دکتر محمدبقایی ماکان
با نگاهی اجمالی و کلی به نمایشگاه کتاب تهران میتوان دریافت مصلای بزرگ تهران اصولاً عرصه مناسبی برای برگزاری نمایشگاهی با ابعاد بینالمللی نیست. در یکی از روزهایی که به نمایشگاه کتاب مراجعه کرده بودم، مشاهده کردم چند خانم سالمند از فرط فشار جمعیت روی زمین افتاده بودند و مجال حرکت نداشتند. حتی اکثر ناشرانی که با آنها به صحبت پرداختم ابراز میداشتند که به واسطه تنگی مکان، نمیتوانند به عرضه کامل کتابهایشان بپردازند و به بیان سادهتر یا باید کتابها را روی هم بگذارند یا نیمی از کتاب را به معرض نمایش بگذارند که در این حالت یا نام مولف و مترجم از قلم میافتد و خوب دیده نمیشود یا عنوان کامل کتاب. از منظر کیفی نیز کتابهای عرضه شده در نمایشگاه امسال بیشتر به سمت ترجمه و مقدار زیادی به سمت کتابهای روانشناسی و مسائل ماوراءالطبیعه، یوگا و... رفته بودند و جالب اینکه غالب مردم نیز به دنبال کتابهایی از این دست بودند. میتوان گفت مخاطبان کمتر به سراغ کتابهای مرجع میرفتند. حتی آثار و متون کلاسیک نیز در قیاس با دیگر کتابها در حاشیه و انزوا قرار داشتند. برگزاری نمایشگاه کتاب آن هم بعد از 23 دوره، این نکته را به ذهن متبادر میسازد که مکان مقدسی چون مصلای بزرگ تهران با شرایط تفننی نمایشگاهی اینچنینی به این معنی است که هر دو وجه ناچار به تحمل کردن یکدیگر شدهاند. در واقع در طول برپایی نمایشگاه به بازدیدکنندگانی برمیخوریم که با حال و هوای نمایشگاه کتاب سنخیت و تناسبی ندارند. پس میتوان به این نتیجه رسید که ضرورت دارد محل نمایشگاه کتاب از مصلا به جای دیگری تغییر کند.
با نگاهی اجمالی و کلی به نمایشگاه کتاب تهران میتوان دریافت مصلای بزرگ تهران اصولاً عرصه مناسبی برای برگزاری نمایشگاهی با ابعاد بینالمللی نیست. در یکی از روزهایی که به نمایشگاه کتاب مراجعه کرده بودم، مشاهده کردم چند خانم سالمند از فرط فشار جمعیت روی زمین افتاده بودند و مجال حرکت نداشتند. حتی اکثر ناشرانی که با آنها به صحبت پرداختم ابراز میداشتند که به واسطه تنگی مکان، نمیتوانند به عرضه کامل کتابهایشان بپردازند و به بیان سادهتر یا باید کتابها را روی هم بگذارند یا نیمی از کتاب را به معرض نمایش بگذارند که در این حالت یا نام مولف و مترجم از قلم میافتد و خوب دیده نمیشود یا عنوان کامل کتاب. از منظر کیفی نیز کتابهای عرضه شده در نمایشگاه امسال بیشتر به سمت ترجمه و مقدار زیادی به سمت کتابهای روانشناسی و مسائل ماوراءالطبیعه، یوگا و... رفته بودند و جالب اینکه غالب مردم نیز به دنبال کتابهایی از این دست بودند. میتوان گفت مخاطبان کمتر به سراغ کتابهای مرجع میرفتند. حتی آثار و متون کلاسیک نیز در قیاس با دیگر کتابها در حاشیه و انزوا قرار داشتند. برگزاری نمایشگاه کتاب آن هم بعد از 23 دوره، این نکته را به ذهن متبادر میسازد که مکان مقدسی چون مصلای بزرگ تهران با شرایط تفننی نمایشگاهی اینچنینی به این معنی است که هر دو وجه ناچار به تحمل کردن یکدیگر شدهاند. در واقع در طول برپایی نمایشگاه به بازدیدکنندگانی برمیخوریم که با حال و هوای نمایشگاه کتاب سنخیت و تناسبی ندارند. پس میتوان به این نتیجه رسید که ضرورت دارد محل نمایشگاه کتاب از مصلا به جای دیگری تغییر کند.در مجموع باید دید نتیجه برگزاری 22 دوره نمایشگاه بینالمللی کتاب تاکنون چه بوده و چه چیزی در این سالها عاید صنعت نشر شده است؟ در حال حاضر تیراژ کتابها به وضع اسفباری رسیده و در مرحله شمارگان هزار تا قرار گرفته است. پس باید دید اساساً هدف از برپایی چنین نمایشگاهی در ابعاد وسیع چیست؟ ضمن اینکه در تجربه برگزاری چندین دوره نمایشگاه چقدر توانسته برآیند مثبتی در افزایش تیراژ کتابها داشته باشد؟ بنابراین، تصور میکنم باید به دنبال راهکاری در این ارتباط بود.