۲۰/آبان/۱۴۰۵
|
۱۳:۰۲
درباره کتاب «اتاق شماره 6 و چند داستان دیگر» چخوف

تماشای قرص ماه از افق سرد و گلگون

آزاده صالحی:

آنتوان پاولوویچ چخوف یکی از نامدارترین نویسندگان روسی است. چخوف در ردیف یکی از معدود نویسندگانی است که به واسطه سبک ویژه آثارش توانست تاثیر شگرفی بر ادبیات روسیه بگذارد. برخی براین باورند که دامنه تاثیرگذاری نثر و محتوای آثار چخوف به اندازه‌ای مبسوط بود که امروز اگر در اثر یک نویسنده فرانسوی دقیق شویم حتما رد پای الهاماتی که او از چخوف وام گرفته است را مشاهده می‌کنیم. حتی در میان نویسندگانی که یک سطر از او نخوانده‌اند یا با بخشی از آثار او آشنایی دارند، نمی‌توان نویسنده‌ای را یافت که شیوه نوشتن و بیان هنری‌اش مدیون این نویسنده بزرگ روس نباشد. از این جهت است که تاثیر چخوف بر آثار دیگر نویسندگان همواره در همه دوره‌ها مشهود است. چخوف در دوران خود در هنر داستان‌سرایی انقلابی به وجود آورد و چون بسیار کمیابند نویسندگانی- دست‌کم زنده و هم‌دوران ما- که با یک یا چند نویسنده بزرگ پیش از خود پیوندی نداشته باشند. به بیان ساده‌تر، در شرایین همه رمان‌نویسان فعلی، لااقل چند قطره از خون طنز و ظرافت طبع چخوف جریان دارد. چخوف بعد از پایان تحصیلات خود در رشته پزشکی به شکل حرفه‌ای و جدی به داستان‌نویسی و نمایشنامه‌نویسی روی آورد، هرچند او نخستین فعالیت‌های خود را در سال‌های 1885 با روزنامه پترز بورگ آغاز کرد و همان زمان به نوشتن نمایشنامه «جاده بزرگ» روی آورد؛ نمایشنامه‌ای که هرگز به مرحله اجرا نرسید. در همان سال‌ها زمانی که چخوف جوانی 23 یا 24 ساله بود متوجه شد به بیماری سل مبتلا شده است. اما اینها به این معنی نبود که او دست از کار خود بکشد، پس اول نمایشنامه «گرگ و میش» را نوشت و چند ماه بعد نمایشنامه بلندی با عنوان «ایوانف» را. ایوانف به مدد کسانی که با چخوف و نوع نگارش او آشنایی داشتند، در تئاتر مسکو روی صحنه رفت و با استقبال خوبی هم از سوی مخاطبان مواجه شد.

 

در میان عمده آثاری چون «خاطرات یک دختر جوان»، «مرگ کارمند»، «داستان کسالت آور» و... نمایشنامه‌هایی چون «دایی وانیا»، «باغ گیلاس» و «سه خواهر» با اجرا در مسکو توانستند موفقیت بیشتری کسب کنند. هرچند در کنار این آثار، کتاب «اتاق شماره‌6» او از جایگاه مشخص‌تری برخوردار بوده است. «اتاق شماره 6» کتابی پر دیالوگ است. درعین اینکه در فضای آزاردهنده یک آسایشگاه روانی می‌گذرد وچخوف ضمن ترسیم و طراحی کاراکترهای مختلفی چون «ایوان دیمتری»، «دکتر آندره یفی میچ راگین»، «نیکیتا» و... خود نیز روایت بخش‌هایی از داستان را برعهده می‌گیرد. در اتاق شماره 6 به ندرت شخص دیگری دیده می‌شود. از مدت‌ها پیش، دکتر دستور داده است بیماران جدید را نپذیرند. هر 2 ماه یک بار سیمون لازاریچ سلمانی به این اتاق می‌آید. «اتاق شماره 6» در عین داشتن ته‌مایه‌های طنز‌آلود، حکایت از تنهایی، سرخوردگی و گمگشتگی انسان‌هایی دارد که با وجود به یدک کشیدن عناوین برجسته اجتماعی چون وکیل، نماینده مدعی‌العموم و سایر اقشار جامعه‌ای دارد که در درون خود به خلأ و پوچی می‌رسند و این‌طور نتیجه می‌گیرند که بهترین راه، دور بودن از حواشی زندگی و پناه بردن به اتاق شماره 6 است. چخوف در همه آثار خود از «مرغ دریایی» تا «اتاق شماره 6» و «یوهان درشکه‌چی» نموداری از تنگدستی، فساد و دروغ موجود در چرخه بوروکراسی اداری وقت، خودنمایی، کوته‌نظری، تحمل ظلم، خشونت و دیگر صفات منفی جامعه را به نمايش مي‌‌گذارد. او فقر را همان‌طور که در کودکی به آن دچار بود، در آثارش ترسیم می‌کند. شاید از این جهت است که حرفی که از دل بر ‌آید لاجرم
بر دل ‌نشیند.

ارسال نظر
captcha