گروه سیاسی:
در حالی که مقامات آمریکایی همواره از وجود هماهنگی و اجماع علیه ایران آن هم در سطح بینالمللی سخن به میان میآوردند، اقدام مجلس نمایندگان آمریکا در تصویب لایحه تحریم بنزین ایران و همزمان هشدارهای محافل تجاری و اقتصادی آمریکا به رئیس کاخ سفید و نیز رئیس کمیته روابط خارجی مجلس سنای آمریکا درباره تشدید وخامت اوضاع برای واشنگتن در صورت تصویب این لایحه، بیش از هر چیز گواه وجود اختلافات شدید داخلی بر سر کارآمدی تحریمها بود؛ موضوعی که به نوعی سخنان همیشگی رئیسجمهور مبنی بر«ضرر تحریم ایران برای تحریمکنندگان» را تایید کرد. مجلس سنای آمریکا لایحه تحریم صادرات بنزین به ایران را بهمنماه سال گذشته تصویب کرد؛ لایحهای که به باراک اوباما اجازه میدهد تحریمهایی را علیه تامینکنندگان بنزین ایران اعمال و برخی از نخبگان ایران را تنبیه کند. این تحریمها همچنین شرکتهایی را که به ایران بنزین صادر کرده یا به گسترش قابلیت پالایش نفت در ایران کمک میکنند از طریق اقداماتی نظیر خودداری از دادن وام یا هرگونه کمکی از جانب موسسات مالی آمریکایی تنبیه میکند. اما طی 6 ماهی که تصویب این لایحه به دلایل متعدد به طول انجامید، گروههای مختلف تجاری و اقتصادی آمریکا با نگارش نامه به رئیس کاخ سفید و نیز رئیس کمیته روابط خارجی سنا اعتراض و در عین حال هشدار خود را درباره پیامدهای تصویب این لایحه اعلام کردند که از آن جمله میتوان به نامه اتاق بازرگانی آمریکا به باراک اوباما اشاره کرد؛ نامهای که در آن از برنامههای کنگره برای تشدید تحریمهای واشنگتن علیه تهران انتقاد و از تحریمها به عنوان تهدیدی جدی برای منافع اقتصادی و امنیتی آمریکا یاد شده بود چراکه به باور این گروهها، تحریمهای پیشنهادی علیه ایران موجب تحریک چالشهای اقتصادی، دیپلماتیک و قانونی با همپیمانان واشنگتن میشد و در نهایت میتوانست اقدامات مشترک علیه ایران را تحت تاثیر قرار دهد. این گروههای اقتصادی همچنین خطاب به جیمز جونز، مشاور امنیت ملی آمریکا و لاورنس سامرز، مشاور سیاستگذاری اقتصادی کاخ سفید اعلام کردند که طرح پیشنهادی سنا برای تحریم بنزین ایران علاوه بر اینکه شرکای تجاری و طرفهای تعامل اقتصادی را بشدت محدود میکند، حجم بالایی از مبادلات تجارت جهانی را دربر میگیرد و به نظر میرسد عواقب آن چندان با دقت ارزیابی نشده باشد. این نامه که به امضای گروه میزگرد تجاری، کمیته اضطراری تجارت آمریکا، انجمن ملی تولیدکنندگان، شورای ملی بازرگانی خارجی و شورای آمریکایی تجارت بینالملل آمریکا در آمده بود، در ادامه هشدار داد که موارد مطرح شده در طرحهای کنگره میتواند تاثیر گستردهای بر بانک «صادرات واردات» آمریکا بر جای گذارد چراکه بر اساس طرحهای پیشنهادی در کنگره، این بانک از معامله با همتایان خارجی خود برای کمک به تامین مالی صادرات آمریکا به ایران منع میشود، در حالی که به گفته این محافل، صادرات آمریکا به ایران هیچ ارتباطی با بخش نفت این کشور ندارد. اتاق بازرگانی و گروههای اقتصادی آمریکا در پایان مصرانه از کاخ سفید درخواست کرده بودند این پیشنهادهای مسالهساز در کنگره حذف شود. این هشدارها به اتاق بازرگانی و گروههای تجاری آمریکا محدود نشد. مدتی بعد نیز یک تشکل مدافع شرکتهای چندملیتی در آمریکا هشدار داد تلاشهای واشنگتن برای تحریم ایران میتواند ضربه زیانباری به اقتصاد آمریکا وارد آورد. اتاق بازرگانی آمریکا، بیزینس راندتیبل، انجمن ملی صنعتگران آمریکا و شورای ملی تجارت خارجی آمریکا از جمله تشکلهای متعلق به بخش خصوصی آمریکا هستند که مخالفت صریح خود را با تحریم ایران اعلام کردهاند. یک مقام شورای ملی تجارت خارجی آمریکا با اشاره به این سیاست به اینترپرس سرویس گفته بود: این کار مثل آن است که به پای خودت شلیک کنی. ریچارد ساوایا افزود: در اقتصاد به هم پیوسته جهان، تحمیل تحریمهایی علیه شرکتهای خارجی همکاری کننده با ایران به آن معنی است که رابطه شرکتهای آمریکایی با این شرکتها قطع میشود و این سناریو نهتنها در بخش انرژی بلکه در بخشهایی مثل ساختمان، صنعت و خدمات اتفاق خواهد افتاد و احتمالا ضربه خسارت آوری به اقتصاد آمریکا وارد خواهد آورد.
