدام، عربستان از رهگذر کمک به تروریست‌های عرب تلاش کرد تا از ثبات و استقرار عراق و شکل‌گیری یک نظام برخاسته از رای اکثریت مردم عراق جلوگیری کند.
افزایش موج ناامنی‌ها وگسترش انفجارهای زنجیره‌ای برآیند ائتلاف نامقدس بعثی‌ها و سلفی‌های سعودی و همسویی نیروهای اشغالگر آمریکا با این مجموعه‌هاست.
بعثی‌ها و سلفی‌ها که اساسا اعتقادی به مشارکت سیاسی در عراق نداشتند اینک با توجه به اینکه مردم عراق روند دموکراسی‌سازی عراق را امری غیرقابل برگشت و اجتناب‌ناپذیر می‌دانند به این نتیجه رسیده‌اند که باید در فعالیت‌های سیاسی مشارکت کنند. دیدار اخیر رهبران رده‌های پایین حزب بعث وگروه‌های تروریستی عراق با کریستوفر هیل سفیر آمریکا در بغداد و ژنرال ریموند اودیرنو فرمانده نیروهای آمریکا در عراق نشان می‌دهد که آمریکا در صدد بازگرداندن تروریست‌ها و بعثی‌ها به ساختار قدرت عراق است.
رهبران گروه‌های تروریستی و بعثی‌ها به آمریکا تعهد داده‌اند که در صورت بازگشت به قدرت نه تنها هیچ‌گونه اقدام تروریستی علیه نیروهای آمریکا انجام نخواهند داد بلکه منافع این کشور را در آینده حفظ خواهند کرد.
از سوی دیگر رژیم دیکتاتور و غیر دموکراتیک عربستان که از شکل‌گیری یک نظام پارلمانی قدرتمند در عراق بیمناک است در طول ماه‌های اخیر به‌طور آشکار برای بازگرداندن بعثی‌ها و سلفی‌های تروریست به بدنه نظام پارلماني عراق تلاش می‌کند.
اختصاص صدها میليون دلار از سوی رژیم غیردموکراتیک عربستان به برخی رهبران احزاب لائیک و سکولار و شخصیت‌های نزدیک به تفکرات بعثی و تبلیغات دامنه‌دار رسانه‌های وهابی آل‌سعود به سود طیف‌های سیاسی خاص در چارچوب این تلاش‌ها قابل تجزیه و تحلیل است.
لذا به نظر می‌رسد اکنون آمریکا و عربستان 2گزینه را پس از مشخص شدن نتایج انتخابات عراق دنبال می‌کنند؛ گزینه اول: در صورت پیروزی طیف‌های مخالف مرجعیت و همسو با سیاست‌های آمریکا و تشکیل یک دولت لائیک؛ آمریکا و عربستان با استفاده از امکانات مالی و سیاسی و رسانه‌ای خود از چنین دولتی پشتیبانی خواهند کرد. طبیعی است سیاست آینده این دولت بر پایه ایجاد مزاحمت برای برخی کشورهای اطراف عراق که با سیاست آمریکا همگرایی ندارند استوار خواهد بود.
گزینه دوم: در صورت پیروزی طیف اکثریت معتقد به نقش مرجعیت دینی و مستقل، آمریکا و کشورهای اروپایی و عربستان نتایج انتخابات را نخواهند پذیرفت و تعاملی با دولت برخاسته از اکثریت فراکسیون‌های پارلمانی عراق نخواهند داشت.
لذا به نظر می‌رسد که اکنون آمریکا با استفاده از دلارهای نفتی و رسانه‌ای عربستان تلاش می‌کند تا فضای سیاسی عراق را به سود لائیک‌های ضدشیعه و عناصر رده دوم و سوم حزب بعث تغییر دهد و از شکل‌گیری کابینه قدرتمند و مستقل با حضور شخصیت‌های سیاسی غیروابسته جلوگیری کند.
در هر حال اکنون عراق با انتخابات پارلمانی جدید خود وارد مرحله حساسی شده و به دلیل دخالت غیرقانونی آمریکا و برخی کشورهای عرب منطقه، نتایج انتخابات هر چه باشد دورنمای روشنی از آینده سیاسی عراق را ترسیم نخواهد کرد.
* كارشناس مسائل خاورميانه