سمیه همایونروز:
2 ماه و نیم مذاکره وزیر خارجه ترکیه با ایران و همه طرفهای درگیر در موضوع تامین سوخت هستهای رآکتور تحقیقاتی تهران در نهایت زمینهساز پیشنهادات شفافی شد که از آن جمله میتوان به آغاز مذاکرات ایران با اتحادیه اروپا اشاره کرد؛ موضوعی که رئیس دستگاه دیپلماسی کشورمان ضمن استقبال از آن گفت: «احتمالا در تاریخ نزدیکی این گفتوگوها انجام خواهد شد». منوچهر متکی که پس از عزیمت از نیویورک عازم استانبول شده بود تا با همتای ترک خود درباره مساله هستهای ایران و نیز بحث مبادله سوخت گفتوگو کند، پشت درهای بسته به بحث و رایزنی با داووداوغلو پرداخت، آنهم مذاکرهای که در 2 نوبت انجام شد و وزیر خارجه ترکیه به منظور مشورت با مشاوران خود بارها از اتاق مذاکره خارج شد و سپس به اتاق محل گفتوگو با متکی بازگشت. به دنبال این شور و مشورتها بود که هر 2 وزیر خارجه در کنفرانس خبری مشترک حضور یافتند تا ماحصل دیدار خود را با رسانههای خبری در میان بگذارند. در این نشست مطبوعاتی بود که منوچهر متکی با اشاره به اینکه «بسیاری از کشورها طرح محمد البرادعی برای معاوضه سوخت رآکتور تهران را تدبیری اعتمادساز ارزیابی کردند و سعی در آمادهسازی زمینه اجرایی آن داشتند»، گفت: «ترکیه و برزیل بیشترین رایزنیها را در این زمینه انجام دادند. جمهوری اسلامی ایران از گفتوگوهای برزیل و ترکیه و پیشنهاد مطرح شده درباره گفتوگو با اتحادیه اروپا استقبال میکند و احتمالا در تاریخ نزدیکی این گفتوگوها انجام خواهد شد». وزیر امور خارجه که با عبدالله گل، رئیسجمهور ترکیه نیز دیدار کرده بود، سپس با بیان اینکه رآکتور تحقیقاتی تهران به یکصد کیلوگرم سوخت نیاز دارد، از آمادگی ایران برای معاوضه سوخت 5/3 درصد سخن گفت و اضافه کرد: « اگر همه طرفها و گروه وین (آمریکا، روسیه و آژانس) آمادگی خود را اعلام کنند، میتوانیم مکانیزم آن را با اعتمادسازی درباره یک فرمول پیشنهاد کنیم». متکی همچنین ابراز امیدواری کرد که آمریکا به پیشنهاد مبادله سوخت به طور سازنده نگاه کند، چراکه به گفته وی در این صورت امکان رسیدن به یک توافق وجود دارد. وزیر خارجه ترکیه نیز در این کنفرانس خبری با تاکید بر راهحل دیپلماتیک برای موضوع هستهای ایران، گفتوگو را بهترین راهحل برای مساله هستهای ایران دانست و تاکید کرد که آنکارا از هیچگونه همکاریای در این زمینه دریغ نمیکند، چراکه به باور وی، منطقه با دخالت بیگانگان دردهای بیشماری را تحمل کرده است. احمد داوود اوغلو پس از این مقدمهچینی از پیشنهاد دیگر آنکارا مبنی بر برگزاری مذاکرات اعضای گروه 1+5 با ایران آنهم در خاک ترکیه سخن به میان آورد. وی سپس اظهار داشت:«تهران به این پیشنهاد پاسخ مثبت داده است و هماکنون منتظر پاسخ اعضای 1+5 در این باره هستیم». داوود اوغلو در ادامه از سفر رئیسجمهوری برزیل در چند روز آینده به تهران و دیدار و گفتوگوی وی با منوچهر متکی سخن گفت و از بیان جزئیات بیشتر درباره علت و تاکید وی بر این موضوع خودداری کرد. اما با توجه به گفتوگوی تلفنی چند روز گذشته محمود احمدینژاد با هوگو چاوز، رئیسجمهور ونزوئلا و اعلام موافقت اصولی ایران با پیشنهاد لولا داسیلوا، همتای برزیلی خود درباره مبادله سوخت، به نظر میرسد سفر وی به تهران با این موضوع ارتباط مستقیم داشته باشد بویژه اینکه وزیر خارجه برزیل در سفر 2 روزه خود به تهران گفت، حامل پیام مهمی برای محمود احمدینژاد است. سلسو آموریم که 7 اردیبهشتماه به منظور فراهم کردن مقدمات سفر رئیسجمهور کشورش به تهران در اواخر این ماه به ایران سفر کرده بود در کنفرانس خبری مشترک با منوچهر متکی گفت: «در ملاقات با آقای احمدینژاد که ملاقات بسیار مهمی است پیام آقای لولا داسیلوا را خدمت ایشان تسلیم میکنم». هر چند سلسو آموریم صرفا به بیان این جمله اکتفا کرد و از بیان توضیحات بیشتر درباره موضوع و محتوای پیام خودداری کرد. با توجه به سخنان بعدی وی درباره مطرح شدن مساله هستهای ایران در همه مذاکرات و رایزنیهای رئیسجمهور برزیل با سران آمریکا، روسیه، هند و چین به نظر میرسد این پیام با پرونده هستهای ایران بیارتباط نباشد. وی با استناد به نتیجه مباحث مطرح شده در همه این دیدارها بود که گفت: «احساس میکنم درباره تفاهم بیشتر پیشرفتی در حال حاصل شدن است و در اینکه همه طرفها انعطاف بیشتری داشته باشند بدون اینکه از اصول اولیه دست بردارند، پیشرفتی بهدست آمده است». به دنبال سفر منوچهر متکی به ترکیه، سخنگوی وزارت خارجه کشورمان در گفتوگو با فارس با بیان اینکه در این فاصله فرمولها و پیشنهادات جدیدی توسط برخی کشورها از جمله برزیل و ترکیه مطرح شد، از امکان عملیاتی شدن برخی از این فرمولها سخن گفت. رامین مهمانپرست با بیان این نکته که قابلیت توافق و تفاهم در بحث مقدار و موضوع زمان مبادله به وجود آمده است، تصریح کرد: «محل مبادله مورد بحث بوده که ما کماکان معتقدیم محل مبادله باید در خاک ایران باشد».