شورای ملی تجارت خارجی آمریکا یک گروه لابی کننده است که نماینده منافع بزرگترین شرکتهای چندملیتی در این کشور است. اما نکته قابل توجهی که در این میان به چشم میخورد حضور سیاستمداران و دیپلماتهای آمریکایی در جرگه منتقدان و هشداردهندگان نسبت به تحریم صادرات بنزین به ایران است؛ بهعنوان مثال در حالی که گری سیک، مشاور امنیت ملی اسبق برخی روسایجمهور آمریکا تحریم بنزین به ایران را دومین اشتباه کنگره آمریکا بعد از لایحه خرید آلاسکا عنوان کرده، جان بولتون، نماینده سابق این کشور در سازمان ملل متحد که به موضعگیریهای خصمانه در قبال ایران شهره است، این لایحه را دارای نواقص و کاستیهای متعدد دانسته و با اشاره به حذف یارانه دولتی بنزین در ایران گفته است:«این امر منجر به افزایش قیمت بنزین و در نتیجه کاهش مصرف شد که این امر فشارهای احتمالی ناشی از تحریم واردات بنزین ایران را کاهش داده است». وی در ادامه افزود:«علاوه بر این، ایران به کمک چین در حال ساخت پالایشگاههای جدید و توسعه تأسیسات موجود خود است با این هدف که ظرفیت داخلی خود را تا سال 2012 به طور تخمینی به 2 برابر افزایش دهد که این امر جبرانی برای کمبود پالایش کنونی ایران خواهد بود.» بنا بر گزارش خبرگزاری آمریکایی بلومبرگ، بسیاری از کارشناسان غربی نیز بر این باورند که اقدام یکجانبه آمریکا نمیتواند مشکلی را برای ایران از جهت تامین بنزین مورد نیاز خود ایجاد کند بویژه اینکه ایران طرحی را بهطور آزمایشی راهاندازی کرده است که بر اساس آن میتواند با استفاده از محصولات پتروشیمی، کمبود بنزین خود را جبران کند. اما نکته قابل تامل در این میان، نامه جیمز اشتاینبرگ، قائم مقام وزارت خارجه آمریکا خطاب به جان کری، رئیس کمیته روابط خارجی سنا بود که خواستار به تعویق افتادن بررسی تحریمها علیه ایران شده بود. در واقع به باور قائممقام وزیر خارجه آمریکا، تصویب تحریم علیه ایران در قالب فعلی آن نهتنها موجب تقویت همگرایی بینالمللی و حمایت از تلاشهای واشنگتن نمیشد بلکه به تضعیف این راهبرد و همگرایی نیز منجر میشد. از سوی دیگر اشتاینبرگ معتقد بود: علاوه بر مساله زمانبندی، نگرانیهای جدی دیگری نیز وجود دارد از جمله نبود انعطافپذیری، ناکارآمدی آستانههای پولی و درجات تنبیه و نیز الحاق به فهرست سیاه چراکه به زعم وی این مسائل میتواند تبعات منفی ناخواستهای را در عرصه سیاست خارجی به همراه داشته باشد. با این حال، مجلس سنا و نمایندگان آمریکا بدون اعتنا به همه این هشدارها بهمن ماه 88 لایحه تحریم صادرات بنزین به ایران را به تصویب رساندند.