زندگی مثل یک هیولا یا مردن مثل یک مرد خوب؟

دنیا خمامی:

«کدوم بهتره؛ مثل یک هیولا زندگی کردن یا مثل یک مرد خوب مردن؟!» سعی کنید سراسر فیلم به این جمله، خوب فکر کنید، چون تمام فیلم توجه به این معنی است. مردی باعنوان مارشال منطقه‌ای همراه همکارش «چاک»، برای پیدا کردن یک زندانی به نام «اشکلیف» به جزیره شاتر وارد می‌شود. این مرد ادعا می‌کند که زنش در آتش‌سوزی طرح‌ریزی شده‌ای جان باخته و فکر می‌کند که قاتل زنش را می‌تواند در این جزیره پیدا کند. نمایی که از این جزیره در سکانس‌های ابتدایی فیلم دیده می‌شود نشان از رمزآلود بودن فضایی دارد که قرار است با آن تا انتهای فیلم همراه باشیم. دوربین از دورترین مکان ممکن با شتاب به سوژه نزدیک می‌شود و حس مخوف بودن موقعیت را به بهترین شکل القا می‌کند. موقعیت نمایشی آخرین فیلم اسکورسیزی تا پایان فیلم به همین شکل است، خودتان را آماده کنید تا گیج شوید؛ هیچ قطعیتی در هیچ‌کدام از سکانس‌های فیلم دیده نمی‌شود. می‌توان گفت این فیلم تقریبا 2قسمت است.

یکی علیه همه

قسمت ابتدایی فیلم، نمایش تیمارستانی به‌مثابه زندان است که خطرناک‌ترین بیماران در آن محبوسند. در این قسمت بیننده فقط به مسؤولان، دکترها و حتی گاهی بیماران آنجا مظنون می‌شود. همه را آدم بد داستان می‌بیند و اصلا هم در نظریاتش شکی وارد نمی‌شود چون ترتیب ارائه اطلاعات اسکورسیزی، به مخاطب اجازه نمی‌دهد که حتی گمان منفی درباره «تدی» (لئوناردو دی‌کاپریو) داشته باشد. این ظن از یکی از مهم‌ترین دیالوگ‌های فیلم نشات گرفته می‌شود؛ آنجا که دکتر تیمارستان به تدی می‌گوید: «می‌دونستی کلمه ترومن از کلمه یونانی زخم گرفته شده؟ و رویا به آلمانی می‌شود ترومن، زخم‌ها می‌تونن هیولا بسازن و تو زخمی شدی مارشال...». همینجاست که با توجه به اطلاعاتی که به مخاطب داده می‌شود می‌‌توان حدس ‌زد در این تیمارستان آزمایشات وحشیانه انسانی صورت می‌گیرد. حالا با این فکر جلو می‌رویم که تدی یک مارشال نظامی است که واقعا به دنبال عامل کشته شدن زنش در آتش‌سوزی می‌گردد اما در همین اثنا «زخمی» شده است چون رویاهایش را ندیده و به کابوس‌هایش رسیده است (به سکانس‌های نمایش کابوس‌های تدی خوب دقت کنید) حالا می‌رسیم به قسمت دوم فیلم.

همه علیه یکی

اکنون اسکورسیزی می‌خواهد بیننده را به یک عجز در نتیجه‌گیری برساند؛ نشان دادن یک آدم متوهم. اینجا قرار است به مخاطب اثبات شود که این مارشال نه‌تنها یک مرد نظامی نیست بلکه یک آدم متوهم قاتل است که زنش را به قتل رسانده و شاهد مردن 3 بچه‌اش مقابل چشمانش بوده است. اگر جزیره شاتر را به یک زنجیر از هم گسسته تشبیه کنیم، می‌بینیم که از هر دوطرف و با هر اطلاعاتی می‌توانیم حلقه‌ها را به هم پیوند دهیم به این صورت که هم می‌توانیم تدی را یک مارشال بدانیم که به‌دنبال یک جانی بیمار و مجرم می‌گردد و به اطلاعات جدید امنیتی- ملی دست پیدا می‌کند و هم می‌توانیم حلقه‌ها را جوری بچینیم که «دانیلز» را یک بیمار متوهم روانی بدانیم که درمانش به گفته مسؤول آنجا یک پروژه بسیار سخت بوده و در نهایت هم به نتیجه نرسیده است. در هر صورت دیدن «جزیره شاتر» یک تجربه شگرف است؛ فقط به این بسنده می‌کنم که می‌توانید لئوناردو دی‌کاپریو(پروفسور بازیگری) را بازهم در هیبتی بسیار جذاب و در قالبی جدید ببینید و راضی باشید از اینکه وقت‌تان را با دیدن «جزیره شاتر» گذرانده‌اید.