به گزارش وطن امروز، در سالهای اخیر، دولتها با سرمایهگذاری در اجرای برنامههای مختلفی نظیر توسعه حملونقل عمومی، بهبود سیستمهای مدیریت پسماند و تشویق سرمایهگذاری در بخش مسکن، کوشیدهاند اقتصاد شهری را تقویت کنند. با این وجود، کارشناسان اقتصادی معتقدند نبود برنامهریزی یکپارچه و هماهنگی میان نهادهای اجرایی باعث شده است بسیاری از این طرحها به نتایج مطلوبی نرسند. به عنوان مثال، مشکلاتی مانند ترافیک سنگین در کلانشهرهایی نظیر تهران و مشهد نشاندهنده ضعف در مدیریت شهری و ناکارآمدی برخی سیاستهای اقتصادی است.
تأثیر تحریمها و نوسانات قیمت نفت بر اقتصاد شهری
از سوی دیگر کاهش درآمدهای نفتی با به وجود آوردن تنگناهای مالی موجب محدودیتهایی در بسیاری از پروژههای عمرانی و زیرساختی در شهرها شده و اجرای این طرحها را با تأخیر مواجه کرده است. با این حال، برخی تحلیلگران بر این باورند توجه به اقتصاد مقاومتی و بهرهبرداری از ظرفیتهای داخلی میتواند فرصتهای جدیدی برای رشد اقتصاد شهری فراهم آورد.
توسعه کسبوکارهای کوچک و متوسط، تقویت صنایع خلاق و دیجیتال و بهبود فضای کسبوکار در شهرها از جمله راهکارهایی هستند که میتوانند به تحقق توسعه شهری کمک کنند. ایجاد بستری مناسب برای سرمایهگذاری و افزایش همکاری میان نهادهای دولتی و بخش خصوصی نیز از دیگر اقداماتی است که میتواند به بهبود وضعیت اقتصادی شهرها و کاهش چالشهای موجود کمک کند. اعمال این تغییرات و راهکارها، میتواند موجب رشد پایدار و توسعه متوازن اقتصاد شهری شود. در این میان باید به نکات زیر توجه ویژه داشت.
مدیریت شهری و حل چالشهای موجود در راستای رسیدن به اهداف ترسیم شده: مدیریت شهری باید شرایط کار و زندگی جمعیت شهری را ارتقا دهد و حقوق شهروندان را حفظ کند. مشکلاتی مانند بهداشت شهری، آلودگی محیطی و بحرانهایی مثل رشد بیرویه شهری و حاشیهنشینی نشان میدهد مشارکت مردم در برنامهریزیهای شهری به حد کافی وجود ندارد.
مشارکت مردم در امور شهری: مشارکت مردم در امور شهری باعث افزایش عزت نفس، تعامل اجتماعی، تجربه و مهارت میشود. مشارکت در مدیریت پسماند، کاهش تصادفات رانندگی و حفظ فضای سبز از جمله زمینههایی است که نیاز به مشارکت فعال مردم دارد.
نقش شهرداری در تسهیل مشارکت: شهرداری باید با ایجاد ساختار مشارکتی، غیرمتمرکز کردن سازمان و تسهیل ارتباطات، مشارکت مردم را در تمام مراحل تصمیمگیری، اجرا و نظارت فراهم کند. این امر نیازمند افزایش آگاهی عمومی و ایجاد بستر مناسب برای مشارکت است.
راهکارهای تقویت مشارکت مردم برای دستیابی به توسعه اقتصادی: برنامههای آگاهی عمومی، اطلاعرسانی صحیح و ایجاد انگیزههای اقتصادی، فرهنگی و اجتماعی میتواند مشارکت مردم را تقویت کند. همچنین انتخاب نمایندگان محلی و استفاده از مدیران کارآمد و بومی میتواند در این راستا موثر باشد.
افزایش درآمدهای شهری منجر به افزایش هزینهها میشود
سامان بدیعنوری، پژوهشگر اقتصادی، در این باره به «وطن امروز» اظهار داشت: عوامل متعددی در رشد و توسعه اقتصادی شهرها دخیل هستند. وی تاکید کرد که افزایش درآمدهای شهری به معنای افزایش هزینهها و نیاز به زیرساختها و تسهیلات بیشتر است که در نهایت منجر به توسعه اقتصادی و بهبود کیفیت زندگی شهری میشود.
