آب رفتیم

سهمیه‌های آسیایی اعلام شد و آنطور که از قبل هم قابل حدس بود، فوتبال ایران یک گام دیگر به عقب رفت. کنفدراسیون فوتبال آسیا به صورت رسمی اعلام کرد نمایندگان ایران در فصل ۲۷-۲۰۲۶ لیگ نخبگان آسیا تنها از سهمیه ۱+۱ برخوردار خواهند بود؛ یعنی یک تیم به صورت مستقیم به مرحله گروهی می‌رود و تیم دوم باید از پلی‌آف عبور کند.
بر اساس رده‌بندی تازه‌ای که AFC منتشر کرده، فوتبال باشگاهی ایران با 68.907 امتیاز، در رده ششم قاره کهن قرار گرفته؛ پشت‌ سر کشورهای عربستان، ژاپن، کره‌جنوبی، امارات و قطر. فاصله امتیازی ایران با قطر – تیم پنجم رنکینگ – کمتر از نیم امتیاز بوده (0.419) اما همین فاصله کوچک، تفاوتی بزرگ در داشتن سهمیه‌ ایجاد کرده است.
ایران از منظر منطقه‌ای، در توزیع سهمیه‌های منطقه غرب آسیا، در جایگاه چهارم ایستاده و طبق مقررات جدید AFC، به همین دلیل تنها یک سهمیه مستقیم و یک سهمیه پلی‌آف در لیگ نخبگان آسیا خواهد داشت. همچنین، فقط یک سهمیه مستقیم در لیگ قهرمانان آسیا نصیب کشورمان شده است. تغییری که عملاً باعث می‌شود فقط ۲ تیم از ایران شانس حضور قطعی در سطوح یک (لیگ نخبگان) و ۲ (لیگ قهرمانان) داشته باشند.
* فصل تلخ و کاهش اعتبار
نتایج نمایندگان ایران در فصل گذشته مسابقات آسیایی نیز گواه این افول بود. استقلال که با امیدهای زیادی وارد رقابت‌ها شد، در مرحله یک‌هشتم نهایی حذف شد. پرسپولیس حتی از گروهش هم بالا نیامد. در سوی دیگر، سپاهان در لیگ قهرمانان آسیا از صعود بازماند و تراکتور هم در مرحله یک‌چهارم نهایی توسط التعاون عربستان حذف شد.
این ناکامی‌ها، نه‌‌تنها در نتایج بلکه در جدول امتیازبندی AFC هم بازتاب یافت و اکنون باید تبعاتش را در قالب کاهش سهمیه پذیرفت. کنفدراسیون فوتبال آسیا تأکید کرده همین فرمول برای فصل آینده (20۲۶-۲۰۲۵) نیز اعمال می‌شود؛ یعنی ایران در ۲ سال متوالی با شرایط مشابه وارد رقابت‌ها خواهد شد.
* نمایندگان ایران چه تیم‌هایی هستند؟
با توجه به پایان لیگ برتر، تکلیف نمایندگان فصل آینده نیز روشن است. تراکتور به عنوان قهرمان لیگ برتر، نماینده مستقیم ایران در لیگ نخبگان آسیا خواهد بود. سپاهان هم باید در مرحله پلی‌آف به مصاف الدحیل قطر برود. برنده جام حذفی، طبق سهمیه‌بندی اعلام‌شده، مستقیماً به لیگ قهرمانان آسیا راه پیدا خواهد کرد.
* راه بازگشت؛ از زمین تا ذهن
کاهش سهمیه آسیایی را نباید فقط در قالب اعداد دید. این اتفاق زنگ خطری برای ساختار باشگاهداری ایران است. اگرچه فوتبال ما همچنان در سطح ملی حرف برای گفتن دارد اما در رقابت‌های باشگاهی، به نظر می‌رسد فاصله‌مان با تیم‌های منطقه بیشتر از همیشه شده است. حالا شاید زمان آن رسیده که نه فقط در ترکیب بازیکنان که در مدل مدیریت، سرمایه‌گذاری و نگاه به فوتبال حرفه‌ای نیز بازنگری کنیم.