بدیع ادامه داد: برای دستیابی به توسعه اقتصادی، وجود درآمد پایدار و قوی ضروری است. وی افزود که بدون وجود درآمد مناسب، نمیتوان انتظار توسعه و پیشرفت شهری را داشت. علاوه بر درآمد پایدار، مدیریت کارآمد و مشارکت مردم و نهادهای مرتبط نیز بسیار مهم است.
این پژوهشگر شهری تصریح کرد ایجاد چارچوب درآمدی مشخص و استفاده از منابع درآمدی پایدار از جمله ساختوساز و بخش ساختمان، از جمله راهکارهای موثر برای افزایش درآمد شهری است. با این حال تأکید کرد این نوع درآمدها باید به صورت پایدار و باکیفیت باشد تا بهبود کیفیت زندگی و ایجاد فرصتهای شغلی برای شهروندان را به همراه داشته باشد.
بدیعنوری اشاره کرد که وابستگی شهرها به درآمدهای حاصل از بخش ساختوساز، با مسائل و مشکلات زیستمحیطی و اجتماعی نیز همراه است. وی همچنین خاطرنشان کرد که برای دستیابی به توسعه پایدار شهری، باید تلاشهای بیشتری برای ایجاد درآمدهای پایدار و بهبود کیفیت زندگی شهروندان انجام شود.
راهکارهای تقویت توسعه پایدار
این کارشناس اقتصاد پیشنهاد کرد ایجاد فرصتهای شغلی، بهبود کیفیت زندگی و تقویت نهادهای مدیریتی و سیاسی از جمله اقدامات ضروری برای دستیابی به توسعه پایدار شهری هستند. این تحلیلگر اقتصادی و اجتماعی ابراز امیدواری کرد با توجه به این راهکارها، بتوانیم شهری پایدار و توسعهیافته در ایران ایجاد کنیم که به عنوان الگویی برای سایر شهرهای جهان مطرح شود.
با افزایش جمعیت شهرنشین و توسعه کلانشهرها در ایران، فرصتهای جدیدی برای رشد و توسعه اقتصادی به وجود آمده است. دولت با اجرای برنامههایی همچون توسعه حملونقل عمومی، بهبود مدیریت پسماند و تشویق سرمایهگذاری در بخش مسکن، تلاش میکند اقتصاد شهری را تقویت کند. این برنامهها در صورت داشتن برنامهریزی یکپارچه و همکاری بین نهادهای مختلف، میتوانند نتایج مثبتی به همراه داشته باشند و به بهبود کیفیت زندگی شهروندان کمک کنند.
تأثیر تحریمها و اقتصاد مقاومتی: تحریمهای بینالمللی و نوسانات قیمت نفت، نیاز به حرکت به سمت اقتصاد مقاومتی و استفاده از ظرفیتهای داخلی را روشنتر کرده است. در این راستا، توسعه کسبوکارهای کوچک و متوسط، تقویت صنایع خلاق و دیجیتال میتواند فرصتهای شغلی جدیدی ایجاد کند و به رشد پایدار اقتصادی کمک کند.
ضرورت تثبیت درآمدهای پایدار: علاوه بر این، تأکید بر ایجاد درآمدهای پایدار بهعنوان راهکاری برای تقویت ساختارهای اقتصادی و اجتماعی در شهرها ضروری است. درآمدهای پایدار نهتنها باعث تقویت اقتصاد شهری میشوند، بلکه میتوانند به بهبود کیفیت زندگی شهروندان نیز کمک کنند.
همکاری و هماهنگی بین بخشهای مختلف: کارشناسان بر این باورند با همکاری و هماهنگی بین بخشهای دولتی، خصوصی و جامعه، میتوان به توسعهای پایدار و موفق در شهرها دست یافت. این همکاری نهتنها به ارتقای کیفیت زندگی شهری کمک میکند، بلکه به ایجاد فرصتهای شغلی و یک آینده روشن برای شهروندان منجر میشود و ایران را به الگویی برای سایر کشورها تبدیل خواهد کرد. در نهایت باید گفت برنامهریزی دقیق و همکاری موثر بین نهادهای مختلف میتواند به تحقق توسعه پایدار شهری و بهبود شرایط اقتصادی و اجتماعی شهرها منجر شود. این اقدامات میتواند به ایجاد شهری پویا و باکیفیت زندگی بهتر برای شهروندان کمک کند و ایران را در مسیر پیشرفت و توسعه قرار دهد.